Nagrywanie i publikowanie filmów z osobami bez zgody

Nagrywanie w miejscu publicznym a publikacja filmu

Stan prawny na 24 czerwca 2026 r. nie zakazuje automatycznie nagrywania obrazu w przestrzeni publicznej tylko dlatego, że w kadrze pojawiają się przypadkowe osoby. Inaczej należy jednak oceniać późniejsze udostępnienie filmu w internecie, zwłaszcza gdy materiał pokazuje konkretną, rozpoznawalną osobę.

Wizerunek należy do dóbr osobistych chronionych przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Osoba pokazana bezprawnie może żądać usunięcia materiału, zaniechania naruszeń, przeprosin, zadośćuczynienia albo odszkodowania. Przy filmach internetowych istotne są też przepisy o danych osobowych, jeżeli wizerunek, głos, lokalizacja albo inne elementy pozwalają zidentyfikować człowieka.

Podstawowe znaczenie ma art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z nim rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej, chyba że zachodzi jeden z ustawowych wyjątków.

Kiedy zgoda na publikację wizerunku nie jest potrzebna?

Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, oraz osoby stanowiącej jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz albo publiczna impreza. Zgoda nie jest także wymagana, gdy osoba otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie i nie zastrzegła inaczej.

Dla nagrań ulicznych najważniejszy jest wyjątek szczegółu całości. Jeżeli przechodzień jest tylko jednym z wielu elementów szerokiego kadru, nie jest wyróżniony zbliżeniem, montażem, opisem ani komentarzem, można bronić stanowiska, że zgoda nie jest potrzebna. Pomocny jest tzw. test eliminacji: jeżeli po usunięciu tej osoby film nadal miałby ten sam sens, jej rola jest prawdopodobnie drugorzędna.

Jeżeli jednak kamera skupia się na twarzy, reakcji albo wypowiedzi konkretnej osoby, wyjątek staje się ryzykowny. W orzecznictwie podkreślano, że wizerunek musi być elementem akcydentalnym lub akcesoryjnym, a nie istotą materiału. Takie podejście wynika m.in. z wyroku SA w Krakowie z 19 grudnia 2001 r., sygn. I ACa 957/01, wyroku SA w Warszawie z 10 lutego 2005 r., sygn. I ACa 509/04, oraz wyroku SA we Wrocławiu z 30 stycznia 2014 r., sygn. I ACa 1452/13.

Czy machanie do kamery oznacza zgodę?

Machanie, uśmiech albo krótka rozmowa z twórcą nie muszą oznaczać zgody na publikację wizerunku. Osoba może widzieć kamerę i godzić się na samo nagranie, ale nie musi wiedzieć, że film trafi na publiczny profil, będzie dostępny bez ograniczeń, zostanie zmontowany jako materiał rozrywkowy albo będzie monetyzowany.

Zgoda powinna być niewątpliwa i obejmować konkretny zakres publikacji. Najbezpieczniej, aby osoba wiedziała, gdzie film zostanie opublikowany, w jakim celu, czy będzie zarabiał oraz czy zgoda obejmuje także głos i wypowiedź. Zgoda może być pisemna, elektroniczna albo nagrana na filmie, ale ciężar wykazania jej treści spoczywa w praktyce na publikującym.

Monetyzacja, głos i dane osobowe

Monetyzacja filmu nie przesądza sama o bezprawności publikacji. Jeżeli zgoda jest potrzebna, będzie potrzebna także przy filmie niemonetyzowanym. Jeżeli zaś dana osoba stanowi wyłącznie szczegół większej całości, samo włączenie reklam nie musi automatycznie zmieniać oceny prawnej.

Monetyzacja ma jednak znaczenie praktyczne. Wzmacnia komercyjny charakter publikacji i może wpływać na ocenę zakresu zgody oraz wysokości ewentualnych roszczeń. Dlatego w zgodzie warto wprost wskazać, że film może być publikowany na konkretnych platformach i monetyzowany.

Uważać trzeba również na głos. Głos i wypowiedź mogą identyfikować osobę tak samo jak twarz. Dodatkowo nie należy celowo utrwalać cudzych prywatnych rozmów, których twórca nie jest uczestnikiem. W skrajnych sytuacjach pozyskiwanie informacji z cudzej komunikacji może powodować także ryzyka karne.

Rozpoznawalny wizerunek może być daną osobową. Przy publicznym, regularnym albo zarobkowym publikowaniu filmów trudno bezpiecznie zakładać, że działa wyłącznie prywatny wyjątek z RODO. W praktyce warto minimalizować dane: usuwać zbliżenia twarzy, zniekształcać głos, zamazywać tablice rejestracyjne, nazwy miejsc pracy i inne identyfikatory.

Jak ograniczyć ryzyko przed publikacją?

Najbezpieczniejsza zgoda powinna wskazywać: kto jej udziela, komu, jakiego nagrania dotyczy, na jakich platformach film może być opublikowany, czy obejmuje montaż, miniatury, krótkie fragmenty promocyjne, głos, wypowiedź oraz monetyzację. Przy krótkiej ulicznej interakcji praktycznym rozwiązaniem może być nagranie po rozmowie prostego potwierdzenia zgody do kamery.

Jeżeli zgody nie ma, a osoba jest rozpoznawalna i nie jest tylko tłem, najbezpieczniej nie publikować fragmentu albo go zanonimizować. Zwykle oznacza to zamazanie twarzy, wyciszenie lub zmianę głosu, usunięcie imion, tablic rejestracyjnych, nazw miejsc pracy, adresów i innych elementów identyfikujących.

• Filmuj szerzej, gdy celem jest pokazanie miasta, przejazdu lub atmosfery, a nie konkretnej osoby.
• Nie używaj przypadkowej osoby w miniaturze, tytule albo reklamie filmu bez jej wyraźnej zgody.
• Przy dzieciach uzyskaj zgodę rodzica albo opiekuna prawnego, a w razie wątpliwości zrezygnuj z publikacji.
• Reaguj na żądania usunięcia filmu rzeczowo: sprawdź rozpoznawalność osoby, zakres zgody i możliwość anonimizacji.

FAQ

Czy mogę nagrywać przypadkowych ludzi na ulicy?

Zwykle samo przypadkowe nagranie osób w miejscu publicznym nie jest automatycznie zakazane. Problem powstaje przede wszystkim przy publikacji, gdy osoba jest rozpoznawalna i nie stanowi tylko tła.

Czy każda twarz w filmie wymaga zgody?

Nie każda. Zgoda nie jest konieczna, gdy osoba jest jedynie szczegółem większej całości. Jeżeli jednak film skupia się na konkretnej twarzy, reakcji albo wypowiedzi, zgoda jest co do zasady potrzebna.

Czy machanie do kamery wystarczy?

Nie zawsze. Machanie może oznaczać zgodę na samo nagranie, ale nie musi oznaczać zgody na publikację w internecie, montaż, monetyzację i długotrwałe utrzymywanie filmu online.

Czy brak monetyzacji zwalnia z obowiązku zgody?

Nie. Jeżeli publikacja rozpoznawalnego wizerunku wymaga zgody, brak zarobku nie usuwa tego wymogu. Monetyzacja jedynie zwiększa praktyczne ryzyko sporu.

Czy wystarczy zamazać twarz?

Często tak, ale tylko wtedy, gdy osoba rzeczywiście nie jest już identyfikowalna. Czasem trzeba też zmienić głos, usunąć tablicę rejestracyjną, nazwę miejsca pracy albo inne dane.

Co grozi za publikację filmu bez zgody?

Możliwe są żądania usunięcia filmu, przeprosin, zadośćuczynienia, odszkodowania albo zaniechania dalszych publikacji. Przy danych osobowych mogą dojść także roszczenia i obowiązki wynikające z RODO.

Podsumowanie

Najważniejsze jest to, czy publikowany film pokazuje konkretną, rozpoznawalną osobę jako istotny element materiału. Jeżeli przechodzień jest tylko tłem szerokiej sceny, ryzyko jest mniejsze. Jeżeli film eksponuje jego twarz, głos, wypowiedź albo reakcję, bezpiecznym rozwiązaniem jest zgoda albo anonimizacja.

Twórca publikujący nagrania w internecie powinien stosować prostą zasadę: szerokie kadry przy przypadkowych osobach, zgoda przy interakcjach, ostrożność przy dzieciach i sytuacjach wrażliwych oraz szybka reakcja na żądanie usunięcia spornego fragmentu.

Źródła:

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności art. 81, ISAP.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 23 i 24, ISAP.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, w szczególności art. 2 ust. 2 lit. c oraz art. 4 pkt 1, EUR-Lex.

Wyrok SA w Krakowie z 19 grudnia 2001 r., sygn. I ACa 957/01; wyrok SA w Warszawie z 10 lutego 2005 r., sygn. I ACa 509/04; wyrok SA we Wrocławiu z 30 stycznia 2014 r., sygn. I ACa 1452/13.