Wynagrodzenie po przywróceniu do pracy a zasiłek chorobowy

Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po przywróceniu

Podstawą roszczenia jest art. 47 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Przepis ten stanowi, że pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Co do zasady wynagrodzenie to przysługuje nie więcej niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc.

Inaczej jest przy osobach objętych szczególną ochroną trwałości stosunku pracy. Wtedy wynagrodzenie może przysługiwać za cały czas pozostawania bez pracy. Wynika to wprost z art. 47 zdanie drugie Kodeksu pracy. Do tej grupy należą m.in. pracownice w ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także inne osoby objęte szczególną ochroną na podstawie przepisów prawa pracy lub przepisów szczególnych.

Jeżeli sprawa dotyczy rozwiązania umowy z pracownicą w ciąży, znaczenie ma także zakaz wypowiadania i rozwiązywania umowy z art. 177 § 1 Kodeksu pracy. W praktyce zakres ochrony zależy jednak od rodzaju umowy i konkretnego stanu faktycznego. Przy tej tematyce warto porównać także zasady, jakie daje ochrona ciężarnej.

Czy można żądać wyrównania obok pobranego zasiłku chorobowego?

Co do zasady nie. Jeżeli w okresie pozostawania bez pracy pracownik był niezdolny do pracy i miał prawo do zasiłku chorobowego, to ten okres nie jest traktowany jako okres, za który należy się wynagrodzenie z art. 47 Kodeksu pracy. Taką linię od lat przyjmuje orzecznictwo Sądu Najwyższego.

W praktyce oznacza to, że nie można skutecznie domagać się jednocześnie dwóch świadczeń za ten sam okres: zasiłku chorobowego z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Jeżeli więc po ustaniu stosunku pracy pobierała Pani zasiłek chorobowy, to co do zasady okres pobierania tego zasiłku należy odliczyć od okresu, za który można żądać wynagrodzenia od pracodawcy.

Takie stanowisko wynika m.in. z wyroku Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1983 r., sygn. I PRN 139/82, OSNC 1983/9/138, oraz z wyroku Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2010 r., sygn. II PK 164/09. Z orzeczeń tych wynika, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy obejmuje okres, w którym pracownik mógł świadczyć pracę, a został jej pozbawiony wyłącznie wskutek bezprawnego działania pracodawcy. Okres choroby z prawem do zasiłku jest rozliczany odrębnie.

Dlatego samo to, że zasiłek po ustaniu zatrudnienia był niższy niż świadczenie, które pracownik otrzymałby przy trwającym stosunku pracy, nie daje jeszcze automatycznie prawa do żądania „wyrównania” od pracodawcy. Ocena może być inna tylko wyjątkowo, jeżeli obok roszczenia z art. 47 Kodeksu pracy wchodziłoby w grę odrębne roszczenie odszkodowawcze, ale to wymagałoby wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności i związku przyczynowego w konkretnym stanie faktycznym.

Kiedy wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy?

Prawo do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy przysługuje przede wszystkim pracownikom objętym szczególną ochroną, jeżeli sąd przywrócił ich do pracy, a pracownik skutecznie zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia pracy. Obowiązek zgłoszenia wynika z art. 48 § 1 Kodeksu pracy – pracownik powinien zgłosić pracodawcy gotowość podjęcia pracy w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy, chyba że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.

W przypadku przywrócenia do pracy szczególne znaczenie ma więc nie tylko sam wyrok, ale także to, czy pracownik zachował termin z art. 48 § 1 Kodeksu pracy. Bez tego pracodawca może podnosić, że roszczenie o dopuszczenie do pracy i wypłatę wynagrodzenia nie zostało skutecznie uruchomione.

Na podstawie art. 51 § 1 Kodeksu pracy do okresu zatrudnienia wlicza się okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Okres, za który wynagrodzenia nie przyznano, nie jest natomiast traktowany jako przerwa powodująca utratę uprawnień zależnych od nieprzerwanego zatrudnienia.

Pozew do sądu pracy – jak dochodzić należności?

Jeżeli pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia należnego po przywróceniu do pracy, właściwą drogą jest pozew do sądu pracy. Właściwość miejscową reguluje art. 461 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. Pozew można wnieść przed sąd właściwości ogólnej pozwanego albo przed sąd, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana.

W sprawach pracowniczych nie obowiązuje już dawna zasada formularzy przy niskiej wartości przedmiotu sporu w takim kształcie, jak opisywano to w starszych publikacjach. Dziś najważniejsze jest prawidłowe oznaczenie stron, żądania, wartości przedmiotu sporu oraz przedstawienie dowodów, zgodnie z art. 126 § 1 i art. 187 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

W pozwie warto precyzyjnie wskazać:

• okres, za który żądane jest wynagrodzenie,
• podstawę ochrony pracownika, np. ciążę,
• datę zgłoszenia gotowości podjęcia pracy po wyroku,
• okresy pobierania zasiłku chorobowego,
• sposób wyliczenia żądanej kwoty.

Jeżeli chodzi o koszty, pracownik jest zwolniony od opłaty od pozwu w sprawach z zakresu prawa pracy, z zastrzeżeniem spraw, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 50 000 zł – art. 96 ust. 1 pkt 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Przy roszczeniach wyższych pojawia się opłata stosunkowa od nadwyżki według zasad tej ustawy.

W praktyce, zanim powstanie spór o pieniądze, warto wezwać pracodawcę do zapłaty na piśmie i wskazać podstawę prawną roszczenia. Jeżeli to nie pomoże, pozostaje pozew o zaległe wynagrodzenie.

Przedawnienie roszczeń

Zgodnie z art. 291 § 1 Kodeksu pracy roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Dotyczy to również roszczeń o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po przywróceniu, jeżeli wynagrodzenie nie zostało dobrowolnie wypłacone.

Jeżeli natomiast roszczenie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, stosuje się art. 125 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem wynosi obecnie 6 lat, a nie 10 lat, jak podawano w starszych opracowaniach. Dla świadczeń okresowych należnych w przyszłości termin wynosi 3 lata.

Rygor natychmiastowej wykonalności i egzekucja

W sprawach z zakresu prawa pracy sąd nadaje z urzędu wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Wynika to z art. 477² § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Jeżeli pracodawca nie wykonuje prawomocnego lub natychmiast wykonalnego orzeczenia dobrowolnie, można skierować sprawę do komornika. Podstawą wszczęcia egzekucji jest wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 776 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwy będzie co do zasady komornik działający przy sądzie rejonowym.

Jeżeli spór dotyczy nie tylko pieniędzy, ale także samego przywrócenia do pracy albo dalszych działań pracodawcy po chorobie, pomocny może być także artykuł o tym, jak dochodzić swoich praw przed sądem pracy.

Co to oznacza w opisanej sytuacji?

Jeżeli została Pani przywrócona do pracy, a w czasie pozostawania bez pracy pobierała Pani zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia, to co do zasady może Pani dochodzić od pracodawcy wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy tylko za te okresy, które nie pokrywają się z okresem pobierania zasiłku chorobowego.

Sam fakt, że zasiłek był obliczony od niższej podstawy niż wynagrodzenie, jakie otrzymywałaby Pani jako pracownik pozostający w zatrudnieniu, nie oznacza automatycznie prawa do żądania od pracodawcy dopłaty różnicy. W świetle utrwalonej linii orzeczniczej świadczenia te nie powinny się dublować.

Jeżeli jednak pracodawca w ogóle nie wypłacił należnego wynagrodzenia za pozostałe okresy, błędnie ustalił daty albo nie uznał Pani ochrony z art. 177 § 1 Kodeksu pracy, wtedy pozew może być zasadny. Ocena wymaga porównania wyroku przywracającego, zwolnień lekarskich, decyzji ZUS oraz dokładnych dat.

Tabela: co można dochodzić po przywróceniu do pracy?

FAQ

Czy po przywróceniu do pracy zawsze dostaje się pieniądze za cały okres bez pracy?

Nie. Co do zasady wynagrodzenie z art. 47 Kodeksu pracy jest limitowane. Za cały czas pozostawania bez pracy przysługuje głównie pracownikom objętym szczególną ochroną.

Czy zasiłek chorobowy i wynagrodzenie za ten sam okres można pobrać razem?

Zwykle nie. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że okres pobierania zasiłku chorobowego odlicza się od okresu, za który można żądać wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.

Ile czasu jest na wniesienie pozwu o zapłatę?

Co do zasady 3 lata od dnia wymagalności roszczenia, zgodnie z art. 291 § 1 Kodeksu pracy.

Czy trzeba zapłacić opłatę od pozwu?

W typowej sprawie pracowniczej nie, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 50 000 zł. Wynika to z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Co jeśli pracodawca nie wykonuje wyroku?

Po uzyskaniu tytułu wykonawczego można skierować sprawę do komornika na podstawie przepisów egzekucyjnych Kodeksu postępowania cywilnego.

Źródła

• art. 47, art. 48 § 1, art. 51 § 1, art. 177 § 1, art. 291 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
• art. 125 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
• art. 126 § 1, art. 187 § 1, art. 461 § 1, art. 477² § 1, art. 776 i nast. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
• art. 35 ust. 1 oraz art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
• wyrok Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1983 r., I PRN 139/82, OSNC 1983/9/138
• wyrok Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2010 r., II PK 164/09