Salon kosmetyczny a sanepid – zgłoszenie i wymagania

Gabinet kosmetyczny w wydzielonej części salonu fryzjerskiego

Gabinet kosmetyczny może funkcjonować w pomieszczeniu podnajmowanym od fryzjera. Nie ma zakazu łączenia usług fryzjerskich i kosmetycznych w jednym lokalu, o ile część przeznaczona na zabiegi jest faktycznie wydzielona organizacyjnie i pozwala na bezpieczne wykonywanie usług.

Najpierw trzeba sprawdzić umowę głównego najmu. Jeżeli fryzjer jest tylko najemcą, powinien mieć zgodę właściciela lokalu na podnajem oraz na prowadzenie w lokalu dodatkowych usług kosmetycznych. W umowie podnajmu warto opisać korzystanie ze wspólnej poczekalni, toalety, zaplecza, mediów, sprzątania i miejsca na odpady.

Wspólna poczekalnia i wspólna toaleta co do zasady mogą być dopuszczalne. Problemem nie jest samo współdzielenie tych pomieszczeń, lecz brak czystości, brak dostępu dla klientów, brak ustalenia odpowiedzialności za sprzątanie albo brak warunków do zachowania higieny przy zabiegach.

Czy trzeba zgłosić salon kosmetyczny do sanepidu?

Obecnie nie należy powtarzać starej tezy, że każdy gabinet kosmetyczny musi przejść klasyczny odbiór sanepidu przed otwarciem. Uchylone rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 lutego 2004 r. nie jest już obowiązującą podstawą prawną. Aktualna praktyka opiera się na ogólnych przepisach sanitarnych, zakaźnych, budowlanych i BHP oraz na bieżącym nadzorze Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W wielu przypadkach samo rozpoczęcie działalności kosmetycznej nie wymaga decyzji sanepidu. Mimo to warto wysłać do właściwej powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej zapytanie albo wniosek o opinię, zwłaszcza gdy lokal jest mały, podnajmowany, przebudowany, położony w piwnicy lub współdzielony z innym usługodawcą.

Stanowisko sanepidu może być natomiast potrzebne wtedy, gdy dochodzi do zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia, odbioru obiektu budowlanego, odstępstwa od warunków technicznych albo uzgadniania dokumentacji projektowej. Wtedy sprawa nie dotyczy już wyłącznie działalności kosmetycznej, ale także Prawa budowlanego.

Jakie warunki powinien spełniać mały gabinet kosmetyczny?

Pomieszczenie powinno umożliwiać takie ustawienie fotela, blatu, lamp, narzędzi i preparatów, aby można było bezpiecznie wykonać usługę i posprzątać stanowisko po każdym kliencie. Ważne są powierzchnie łatwe do mycia i dezynfekcji, sprawna wentylacja, odpowiednie oświetlenie, dostęp do ciepłej i zimnej wody oraz rozdzielenie rzeczy czystych i brudnych.

Przy manicure i pedicure trzeba szczególnie uważać na narzędzia, które mogą mieć kontakt ze skórą, paznokciem, naskórkiem albo krwią. Pilniki jednorazowe, separatory i podobne materiały po użyciu powinny być wyrzucane. Cążki, frezy i inne narzędzia wielorazowe powinny być oczyszczone, zdezynfekowane, a gdy mogły mieć kontakt z materiałem biologicznym - wysterylizowane.

Jeżeli planowany jest salon paznokci, oprócz sanepidu trzeba sprawdzić także CEIDG, PKD, ZUS, podatek, umowę najmu, zgodę właściciela lokalu oraz ewentualne zasady obowiązujące we wspólnocie lub u zarządcy budynku.

Procedury higieniczne i obowiązki przy zabiegach

Jeżeli podczas usług może dojść do naruszenia ciągłości tkanek, zastosowanie ma art. 16 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Osoby wykonujące takie czynności muszą wdrożyć i stosować procedury zapewniające ochronę przed zakażeniami.

Procedury powinny opisywać m.in. przygotowanie stanowiska, dezynfekcję skóry i powierzchni, postępowanie z narzędziami, sterylizację, przechowywanie narzędzi sterylnych, postępowanie po skaleczeniu, dekontaminację pomieszczeń i urządzeń oraz odpady. Na wniosek przedsiębiorcy państwowy powiatowy inspektor sanitarny może zaopiniować takie procedury.

Nie należy zakładać, że manicure lub pedicure zawsze są usługami całkowicie obojętnymi sanitarnie. Nawet przy drobnych zabiegach może dojść do przerwania naskórka, dlatego gabinet powinien być przygotowany na sytuacje awaryjne.

Odpady, BDO i kasa fiskalna

W gabinecie trzeba rozdzielić odpady komunalne, zużyte materiały jednorazowe, opakowania po preparatach oraz odpady zanieczyszczone materiałem biologicznym. Jeżeli powstają odpady medyczne lub niebezpieczne, konieczne mogą być specjalne pojemniki, umowa z odbiorcą, ewidencja i wpis w BDO. Zakres obowiązków zależy od faktycznego rodzaju usług i stosowanych preparatów.

Oddzielnie trzeba sprawdzić obowiązki podatkowe. W branży beauty często powstaje pytanie, od kiedy potrzebna jest kasa fiskalna w gabinecie. Nie jest to wymóg sanitarny, ale błąd w tym zakresie może oznaczać problemy podatkowe.

Co grozi za niespełnienie wymagań?

Jeżeli sanepid w czasie kontroli stwierdzi naruszenie wymagań higienicznych lub zdrowotnych, może nakazać usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie. Gdy naruszenia stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, decyzja może być dalej idąca i dotyczyć wstrzymania określonych czynności do czasu usunięcia zagrożenia.

Kontrola może objąć lokal, stan techniczny wyposażenia, środki dezynfekcyjne, terminy ważności preparatów, procedury, dokumentację sterylizacji, sposób przechowywania narzędzi, gospodarkę odpadami oraz orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, jeżeli są wymagane dla danej pracy.

Co zrobić przed otwarciem gabinetu?

Przed startem działalności warto wykonać pięć kroków: sprawdzić umowę najmu i zgodę właściciela na podnajem, opisać w umowie zasady korzystania ze wspólnych części, ocenić warunki techniczne pomieszczenia, przygotować procedury higieniczne oraz zapytać właściwą PSSE, czy w konkretnej sprawie zaleca opinię, zgłoszenie albo inne dokumenty.

Jeżeli lokal był wcześniej magazynem, zapleczem albo pomieszczeniem o innym przeznaczeniu, trzeba dodatkowo sprawdzić, czy nie doszło do zmiany sposobu użytkowania. W takim przypadku może być konieczne zgłoszenie do organu administracji architektoniczno-budowlanej, a sanepid może uczestniczyć w ocenie warunków higienicznych i zdrowotnych.

FAQ

Czy sanepid musi odebrać każdy gabinet kosmetyczny?

Nie zawsze. Nie ma jednej procedury odbioru obowiązkowej dla każdego gabinetu kosmetycznego. Sanepid może jednak kontrolować lokal, a jego stanowisko może być wymagane przy zmianie sposobu użytkowania, odbiorze obiektu albo odstępstwach od warunków technicznych.

Czy wspólna toaleta z fryzjerem wystarczy?

Może wystarczyć, jeżeli jest dostępna, czysta i jej używanie jest jasno uregulowane. Trzeba też zapewnić warunki higieniczne w samym pomieszczeniu zabiegowym.

Czy rozporządzenie z 2004 r. nadal obowiązuje?

Nie. Rozporządzenie z 17 lutego 2004 r. utraciło moc 2 stycznia 2012 r. Może być pomocniczym punktem odniesienia, ale nie jest aktualną podstawą prawną obowiązków przedsiębiorcy.

Czy przy manicure i pedicure potrzebny jest autoklaw?

Jeżeli używane są narzędzia wielorazowe mogące naruszyć naskórek albo mieć kontakt z krwią, potrzebna jest sterylizacja albo narzędzia jednorazowe. Sama dezynfekcja może nie wystarczyć.

Czy kosmetyczka musi mieć badania sanitarno-epidemiologiczne?

Jeżeli przy pracy istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, wymagane są badania do celów sanitarno-epidemiologicznych. Zakres badań określa lekarz medycyny pracy.

Podsumowanie

Gabinet kosmetyczny w podnajętym pomieszczeniu salonu fryzjerskiego może działać legalnie, ale wymaga dobrego przygotowania lokalu, umowy i procedur. Nie należy automatycznie zakładać, że zawsze potrzebny jest klasyczny odbiór sanepidu, ale nie można też ignorować wymagań higienicznych i nadzoru sanitarnego.

Najbezpieczniej sprawdzić umowę podnajmu, warunki techniczne pomieszczenia, procedury higieniczne, sterylizację, odpady, BDO, kasę fiskalną i ewentualną zmianę sposobu użytkowania. Przy wątpliwościach warto wystąpić do właściwej PSSE o stanowisko dla konkretnego lokalu.

Źródła

• Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w szczególności art. 16 - ELI/Dziennik Ustaw.
• Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - ISAP.
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w szczególności art. 56 i art. 71 - ISAP.
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - ELI/Dziennik Ustaw.
• Informacja Głównego Inspektoratu Sanitarnego „Usługi fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej” - gov.pl.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych dla zakładów fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu i odnowy biologicznej - akt nieobowiązujący od 2 stycznia 2012 r., zachowany jako źródło historyczne - OpenLEX.