Ciąża w trakcie wypowiedzenia, czy pracodawca musi cofnąć wypowiedzenie

Ochrona kobiet w ciąży przed wypowiedzeniem

Zgodnie z art. 177 § 1 Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141 z późn. zm.):

„W okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego części – do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca nie może:

1. prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem;

2. wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z ich winy i reprezentująca tę pracownicę lub tego pracownika zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.”

Ustawodawca przewidział również, że umowa o pracę zawarta na czas określony, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.

Znaczenie momentu zajścia w ciążę

Ochrona trwałości stosunku pracy obejmuje nie tylko zakaz rozwiązania umowy, ale również zakaz jej wypowiedzenia. Co istotne, ochrona ta obowiązuje także wtedy, gdy pracownica w momencie złożenia wypowiedzenia nie była jeszcze w ciąży, lecz zaszła w nią w okresie wypowiedzenia — czyli przed datą faktycznego rozwiązania stosunku pracy.

W takiej sytuacji pracodawca powinien cofnąć swoje oświadczenie o wypowiedzeniu, jeśli zostanie poinformowany o ciąży i otrzyma stosowne zaświadczenie lekarskie. Odmowa cofnięcia wypowiedzenia będzie stanowić naruszenie przepisów prawa pracy.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy w wyroku z 29 marca 2001 r., sygn. I PKN 330/00, stwierdził:

„Pracownica, która początkowo nie kwestionowała wypowiedzenia jej umowy o pracę, może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną, gdy po dokonaniu wypowiedzenia okazało się, że jest w ciąży lub gdy w okresie wypowiedzenia zaszła w ciążę.”

Oznacza to, że pracownica ma prawo do ochrony nawet wtedy, gdy nie wiedziała o swoim stanie w chwili wypowiedzenia, a ciąża została potwierdzona później.

Jakie działania podjąć

Jeżeli pracodawca nie cofnie wypowiedzenia po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego o ciąży, pracownica może złożyć odwołanie do sądu pracy. Należy to zrobić w terminie 21 dni od dnia, w którym dowiedziała się o ciąży.

W odwołaniu można żądać:

• uznania wypowiedzenia za bezskuteczne – jeśli umowa jeszcze trwa,

• przywrócenia do pracy – jeśli umowa została już rozwiązana.