Dywidendy z akcji z Francji – jak rozliczyć PIT-38

Dywidendy z Francji a polska rezydencja podatkowa

Jeżeli podatnik ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to obowiązek rozliczenia w Polsce całości dochodów i przychodów, bez względu na to, z jakiego państwa pochodzą.

Polska rezydencja podatkowa występuje zasadniczo wtedy, gdy podatnik ma w Polsce ośrodek interesów osobistych lub gospodarczych albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W typowej sytuacji emeryta mieszkającego stale w Polsce dywidendy wypłacane przez francuską spółkę należy więc uwzględnić w polskim rozliczeniu podatkowym.

Nie zmienia tego fakt, że ZUS sporządza PIT-40A z tytułu emerytury lub renty. PIT-40A obejmuje świadczenia rozliczane przez ZUS, ale nie rozlicza zagranicznych dywidend. Dla dywidend zagranicznych trzeba odrębnie ustalić obowiązek złożenia PIT-38.

Rozliczanie dochodów z dywidend uzyskiwanych z zagranicy

Na gruncie ustawy o PIT dywidendy należą do przychodów z kapitałów pieniężnych. Co do zasady są opodatkowane 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Przy dywidendach zagranicznych podatnik sam wykazuje podatek w rocznym zeznaniu PIT-38, jeżeli polski płatnik nie pobrał podatku.

W PIT-38 wykazuje się kwotę zryczałtowanego podatku obliczonego od zagranicznych dywidend oraz kwotę podatku zapłaconego za granicą, która podlega odliczeniu. Nie jest to rozliczenie razem z emeryturą z PIT-40A ani z typowymi dochodami z pracy w PIT-37.

Przy ustalaniu kwot do PIT należy pracować na kwotach brutto dywidend, a nie tylko na kwotach netto wpływających na rachunek. Trzeba więc zebrać potwierdzenia wypłat, informacje od brokera lub banku oraz dokumenty pokazujące wysokość podatku pobranego we Francji.

Dywidendy wypłacane przez francuską spółkę osobie mieszkającej w Polsce

W przypadku dywidend z Francji znaczenie ma umowa między Polską a Francją w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu. Zgodnie z jej art. 10 dywidendy wypłacane przez spółkę francuską osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu w Polsce, a jednocześnie mogą być opodatkowane we Francji jako państwie źródła. Nie oznacza to wyboru państwa opodatkowania przez podatnika, tylko podział prawa do opodatkowania między oba państwa.

Dla typowego polskiego inwestora indywidualnego, który jest rzeczywistym odbiorcą dywidendy i nie posiada znacznego pakietu udziałów w spółce francuskiej, umowa przewiduje zwykle limit podatku u źródła we Francji do 15% kwoty dywidendy brutto. W praktyce broker lub instytucja wypłacająca może jednak pobrać podatek według stawki krajowej, zwłaszcza gdy podatnik nie dostarczył wymaganych dokumentów rezydencji lub formularzy właściwych dla procedury francuskiej.

Dlatego przy dywidendach wypłacanych przez francuską spółkę warto sprawdzić nie tylko polskie przepisy PIT, ale również konwencję PL-FR i dokumenty otrzymane od brokera. Jeżeli Francja pobrała więcej niż wynika z umowy, polskie zeznanie nie jest miejscem odzyskania nadwyżki ponad polski limit odliczenia. W takiej sytuacji trzeba rozważyć procedurę zwrotu podatku we Francji.

Opodatkowanie dochodu osiąganego we Francji i odliczenie podatku

W Polsce od dywidendy zagranicznej oblicza się 19% podatku. Następnie można odliczyć podatek faktycznie zapłacony za granicą, ale odliczenie nie może przekroczyć kwoty polskiego podatku obliczonego od tej dywidendy. W efekcie, jeżeli od małej dywidendy we Francji pobrano podatek równy lub wyższy niż 19% polskiej podstawy, w Polsce może nie wystąpić dopłata, ale obowiązek wykazania dywidendy nadal pozostaje. Szerzej sam mechanizm obliczenia, w tym relację do podatku pobranego u źródła, omawiamy w materiale o obliczeniu podatku od dywidendy zagranicznej i podatku u źródła.

Jeżeli natomiast za granicą pobrano podatek niższy niż 19%, w Polsce trzeba co do zasady dopłacić różnicę. Przykładowo przy dywidendzie brutto 100 euro i podatku francuskim 15 euro polski podatek wynosi 19 euro w przeliczeniu na złote, a do zapłaty w Polsce pozostaje różnica między podatkiem polskim a odliczanym podatkiem zagranicznym.

Kwoty w walucie obcej trzeba przeliczyć na złote zgodnie z zasadami ustawy o PIT. W praktyce dla każdej wypłaty należy ustalić kwotę brutto dywidendy, pobrany podatek zagraniczny, dzień uzyskania przychodu i właściwy kurs średni NBP. Same wpływy netto na rachunek nie wystarczą do prawidłowego rozliczenia.

Jak złożyć zaległy PIT-38 albo korektę?

Jeżeli podatnik w ogóle nie składał PIT-38 za dany rok, a miał obowiązek wykazania zagranicznych dywidend, powinien złożyć zaległe zeznanie PIT-38 za ten rok. Jeżeli PIT-38 był już złożony, ale pominięto w nim dywidendy z Francji, należy złożyć korektę PIT-38.

Do zeznania albo korekty trzeba wpisać dane dla danego roku podatkowego. Nie składa się jednej zbiorczej korekty za wszystkie lata. Każdy rok wymaga osobnego PIT-38, właściwej wersji formularza i osobnego obliczenia podatku oraz odsetek, jeżeli powstała zaległość.

Jeżeli z korekty lub zaległego zeznania wynika podatek do zapłaty, należy wpłacić go na mikrorachunek podatkowy wraz z odsetkami za zwłokę. Odsetki liczy się od dnia następującego po ustawowym terminie zapłaty podatku za dany rok do dnia zapłaty zaległości.

W przypadku skutecznej korekty deklaracji z zapłatą zaległego podatku zastosowanie może mieć ochrona z art. 16a Kodeksu karnego skarbowego. Jeżeli natomiast zeznania nie złożono w ogóle, bezpiecznym rozwiązaniem jest złożenie czynnego żalu przed ujawnieniem naruszenia przez urząd, wraz ze złożeniem zaległego PIT-38 i zapłatą należności. Skuteczność takiego działania zależy od momentu, w którym podatnik reaguje, oraz od tego, czy organ podatkowy lub organ ścigania nie podjął już czynności w sprawie.

Przedawnienie zaległości za dawne lata

Nie należy automatycznie składać zaległych zeznań za wszystkie historyczne lata bez sprawdzenia przedawnienia. Zobowiązanie podatkowe co do zasady przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W połowie 2026 r. zobowiązania z PIT za lata 2012–2019 są co do zasady przedawnione, jeżeli nie doszło do zawieszenia lub przerwania biegu przedawnienia. Dla PIT za 2020 r. termin płatności upłynął w 2021 r., więc co do zasady przedawnienie następuje z końcem 2026 r. Lata późniejsze wymagają odpowiedniego rozliczenia, jeżeli podatnik otrzymywał w nich dywidendy.

Przedawnienie trzeba jednak ocenić indywidualnie. Bieg terminu może być zawieszony lub przerwany w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej, np. przy niektórych postępowaniach lub zastosowaniu środków egzekucyjnych. Jeżeli urząd prowadził czynności, wysyłał zawiadomienia albo wszczął postępowanie, trzeba sprawdzić dokumenty przed przyjęciem, że dany rok jest już zamknięty.

Sprzedaż francuskich akcji a podatek w Polsce

Sprzedaż akcji to odrębne zdarzenie podatkowe od otrzymania dywidendy. Dywidenda jest opodatkowana jako przychód z udziału w zyskach osób prawnych, natomiast sprzedaż akcji może powodować dochód albo stratę z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

Dochód ze sprzedaży akcji również rozlicza się zasadniczo w PIT-38. W takim przypadku znaczenie mają przychód ze sprzedaży, koszty nabycia akcji, prowizje oraz kursy walut. Jeżeli akcje były nabyte wiele lat temu, trzeba odtworzyć dokumenty zakupu, ponieważ bez nich prawidłowe wykazanie kosztów może być trudne.

Sprzedaż akcji nie usuwa obowiązku rozliczenia dywidend otrzymanych w poprzednich latach, ale może zakończyć problem na przyszłość. Przed sprzedażą warto sprawdzić, czy broker wystawi informację podatkową, jakie dokumenty potwierdzą koszty nabycia i czy we Francji nie wystąpią dodatkowe obowiązki podatkowe.

FAQ

Czy małe dywidendy z Francji trzeba wykazać w Polsce?

Tak, jeżeli podatnik jest polskim rezydentem podatkowym. Przepisy nie przewidują zwolnienia tylko dlatego, że dywidendy są niskie albo że wpływy netto wynoszą kilkanaście lub kilkadziesiąt złotych.

Czy podatek pobrany we Francji zwalnia z PIT-38?

Nie. Podatek pobrany we Francji może zostać odliczony w polskim rozliczeniu, ale nie zastępuje obowiązku wykazania dywidendy w PIT-38, jeżeli taki obowiązek wynika z polskich przepisów.

Czy PIT-40A z ZUS wystarczy, jeżeli mam tylko emeryturę i dywidendy?

Nie w zakresie dywidend. PIT-40A rozlicza świadczenie z ZUS, natomiast zagraniczne dywidendy z akcji trzeba rozliczyć oddzielnie w PIT-38.

Czy trzeba składać PIT-38, jeżeli po odliczeniu podatku francuskiego podatek w Polsce wynosi zero?

Co do zasady tak. Brak dopłaty nie oznacza braku obowiązku wykazania zagranicznej dywidendy i podatku zapłaconego za granicą w odpowiednich pozycjach zeznania.

Za ile lat wstecz trzeba składać zaległe PIT-38?

Trzeba sprawdzić lata nieprzedawnione. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się zasadniczo po 5 latach od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, ale w konkretnych sprawach bieg przedawnienia może być zawieszony albo przerwany.

Czy trzeba składać czynny żal?

Jeżeli wcześniej złożono PIT-38 i składana jest skuteczna korekta z zapłatą zaległości, zastosowanie może mieć ochrona przewidziana dla korekty deklaracji. Jeżeli PIT-38 w ogóle nie był złożony, czynny żal jest zwykle bezpiecznym rozwiązaniem, o ile zostanie złożony zanim organ sam ujawni naruszenie.

Czy sprzedaż akcji zamyka problem zaległych dywidend?

Nie. Sprzedaż akcji może zakończyć otrzymywanie dywidend w przyszłości, ale nie likwiduje obowiązków dotyczących dywidend już otrzymanych. Sama sprzedaż akcji również może wymagać rozliczenia w PIT-38.

Podsumowanie

Polski rezydent podatkowy powinien rozliczać w Polsce dywidendy z francuskich akcji, nawet gdy podatek został już potrącony we Francji. W polskim PIT-38 oblicza się 19% podatku od dywidendy brutto i odlicza podatek zapłacony za granicą tylko do ustawowego limitu. Jeżeli rozliczenia nie były składane przez kilka lat, najpierw trzeba ustalić, które lata nie są przedawnione, zebrać dokumenty od brokera i obliczyć ewentualną zaległość wraz z odsetkami. W przypadku braku wcześniejszego zeznania warto rozważyć czynny żal, a przy korekcie zadbać o jej skuteczność i zapłatę należności.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350.

2. Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku – Dz.U. 1977 nr 1 poz. 5.

3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa – Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926.

4. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy – Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930.

5. Francuska administracja podatkowa – informacje dla nierezydentów dotyczące dywidend – impots.gouv.fr.