Zagubienie broni – co zrobić po utracie broni?

Co zrobić natychmiast po stwierdzeniu zagubienia broni?

Jeżeli nie może Pan odnaleźć broni, nie należy zwlekać z formalnym zgłoszeniem, licząc na to, że broń odnajdzie się po kilku dniach. Art. 25 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nakłada na posiadacza broni obowiązek zawiadomienia o utracie broni niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili stwierdzenia utraty. Zawiadomienie składa się Policji albo Żandarmerii Wojskowej.

W praktyce najlepiej zgłosić sprawę od razu w najbliższej jednostce Policji, a jeżeli posiadaczem broni jest żołnierz lub sprawa pozostaje w zakresie właściwości Żandarmerii Wojskowej – również do Żandarmerii Wojskowej. W zgłoszeniu warto podać: rodzaj broni, markę, model, kaliber, numer seryjny, numer pozwolenia, miejsce i czas ostatniego pewnego posiadania broni, możliwe okoliczności utraty oraz informację, czy wraz z bronią zaginęła amunicja.

Jeżeli broń mogła zaginąć podczas przeprowadzki, trzeba wskazać, kiedy była ostatnio widziana, w jaki sposób była przewożona i przechowywana, kto miał dostęp do rzeczy oraz kiedy zorientowano się, że jej brakuje. Takie informacje mają znaczenie zarówno dla poszukiwań, jak i dla późniejszej oceny, czy posiadacz broni dochował wymaganej staranności.

Od kiedy liczy się termin 24 godzin?

Termin z art. 25 ustawy o broni i amunicji liczy się od chwili stwierdzenia utraty broni. Nie zawsze będzie to chwila, w której broń faktycznie zaginęła. Jeżeli posiadacz broni dowiedział się o jej braku dopiero później, istotne jest ustalenie, kiedy przy zachowaniu należytej staranności powinien był ten brak zauważyć.

Takie podejście potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/10. NSA wskazał, że termin z art. 25 ustawy o broni i amunicji rozpoczyna bieg nie tylko od chwili rzeczywistego stwierdzenia utraty broni, lecz także od chwili, w której posiadacz powinien był stwierdzić ten fakt przy zachowaniu staranności wymaganej od osoby posiadającej pozwolenie na broń.

Oznacza to, że osoba posiadająca broń powinna regularnie kontrolować jej obecność i sposób przechowywania. Długotrwały brak kontroli nad bronią może zostać oceniony negatywnie, zwłaszcza gdy broń była przewożona, przenoszona, przechowywana poza zwykłym miejscem albo gdy dostęp do pomieszczeń miały inne osoby.

Jakie konsekwencje grożą za niezgłoszenie utraty broni?

Najpoważniejszą konsekwencją administracyjną jest cofnięcie pozwolenia na broń. Art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba posiadająca pozwolenie naruszy obowiązek zawiadomienia o utracie broni określony w art. 25 tej ustawy. Jest to podstawa obligatoryjna, co oznacza, że organ nie ma swobody w odstąpieniu od cofnięcia pozwolenia, jeżeli ustali naruszenie tego obowiązku.

Niezależnie od cofnięcia pozwolenia może powstać odpowiedzialność wykroczeniowa. Art. 51 ust. 2 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przewiduje odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia Policji o utracie lub zbyciu innej osobie broni i amunicji do tej broni. Zgodnie z art. 51 ust. 1 tej ustawy za wskazane wykroczenia grozi kara aresztu albo grzywny.

Jeżeli utracona została broń palna lub amunicja, trzeba dodatkowo brać pod uwagę art. 263 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. Przepis ten przewiduje, że kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji, która zgodnie z prawem pozostaje w jego dyspozycji, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Odpowiedzialność z tego przepisu zależy od konkretnych okoliczności, w szczególności od tego, czy utrata wynikała z niedbalstwa.

Czy samo zagubienie broni zawsze oznacza utratę pozwolenia?

Samo stwierdzenie, że broń zaginęła, nie jest tym samym co automatyczne cofnięcie pozwolenia. Art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji wiąże obligatoryjne cofnięcie pozwolenia z naruszeniem obowiązku zawiadomienia o utracie broni. Jeżeli posiadacz broni zgłosił utratę prawidłowo i w terminie, organ będzie oceniał dalsze okoliczności sprawy, ale nie można utożsamiać samego faktu utraty z naruszeniem art. 25 tej ustawy.

Organ może jednak badać, czy broń była przechowywana i noszona zgodnie z prawem. Art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wymaga, aby broń i amunicję przechowywać oraz nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osobom nieuprawnionym. Dodatkowe wymagania techniczne wynikają z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia osoby posiadające broń i amunicję na podstawie pozwolenia przechowują je w urządzeniach spełniających wymagania co najmniej klasy S1 według normy PN-EN 14450.

Jeżeli więc utrata broni nastąpiła dlatego, że była ona pozostawiona bez zabezpieczenia, przewożona w sposób przypadkowy albo dostęp do niej miały osoby nieuprawnione, sprawa może mieć także znaczenie dla oceny przestrzegania zasad przechowywania i noszenia broni.

Co powinno znaleźć się w zawiadomieniu?

Przepisy nie narzucają jednego urzędowego formularza zawiadomienia o utracie broni. Dla celów dowodowych warto jednak zadbać, aby zgłoszenie było przyjęte do protokołu albo złożone pisemnie z potwierdzeniem wpływu. Jeżeli sprawa jest zgłaszana telefonicznie w sytuacji pilnej, należy następnie dopilnować formalnego przyjęcia zawiadomienia.

W zawiadomieniu warto wskazać:

• dane posiadacza broni i numer pozwolenia,
• rodzaj, markę, model, kaliber i numer seryjny broni,
• liczbę i rodzaj utraconej amunicji, jeżeli także zaginęła,
• datę i godzinę stwierdzenia utraty,
• miejsce ostatniego pewnego posiadania broni,
• opis okoliczności, w których mogło dojść do zagubienia, kradzieży lub innej utraty,
• informację o osobach, które mogły mieć dostęp do miejsca przechowywania albo przewozu broni.

Po dokonaniu zgłoszenia dobrze jest zachować kopię zawiadomienia, potwierdzenie przyjęcia albo dane jednostki i numer sprawy. Może to być istotne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na broń.

Utrata broni podczas przeprowadzki

Przeprowadzka nie zwalnia posiadacza broni z obowiązku zachowania szczególnej staranności. Jeżeli broń była przewożona wraz z innymi rzeczami, trzeba ustalić, kto pakował rzeczy, kto je przewoził, gdzie znajdowały się kartony lub torby, czy broń była zabezpieczona i kiedy ostatnio posiadacz miał pewność, że broń znajduje się w jego dyspozycji.

Warto pamiętać także o obowiązkach związanych ze zmianą miejsca stałego pobytu. Art. 26 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nakłada na osobę posiadającą pozwolenie na broń obowiązek pisemnego zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu w terminie 14 dni od dnia zmiany. To odrębny obowiązek od zgłoszenia utraty broni, ale w sprawach przeprowadzkowych oba zagadnienia często występują jednocześnie.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce może być oceniana utrata broni i zachowanie terminu zgłoszenia.

FAQ

Czy mogę najpierw samodzielnie szukać broni, a dopiero potem zgłosić jej utratę?

Można podjąć rozsądne, natychmiastowe czynności sprawdzające, ale nie wolno odkładać zgłoszenia. Art. 25 ustawy o broni i amunicji wymaga zawiadomienia niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 24 godzin od stwierdzenia utraty.

Czy zgubienie broni gazowej też trzeba zgłosić?

Tak, jeżeli jest to broń posiadana na podstawie pozwolenia albo objęta obowiązkami z ustawy o broni i amunicji. Art. 25 tej ustawy dotyczy posiadacza broni w przypadku jej utraty, bez ograniczenia wyłącznie do broni bojowej.

Czy zawiadomienie musi być pisemne?

Art. 25 ustawy o broni i amunicji nie wskazuje jednej formy zawiadomienia, ale ze względów dowodowych najlepiej złożyć je pisemnie albo ustnie do protokołu i uzyskać potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia.

Czy za utratę broni mogę odpowiadać karnie?

Tak, jeżeli chodzi o broń palną lub amunicję i utrata nastąpiła wskutek nieumyślnego zachowania posiadacza. Art. 263 § 4 Kodeksu karnego przewiduje za takie zachowanie grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Czy odnalezienie broni po zgłoszeniu kończy sprawę?

Odnalezienie broni należy niezwłocznie zgłosić organowi prowadzącemu sprawę. Nie zawsze kończy to postępowanie, bo organ może nadal oceniać, czy utrata i sposób przechowywania broni nie naruszały obowiązków z ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia wykonawczego.

Źródła

• Art. 18 ust. 1 pkt 3, art. 25, art. 26 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
• Art. 263 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
• § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji.
• Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/10.