Zatrudnienie pracownika po przejściu na emeryturę na czas określony

Czy można ponownie zatrudnić pracownika po przejściu na emeryturę?

Tak, pracodawca może rozwiązać z pracownikiem dotychczasową umowę o pracę na czas nieokreślony, a następnie ponownie zatrudnić go na podstawie umowy o pracę na czas określony. Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują zakazu zatrudnienia emeryta ani zakazu zawarcia z nim umowy terminowej.

W opisanej sytuacji istotne jest to, że wcześniejsza umowa była umową na czas nieokreślony. Taka umowa nie jest wliczana do limitów przewidzianych dla umów na czas określony. Jeżeli pracownik nigdy wcześniej nie był u tego pracodawcy zatrudniony na podstawie umowy terminowej, pierwsza umowa zawarta po przejściu na emeryturę będzie pierwszą umową z limitu trzech.

Trzeba jednak pamiętać, że rozwiązanie poprzedniej umowy powinno być rzeczywiste i prawidłowo rozliczone. Pracodawca powinien w szczególności wydać świadectwo pracy, rozliczyć urlop, wynagrodzenie i inne należności. Jeżeli stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę, pracownikowi przysługuje jednorazowa odprawa emerytalna w wysokości co najmniej jednomiesięcznego wynagrodzenia, chyba że już wcześniej nabył do niej prawo.

Limit zatrudnienia - 33 miesiące

Zgodnie z art. 25¹ § 1 Kodeksu pracy okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy.

Oznacza to, że jeżeli po przejściu pracownika na emeryturę strony zawierają zwykłą umowę terminową, pracodawca powinien pilnować łącznego czasu takiego zatrudnienia. Do limitu wlicza się kolejne umowy na czas określony zawierane z tym samym pracownikiem, nawet jeżeli między nimi wystąpiła przerwa.

Poprzednia wieloletnia umowa na czas nieokreślony nie skraca tego limitu. W praktyce pracodawca może więc zawrzeć z emerytem umowę na czas określony np. na 12 miesięcy, 24 miesiące albo 33 miesiące, o ile nie przekroczy przy tym także limitu liczby umów.

Limit 3 umów między stronami

Drugim ograniczeniem jest liczba umów. Art. 25¹ § 1 Kodeksu pracy stanowi, że łączna liczba umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami nie może przekraczać trzech.

Jeżeli pracownik wcześniej pracował wyłącznie na podstawie umowy na czas nieokreślony, to po rozwiązaniu tej umowy pierwsza umowa na czas określony będzie pierwszą z trzech dopuszczalnych umów terminowych. Warto prowadzić prostą ewidencję takich umów, bo limit umów działa niezależnie od limitu 33 miesięcy.

Jeżeli strony uzgodnią w trakcie trwania umowy na czas określony dłuższy okres jej wykonywania, takie przedłużenie traktuje się jak zawarcie kolejnej umowy terminowej od dnia następującego po dniu, w którym pierwotnie umowa miała się rozwiązać.

Skutek przekroczenia limitu

Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umów na czas określony przekroczy 33 miesiące albo strony zawrą czwartą umowę na czas określony, pracownik jest traktowany jak zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Skutek ten następuje z mocy prawa: odpowiednio od dnia po upływie 33 miesięcy albo od dnia zawarcia czwartej umowy.

Nie trzeba do tego osobnego aneksu ani orzeczenia sądu. Spór może pojawić się dopiero wtedy, gdy pracodawca nadal traktuje zatrudnienie jako terminowe, a pracownik twierdzi, że doszło już do przekształcenia w umowę na czas nieokreślony.

Kiedy można przekroczyć 33 miesiące albo 3 umowy?

Kodeks pracy przewiduje wyjątki od limitów z art. 25¹. Limitów 33 miesięcy i 3 umów nie stosuje się m.in. do umów zawartych w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności, do pracy dorywczej lub sezonowej, do pracy przez okres kadencji oraz w przypadku obiektywnych przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Wyjątek nie może być jednak pozorny. Zawarcie dłuższej umowy albo większej liczby umów musi służyć zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i być niezbędne w świetle okoliczności danej sprawy. W umowie trzeba wskazać cel albo okoliczności uzasadniające zastosowanie wyjątku.

Jeżeli pracodawca powołuje się na obiektywne przyczyny leżące po jego stronie, powinien zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy w formie pisemnej lub elektronicznej w terminie 5 dni roboczych od zawarcia takiej umowy. Brak zawiadomienia jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 1000 zł do 30 000 zł.

O czym pamiętać przy rozwiązaniu umowy przed emeryturą?

Jeżeli pracownik przechodzi na emeryturę, w praktyce często rozwiązuje się dotychczasową umowę za porozumieniem stron. Jest to dopuszczalne, o ile obie strony rzeczywiście wyrażają zgodę na taki tryb i ustalają datę rozwiązania stosunku pracy.

Dla wypłaty emerytury z ZUS istotne jest rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą, u którego pracownik był zatrudniony bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury. Wymóg ten nie oznacza jednak, że pracownik nie może później wrócić do tego samego pracodawcy. Po rozwiązaniu dotychczasowej umowy i dopełnieniu formalności strony mogą zawrzeć nową umowę.

Przy okazji zakończenia zatrudnienia trzeba sprawdzić także świadczenia związane z długością pracy i regulacjami zakładowymi. W praktyce temat emeryt a praca może mieć znaczenie np. przy nagrodach jubileuszowych, odprawach przewidzianych w przepisach wewnętrznych albo uprawnieniach wynikających z układu zbiorowego.

Wypowiedzenie umowy na czas określony po zmianach

Obecnie wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony przez pracodawcę wymaga wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie. Pracodawca powinien także pouczyć pracownika o prawie odwołania do sądu pracy. Jest to istotna zmiana w porównaniu z dawnym stanem prawnym, w którym umowy terminowe były pod tym względem traktowane inaczej niż umowy bezterminowe.

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy: 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy; 1 miesiąc, jeżeli był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy; 3 miesiące, jeżeli był zatrudniony co najmniej 3 lata. Przy ustalaniu okresu wypowiedzenia trzeba brać pod uwagę zasady wynikające z art. 36 Kodeksu pracy.

Czy status emeryta zmienia zasady zatrudnienia?

Status emeryta nie wyłącza stosowania Kodeksu pracy. Pracownik zatrudniony po przejściu na emeryturę nadal ma prawo do wynagrodzenia, urlopu wypoczynkowego, bezpiecznych warunków pracy, ochrony przed dyskryminacją i innych uprawnień pracowniczych.

Osobno należy ocenić wpływ przychodów z pracy na świadczenie z ZUS. Zależy to m.in. od rodzaju świadczenia i wieku osoby dorabiającej. Jeżeli pracownik osiągnął powszechny wiek emerytalny i pobiera zwykłą emeryturę, sytuacja jest inna niż przy wcześniejszej emeryturze, rencie albo świadczeniu przedemerytalnym. Tę kwestię warto sprawdzić indywidualnie, zwłaszcza gdy pracownik pobiera świadczenie, które może podlegać zmniejszeniu albo zawieszeniu.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji pracodawca może ponownie zatrudnić pracownika po przejściu na emeryturę na podstawie umowy o pracę na czas określony. Skoro dotychczas pracownik był zatrudniony wyłącznie na czas nieokreślony i nie miał u tego pracodawcy umów terminowych, nowa umowa po emeryturze będzie pierwszą umową z limitu.

Najbezpieczniejsze rozwiązanie to prawidłowo rozwiązać poprzednią umowę, rozliczyć świadczenia należne przy przejściu na emeryturę, zawrzeć nową umowę na piśmie i pilnować limitu 33 miesięcy oraz 3 umów. Jeżeli pracodawca chce wyjść poza te limity, musi mieć rzeczywisty ustawowy powód i odpowiednio opisać go w umowie. U osoby, która ma status emeryt, trzeba też rozważyć skutki podatkowe i ubezpieczeniowe ponownego zatrudnienia.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2025 r. poz. 277: tekst ustawy w Dzienniku Ustaw.
• Państwowa Inspekcja Pracy, wyjaśnienia dotyczące umów na czas określony przekraczających 33 miesiące: stanowisko PIP.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o rozwiązaniu stosunku pracy i wypłacie emerytury: informacja ZUS.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o zmniejszeniu lub zawieszeniu świadczeń pracujących emerytów i rencistów: informacja ZUS.