Zaprzeczenie ojcostwa a alimenty

Pozew o zaprzeczenie ojcostwa

Zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako K.r.io.) „mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi, nie później jednak niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności”.

W przedstawionej sytuacji doszło najpierw do uznania ojcostwa, ponieważ dziecko zrodziło się poza związkiem małżeńskim, a dopiero później zostali Państwo małżeństwem. W mojej ocenie nie ma możliwości zaprzeczenia ojcostwa. Pani mąż mógłby natomiast wystąpić z pozwem o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. Wynika to z tego, że jego ojcostwo zostało uznane przed kierownikiem USC, a więc nie jest domniemane z uwagi na sam fakt zawarcia przez Państwa małżeństwa.

Zgodnie z art. 78 § 1 K.r.io. „mężczyzna, który uznał ojcostwo, może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania w terminie roku od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. W razie uznania ojcostwa przed urodzeniem się dziecka już poczętego bieg tego terminu nie może rozpocząć się przed urodzeniem się dziecka”. Odpowiednie zastosowanie mają tutaj przepisy art. 64 i 65 K.r.io. Podobnie jak w przypadku pozwu o zaprzeczenie ojcostwa, pozew o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa może być wniesiony w terminie roku od dnia, w którym mężczyzna dowiedział się, że nie jest ojcem dziecka, ale przed osiągnięciem przez dziecko pełnoletności (art. 78 § 1 w zw. z art. 80 K.r.io.).

Konieczność przedstawienia dowodów

W sprawie dopuszczalności wniesienia pozwu pozostaje więc istotna kwestia tego, kiedy Pani mąż dowiedział się o tym, że dziecko nie pochodzi od niego. Pomocne w postępowaniu sądowym mogą być tutaj, np. wiadomości SMS, wydruki z korespondencji na Messengerze, nagrania czy zeznania świadków. Jeśli mąż ponad rok temu twierdził, że nie jest ojcem dziecka, to nawet jeśli wniesie pozew o uznanie bezskuteczności uznania ojcostwa, powództwo winno być w mojej ocenie oddalone, przy założeniu, że wykaże Pani w postępowaniu, że termin do wniesienia powództwa już upłynął.

W ewentualnym postępowaniu sądowym powód (ojciec) ma obowiązek wykazania, że nie jest biologicznym ojcem dziecka, co może uczynić za pomocą wszelkich środków dowodowych, w szczególności dowodu z badań DNA. Rozstrzygnięcie sądu nie może zostać oparte wyłącznie na uznaniu powództwa przez matkę lub przyznaniu przez nią okoliczności faktycznych (art. 458 w zw. z art. 431 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, dalej jako K.p.c.).

Zgodnie z art. 233 § 1 K.p.c. sąd ocenia dowody według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a więc jak najbardziej istnieje taka możliwość, że powództwo zostanie uwzględnione, a uznanie ojcostwa zostanie uznane za bezskuteczne, o ile nie upłynął termin do wniesienia powództwa. Wszystko zależy od przebiegu postępowania, przeprowadzonych dowodów oraz uznania sądu.

Jeżeli sąd uzna powództwo za zasadne, z chwilą uprawomocnienia się wyroku ustalającego bezskuteczność uznania ojcostwa ustają wszelkie obowiązki wynikające z władzy rodzicielskiej oraz związane z ponoszeniem kosztów utrzymania i wychowania dziecka. W piśmiennictwie wskazuje się, że „z uwagi na to, że do chwili uprawomocnienia się wyroku ustalającego bezskuteczność uznania ojcostwa na uznającym ciążą wszelkie obowiązki wynikające z władzy rodzicielskiej oraz związane z ponoszeniem kosztów utrzymania i wychowania dziecka, uznający, którego uznanie zostało ustalone jako bezskuteczne, nie może dochodzić zwrotu poniesionych na dziecko kosztów utrzymania i wychowania, bez względu na to, czy były one spełniane przymusowo, czy dobrowolnie”. Podsumowując, Pani mąż nie będzie mógł dochodzić zwrotu alimentów, nawet gdyby uznanie jego ojcostwa zostało uznane za bezskuteczne.