Zaległe alimenty i list gończy

Skutki uchylania się od obowiązku alimentacyjnego

Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest przestępstwem karnym w rozumieniu Kodeksu karnego (zwanego w skrócie K.k.). Zgodnie z art. 209 § 1 K.k. „kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Ściganie sprawcy powyższego przestępstwa odbywa się na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu udzielającego odpowiedniego świadczenia rodzinnego albo zaliczki alimentacyjnej. Jeżeli jednak pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenie rodzinne albo zaliczkę alimentacyjną, ściganie odbywa się z urzędu.

Stąd zainteresowała się Panem policja. Albo była żona, albo jeden z wyżej wskazanych podmiotów prawdopodobnie złożyli doniesienie (wraz z wnioskiem o ściganie) do prokuratury lub policji o uchyleniu się przez Pana od obowiązku alimentacji.

Poszukiwanie dłużnika alimentacyjnego listem gończym

Jeśli sprawę wszczęto, to jest na etapie postępowania przygotowawczego. Jeśli wysłano za Panem list gończy, to oznacza to, że wydano przeciwko Panu postanowienie o przedstawieniu zarzutów oraz o tymczasowym aresztowaniu. Stąd też w przypadku, gdy rzeczywiście trwa poszukiwanie Pana listem gończym, to w razie ujęcia Pana zostanie Pan doprowadzony do komisariatu policji lub do prokuratury. Wówczas zostanie Panu ogłoszone postanowienie o przedstawieniu zarzutów i zostanie Pan przesłuchany w charakterze podejrzanego. Przed pierwszym przesłuchaniem należy pouczyć podejrzanego o jego uprawnieniach: do składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia, do korzystania z pomocy obrońcy, do końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania, jak również o innych stosownych uprawnieniach. Pouczenie to wręcza się podejrzanemu na piśmie; podejrzany winien potwierdzić podpisem otrzymanie pouczenia.

Zatrzymanie za przestępstwo niealimentacji

Będąc przesłuchiwanym w charakterze podejrzanego, winien Pan przedstawić swoją sytuację rodzinną i wykazać, że nie miał Pan w tym krytycznym roku możliwości płacenia alimentów. Przestępstwo niealimentacji polega bowiem na uporczywym uchylaniu się sprawcy od łożenia na utrzymanie osób uprawnionych, mimo że istnieją po jego stronie możliwości realizacji tego obowiązku.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 19 grudnia 1979 r. (sygn. akt V KRN 297/79), „uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonywania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli. «Uporczywe» uchylanie się oznacza długotrwałe postępowanie nacechowane nieustępliwością. W pojęciu uchylania się jest zawarty negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do nałożonego na nią obowiązku, sprawiający, że nie dopełnił on tego obowiązku, mimo że ma możliwości jego wykonania”.

Zaległości w płaceniu alimentów

Tym samym musi Pan udowodnić, że niepłacenie alimentów nie było przez Pana zawinione, tzn. że nie miał Pan wówczas możliwości płacenia alimentów (proszę wskazać powody). Okolicznością łagodzącą Pana winę jest fakt, że zaczął Pan płacić alimenty, gdy Pana sytuacja majątkowa się poprawiła. Nadto winien Pan wskazać, że płaci Pan nie tylko alimenty bieżące, ale również (w ratach) zaległe. W tym celu proszę przedstawić potwierdzenia przelewów/przekazów alimentów.

Odpowiadając na Pana pytanie dotyczące komornika, należy stwierdzić, że komornikiem właściwym w tego rodzaju sprawach jest, co do zasady, komornik działający przy sądzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego.

Komu należy wpłacać zaległe alimenty jeśli toczy się postępowanie egzekucyjne?

Jeśli toczy się przeciwko Panu postępowanie egzekucyjne, to uważam, że lepiej byłoby przekazywać alimenty komornikowi, gdyż istnieje obawa, że była żona nie pomniejsza egzekwowanej kwoty o Pana wpłaty.

Natomiast co do kwestii kontaktów z dziećmi, to była żona niewątpliwie nie ma prawa do uniemożliwiania Panu kontaktów z dziećmi. W tym celu proszę dochodzić swych praw przed sądem rodzinnym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dzieci. Sądem rodzinnym jest sąd rejonowy.

Uregulowanie kontaktów ojca z dziećmi

Zasadnicza kwestia to to, czy sąd w ogóle już kiedyś uregulował Pana kontakty z dziećmi.

Nadto musi mieć Pan świadomość, że z powodu wyjazdu za granicę sam niejako uniemożliwił Pan swoje kontakty z dziećmi, co sąd weźmie też pod uwagę.

Sprawa ta jest złożona i sąd, ustalając kontakty z dziećmi, będzie musiał wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy.

Na podstawie podanych przez Pana w treści pytania faktów co do kontaktów z dziećmi nie jestem w stanie powiedzieć Panu, w jaki sposób powinien Pan dochodzić prawa do kontaktów z dziećmi.