Zajęcie komornicze wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych - jedynego źródła dochodów

Uprawnienie komornika do zajęcia wynagrodzenia za pracę

Zacznijmy przede wszystkim od spraw związanych z postępowaniem egzekucyjnym i komornikiem. Komornik prowadzi swoje postępowanie na podstawie wniosku wierzyciela oraz dołączonego do niego tytułu wykonawczego. Klauzula wykonalności to swego rodzaju postanowienie, które wydaje sąd celem przedłożenia wyroku lub innego orzeczenia właściwemu komornikowi. Komornik, otrzymując wniosek wraz ze wspomnianym tytułem, dokonuje wszczęcia postępowania egzekucyjnego, doręczając dłużnikowi przy pierwszej czynności odpis zawiadomienia o wszczęciu postępowania wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Komornik w swoim postępowaniu dysponuje tymi danymi, które jest w stanie ustalić za pośrednictwem systemów elektronicznych, w które to wyposażona jest jego kancelaria. Oczywiście komornikowi zawsze zależy na wyegzekwowaniu należności, bowiem zarabia on tylko wtedy, gdy uda mu się je wyegzekwować, bowiem tylko od wyegzekwowanych kwot może pobrać wynagrodzenie. Zgodnie z treścią art. 804 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) komornik nie jest organem uprawnionym do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Komornik jest jedynie organem wykonawczym, który został wyposażony w narzędzia, za pomocą których egzekwuje należności na rzecz wierzyciela. Jednakże komornik jest zobligowany do działania w graniach prawa, a więc również w granicach wyznaczanych przez tytuł wykonawczy oraz precyzyjny wniosek wierzyciela.

Umowa cywilnoprawna a ochrona wynagrodzenia przed egzekucją komorniczą

Komornik prowadzi swoje postępowanie do czasu wyegzekwowania należności, umorzenia postępowania bądź zawieszenia postępowania przez sąd. W tym przypadku mieliśmy do czynienia z umową o dzieło i umową-zleceniem. Do art. 833 dodano § 21, do którego przeniesiono dotychczasową treść art. 833 § 2, jednocześnie ją uzupełniając. Przepisy art. 87 i 871 Kodeksu pracy (K.p.), regulujące przedmiotowe ograniczenia obowiązujące przy egzekucji z wynagrodzenia za pracę, stosuje się odpowiednio nie tylko do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania, ale również do świadczeń stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu nowelizacji, celem zmiany jest usunięcie wątpliwości interpretacyjnych w zakresie ustalenia, czy wynagrodzenie otrzymywane przez dłużnika zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej można uznać za świadczenie powtarzające się, „którego celem jest zapewnienie utrzymania”. Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu, nie ma wątpliwości, że osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych, choć stanowią niemały odsetek zatrudnionych, z punktu widzenia uprawnień pracowniczych i tak są w znacznie gorszej sytuacji niż osoby zatrudnione na umowę o pracę. Dlatego w celu zapewnienia im minimum egzystencji i ochrony przed egzekucją należało w sposób jednoznaczny zrównać je z osobami mającymi status pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy (uzasadnienie rządowego projektu ustawy o komornikach sądowych, VIII kadencja, druk sejm. nr 1582, s. 45).

Oświadczenie pracownika o pobieranym wynagrodzeniu jako jedynym źródle utrzymania

Wobec tego Pani jako pracodawca powinna mieć w aktach pracowniczych oświadczenie pracownika o tym, że to wynagrodzenie stanowi jego jedyne źródło dochodu. Jest to cykliczne wynagrodzenie, bowiem, jak Pani mówi, mimo wielu umów, one po prostu się powtarzały, więc charakter tego wynagrodzenia jest taki, jak charakter wynagrodzenia za pracę. Takie oświadczenie pracownik powinien złożyć również komornikowi prowadzącemu egzekucję. Wtedy jego wynagrodzenie nie będzie podlegać egzekucji na rzecz komornika. Bez wątpienia wynagrodzenie to korzysta z tej ochrony, mimo iż wspólnik ma udziały w spółce. Jednak samo posiadanie udziałów nie oznacza, iż są one źródłem jego utrzymania. Firma zatem w terminie 7 dni powinna udzielić odpowiedzi na pismo, dołączając to oświadczenie pracownika oraz wskazując charakter umowy pracownika i wysokość wypłacanego mu wynagrodzenia.