Jeden dzień przerwy w zwolnieniu lekarskim a zasiłek chorobowy

Jeden dzień przerwy w L4 a wypłata świadczeń chorobowych

Jeżeli pracownik ma zwolnienie lekarskie do niedzieli, w poniedziałek nie ma zwolnienia, a od wtorku otrzyma kolejne e-ZLA, to poniedziałek nie będzie objęty wynagrodzeniem chorobowym ani zasiłkiem chorobowym. Nie oznacza to jednak automatycznie, że od wtorku zaczyna się całkowicie nowy limit zasiłkowy.

W praktyce trzeba oddzielić dwie kwestie: rozliczenie pojedynczego dnia przerwy oraz ustalenie okresu zasiłkowego. Za dzień, na który nie wystawiono zwolnienia lekarskiego, nie przysługuje świadczenie chorobowe. Jeżeli był to dzień wolny z grafiku, pracownik zwykle nie miał obowiązku stawienia się do pracy, ale nie jest to dzień usprawiedliwionej niezdolności do pracy potwierdzonej e-ZLA.

Jeżeli lekarz uzna, że pracownik był niezdolny do pracy już w dniu wizyty poprzedzającym kolejne zwolnienie, może w określonych przypadkach wystawić zwolnienie z datą wsteczną. Co do zasady zwolnienie lekarskie może obejmować okres wsteczny tylko wtedy, gdy wyniki badania i dokumentacja uzasadniają, że ubezpieczony był wtedy niezdolny do pracy.

Jak obecnie liczy się okres zasiłkowy?

Podstawowy okres zasiłkowy wynosi 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą albo występuje w czasie ciąży, zasiłek chorobowy może przysługiwać do 270 dni. Po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego zasiłek jest zasadniczo ograniczony do 91 dni, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.

Do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Wlicza się również poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekroczyła 60 dni. To ważna różnica wobec starszych omówień: obecnie przy takim sumowaniu co do zasady nie bada się już, czy była to ta sama choroba.

Oznacza to, że jednodniowa przerwa, przerwa weekendowa albo nawet dłuższa przerwa w L4 nie musi rozpoczynać nowego okresu zasiłkowego. Jeżeli przerwa nie przekracza 60 dni, wcześniejsze i późniejsze okresy niezdolności do pracy co do zasady sumują się w jednym limicie 182 albo 270 dni.

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy po przerwie niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży. Wtedy okresów niezdolności do pracy przypadających przed przerwą nie dłuższą niż 60 dni nie wlicza się do nowego okresu zasiłkowego.

Czy jeden dzień przerwy powoduje problemy z zasiłkiem?

Sam jeden dzień przerwy nie powinien pozbawiać pracownika prawa do świadczeń za kolejne zwolnienie, jeżeli nadal spełnia warunki do wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku chorobowego. Trzeba jednak pamiętać, że za dzień przerwy nie ma świadczenia chorobowego, bo nie ma zaświadczenia lekarskiego obejmującego ten dzień.

U pracownika pierwsze dni choroby w roku kalendarzowym są zwykle finansowane jako wynagrodzenie chorobowe przez pracodawcę, a dopiero potem jako zasiłek chorobowy. Zasadniczo wynagrodzenie chorobowe przysługuje za 33 dni w roku, a u pracownika, który ukończył 50 lat, za 14 dni w roku. Te okresy również wliczają się do okresu zasiłkowego.

Jeżeli więc pracownik po 28 dniach zwolnienia ma jeden dzień wolny z grafiku, a następnie dostaje kolejne zwolnienie, należy sprawdzić przede wszystkim: czy dzień przerwy był dniem pracy, czy dniem wolnym, czy lekarz może objąć go zwolnieniem wstecz oraz ile dni okresu zasiłkowego zostało już wykorzystane.

Badania kontrolne po zwolnieniu lekarskim

Zgodnie z art. 229 § 2 Kodeksu pracy pracownik po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, podlega kontrolnym badaniom lekarskim. Celem badania jest ustalenie, czy może wykonywać pracę na dotychczasowym stanowisku.

Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, jeżeli badanie kontrolne jest wymagane. Badanie wykonuje się przed faktycznym powrotem do pracy. Skierowanie wystawia pracodawca, a badanie przeprowadza lekarz medycyny pracy.

Przy badaniach kontrolnych kluczowa jest niezdolność do pracy trwająca dłużej niż 30 dni. Jeżeli między zwolnieniami wystąpiła realna przerwa, w której pracownik odzyskał zdolność do pracy, może to przemawiać przeciwko traktowaniu zwolnień jako jednego nieprzerwanego okresu do celów badań kontrolnych. Jeżeli jednak przerwa była wyłącznie techniczna, np. wynikała z terminu wizyty, a pracownik faktycznie nie wracał do pracy, bezpiecznym rozwiązaniem po przekroczeniu 30 dni absencji chorobowej jest skierowanie go na badania kontrolne przed dopuszczeniem do pracy.

Sąd Najwyższy w wyroku z 21 września 2001 r., sygn. akt I PKN 693/2000, wskazał, że obowiązek skierowania na badania kontrolne aktualizuje się wobec pracownika, który po okresie choroby stawia się do pracy i zgłasza gotowość jej wykonywania. Dlatego badań kontrolnych nie wykonuje się w trakcie trwającego zwolnienia, lecz przed dopuszczeniem do pracy po jego zakończeniu.

Co powinien zrobić pracownik?

Pracownik powinien przede wszystkim pilnować, aby kolejne zwolnienie obejmowało rzeczywisty okres niezdolności do pracy. Jeżeli nie udało się dostać do lekarza w pierwszym dniu po poprzednim L4, warto podczas wizyty wyjaśnić, od kiedy faktycznie występowała niezdolność do pracy i czy istnieją medyczne podstawy do wystawienia zwolnienia z datą wsteczną.

Trzeba też poinformować pracodawcę o sytuacji, zwłaszcza gdy dzień przerwy był dniem pracy albo gdy harmonogram pracy nie jest oczywisty. Pracownik nie powinien samodzielnie zakładać, że jednodniowa przerwa nie ma znaczenia dla listy płac, zasiłku albo badań kontrolnych.

Co powinien zrobić pracodawca?

Pracodawca powinien sprawdzić daty zwolnień, harmonogram czasu pracy i dotychczas wykorzystane dni choroby w roku. Przy rozliczaniu świadczeń trzeba odróżnić dni objęte e-ZLA od dnia przerwy. Jeżeli pracownik wraca po chorobie przekraczającej 30 dni, nie wolno dopuścić go do pracy bez orzeczenia lekarza medycyny pracy.

W razie wątpliwości co do prawa do zasiłku albo prawidłowego sumowania okresów zasiłkowych decydujące znaczenie mogą mieć dokumenty z ZUS, dane płatnika składek oraz konkretne daty poprzednich niezdolności do pracy. Krótkie przerwy nie powinny być oceniane automatycznie, bez sprawdzenia pełnego stanu faktycznego.

FAQ

Czy jeden dzień przerwy między L4 przerywa okres zasiłkowy?

Najczęściej nie. Jeżeli przerwa między kolejnymi okresami niezdolności do pracy nie przekroczyła 60 dni, poprzednie i kolejne zwolnienie co do zasady wlicza się do jednego okresu zasiłkowego.

Czy za dzień przerwy w L4 przysługuje zasiłek chorobowy?

Nie, jeżeli ten dzień nie jest objęty zwolnieniem lekarskim. Sposób rozliczenia takiego dnia zależy od tego, czy był to dzień pracy, dzień wolny z grafiku, urlop albo inna usprawiedliwiona nieobecność.

Czy kolejna choroba po krótkiej przerwie zaczyna nowy okres zasiłkowy?

Nie zawsze. Obecnie, jeżeli przerwa nie przekroczyła 60 dni, wcześniejsze okresy niezdolności do pracy są zasadniczo wliczane do tego samego okresu zasiłkowego niezależnie od przyczyny choroby. Wyjątek dotyczy m.in. niezdolności do pracy w trakcie ciąży po przerwie.

Kiedy zaczyna się nowy okres zasiłkowy?

Co do zasady nowy okres zasiłkowy może rozpocząć się po przerwie dłuższej niż 60 dni, czyli po co najmniej 61 dniach bez niezdolności do pracy. Trzeba jednak zawsze sprawdzić szczególne okoliczności, np. ciążę, ustanie zatrudnienia albo wcześniejsze wykorzystanie limitu.

Czy po 28 dniach L4 i kolejnym zwolnieniu trzeba robić badania kontrolne?

Badania kontrolne są obowiązkowe po niezdolności do pracy spowodowanej chorobą trwającej dłużej niż 30 dni. Jeżeli zwolnienia były faktycznie ciągłe albo przerwa była tylko techniczna, pracodawca powinien zachować ostrożność i skierować pracownika na badanie przed dopuszczeniem do pracy.

Czy lekarz może wystawić L4 od poprzedniego dnia?

Tak, ale tylko wtedy, gdy istnieją ku temu podstawy medyczne. Lekarz nie wystawia zwolnienia wstecz automatycznie na życzenie pacjenta. Musi ocenić, czy pracownik rzeczywiście był w tym czasie niezdolny do pracy.

Podsumowanie

Jednodniowa przerwa w zwolnieniu lekarskim nie musi oznaczać problemów z dalszym prawem do świadczeń chorobowych. Za dzień bez e-ZLA nie przysługuje jednak wynagrodzenie chorobowe ani zasiłek chorobowy. Przy okresie zasiłkowym najważniejsza jest obecnie zasada 60 dni: jeżeli przerwa między niezdolnościami do pracy jej nie przekracza, okresy co do zasady sumują się niezależnie od przyczyny choroby.

Osobno trzeba ocenić badania kontrolne. Pracownik po chorobie trwającej dłużej niż 30 dni nie powinien zostać dopuszczony do pracy bez orzeczenia lekarza medycyny pracy. Przy krótkiej przerwie między zwolnieniami decydujące mogą być konkretne daty, grafik pracy i to, czy pracownik faktycznie odzyskał zdolność do pracy.

Źródła:
1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - ISAP.
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - ISAP.
3. Informacje ZUS: prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania - ZUS.
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2001 r., sygn. akt I PKN 693/2000.