Wypowiedzenie umowy zlecenia na L4 a zasiłek chorobowy

Czy można wypowiedzieć umowę zlecenia podczas zwolnienia lekarskiego?

Tak. W przypadku umowy zlecenia zleceniobiorca nie ma takiej ochrony przed rozwiązaniem umowy w czasie choroby, jaką Kodeks pracy przewiduje dla pracowników. Inaczej ocenia się wypowiedzenie umowy o pracę na L4, bo tam znaczenie mogą mieć przepisy prawa pracy, rodzaj umowy, okres wypowiedzenia i szczególne zakazy rozwiązania stosunku pracy.

Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną. Zgodnie z art. 746 Kodeksu cywilnego dający zlecenie może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Jeżeli zlecenie było odpłatne, powinien rozliczyć wynagrodzenie odpowiadające czynnościom wykonanym do chwili rozwiązania umowy oraz zwrócić uzasadnione wydatki poniesione w celu należytego wykonania zlecenia.

Wypowiedzenie może jednak rodzić spór o odszkodowanie, jeżeli nastąpiło bez ważnego powodu i spowodowało szkodę po stronie przyjmującego zlecenie. Trzeba wtedy ocenić treść umowy, ustalone terminy wypowiedzenia, rzeczywisty powód zakończenia współpracy oraz to, czy zleceniodawca prawidłowo rozliczył dotychczas wykonane czynności.

Umowa zlecenia a dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Samo wykonywanie zlecenia nie zawsze oznacza prawo do zasiłku chorobowego. Dla zleceniobiorcy ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Jeżeli zleceniobiorca nie został zgłoszony do tego ubezpieczenia albo składka chorobowa nie była opłacana, zasiłek chorobowy z tego zlecenia zasadniczo nie przysługuje.

Jeżeli zleceniobiorca podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, prawo do zasiłku powstaje co do zasady po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Do tego okresu mogą zostać wliczone wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni albo była spowodowana szczególnymi przyczynami wskazanymi w ustawie.

W opisanej sytuacji, jeżeli umowa trwała kilka lat, składka chorobowa była opłacana, a zwolnienie lekarskie rozpoczęło się jeszcze w czasie trwania ubezpieczenia, kluczowa przesłanka nabycia prawa do zasiłku jest zwykle spełniona. Wypowiedzenie zlecenia nie odbiera automatycznie prawa do zasiłku za okres nieprzerwanej niezdolności do pracy.

Kto wypłaca chorobowe ze zlecenia?

Zleceniobiorca nie otrzymuje wynagrodzenia chorobowego tak jak pracownik. W grę wchodzi zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego. W czasie trwania zlecenia zasiłek może wypłacać ZUS albo płatnik składek uprawniony do wypłaty zasiłków, zależnie od statusu płatnika i liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego.

Po zakończeniu umowy zlecenia wypłatę zasiłku za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia prowadzi ZUS. Zleceniodawca powinien przekazać do ZUS zaświadczenie płatnika składek Z-3a albo inne wymagane dane, jeżeli są potrzebne do ustalenia prawa i wysokości świadczenia. Samo e-ZLA zwykle nie wystarcza, jeśli ZUS nie ma kompletu dokumentów do wypłaty.

Zasiłek chorobowy po rozwiązaniu umowy zlecenia

Jeżeli niezdolność do pracy powstała w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, zasiłek chorobowy może przysługiwać również za nieprzerwany okres choroby przypadający po ustaniu zlecenia. Istotne jest, aby kolejne zwolnienia lekarskie obejmowały ciągłość niezdolności do pracy albo aby przerwa nie powodowała utraty prawa do dalszego świadczenia. W praktyce warto sprawdzić, jak wpływa przerwa w L4 a kontynuacja zasiłku, ponieważ nawet krótka luka może mieć znaczenie dla oceny przez ZUS.

Trzeba odróżnić dwie sytuacje. Pierwsza: choroba zaczęła się jeszcze w czasie ubezpieczenia i trwa dalej po rozwiązaniu zlecenia. Druga: choroba zaczęła się dopiero po ustaniu tytułu ubezpieczenia. W tym drugim przypadku zasiłek przysługuje tylko wtedy, gdy niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia, a przy chorobie zakaźnej lub innej chorobie z dłuższym okresem ujawnienia objawów – nie później niż w ciągu 3 miesięcy.

Aktualnie zasiłek chorobowy za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia przysługuje co do zasady nie dłużej niż przez 91 dni. Limit 91 dni nie dotyczy niezdolności do pracy w czasie ciąży, niezdolności spowodowanej gruźlicą oraz przypadków związanych z badaniami i zabiegami dla kandydatów na dawców albo dawców komórek, tkanek i narządów. Jeżeli po wykorzystaniu zasiłku nadal istnieje niezdolność do pracy, trzeba ocenić, czy możliwe jest świadczenie rehabilitacyjne albo inna dalsza ścieżka świadczeń ZUS.

Kiedy ZUS może odmówić zasiłku po ustaniu zlecenia?

Zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje m.in. wtedy, gdy osoba niezdolna do pracy ma ustalone prawo do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, kontynuuje lub podejmuje działalność zarobkową stanowiącą tytuł do ubezpieczenia chorobowego, jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia przedemerytalnego albo podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Problem może pojawić się także wtedy, gdy osoba nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia, np. z powodu niespełnienia okresu wyczekiwania przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym. ZUS może również zakwestionować zasiłek, jeśli zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane niezgodnie z celem albo ubezpieczony wykonuje pracę zarobkową w okresie orzeczonej niezdolności do pracy.

Co zrobić po otrzymaniu wypowiedzenia podczas L4?

Po otrzymaniu wypowiedzenia warto zachować kopię oświadczenia, sprawdzić datę jego doręczenia i porównać ją z postanowieniami umowy. Jeżeli umowa przewiduje okres wypowiedzenia, trzeba ustalić, czy zleceniodawca go zachował, a jeśli rozwiązał umowę natychmiastowo – czy powołał się na ważny powód.

Należy też upewnić się, że zwolnienie lekarskie zostało prawidłowo wystawione, a zleceniodawca przekazał do ZUS dokumenty potrzebne do wypłaty zasiłku. Jeżeli ZUS wyda decyzję odmowną, można się od niej odwołać do sądu za pośrednictwem ZUS w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji.

FAQ

Czy zleceniodawca może wypowiedzieć umowę zlecenia, gdy jestem na L4?

Tak, co do zasady może. Ochrona przed wypowiedzeniem w czasie choroby dotyczy stosunku pracy, a nie typowej umowy zlecenia. Trzeba jednak sprawdzić treść samej umowy i sposób rozliczenia dotychczas wykonanych czynności.

Czy stracę zasiłek chorobowy po wypowiedzeniu zlecenia?

Nie zawsze. Jeżeli choroba powstała w czasie trwania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i prawo do zasiłku zostało nabyte, zasiłek może być wypłacany także po zakończeniu zlecenia. Wypowiedzenie umowy nie jest samo w sobie podstawą do odmowy zasiłku.

Czy po zakończeniu zlecenia zasiłek trwa do końca każdego L4?

Zasiłek przysługuje za okres niezdolności do pracy, ale po ustaniu tytułu ubezpieczenia obowiązuje zasadniczo limit 91 dni. Wyjątki dotyczą m.in. ciąży, gruźlicy oraz wskazanych w ustawie sytuacji związanych z dawstwem komórek, tkanek i narządów.

Co jeśli lekarz przedłuży zwolnienie lekarskie?

Przedłużenie zwolnienia może podtrzymać prawo do zasiłku, jeżeli zachowana jest ciągłość niezdolności do pracy i nie występują ustawowe przeszkody. Po ustaniu zlecenia trzeba jednak pamiętać o limicie 91 dni oraz o dokumentach wymaganych przez ZUS.

Czy zleceniobiorca ma wynagrodzenie chorobowe?

Nie w takim znaczeniu jak pracownik. Zleceniobiorcy nie przysługuje wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę na zasadach Kodeksu pracy. Może przysługiwać zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego, jeżeli zleceniobiorca był do niego zgłoszony i spełnia warunki ustawowe.

Czy można kwestionować wypowiedzenie zlecenia podczas choroby?

Można, ale zwykle nie na podstawie samego faktu przebywania na L4. Podstawą sporu może być naruszenie umowy, brak rozliczenia wynagrodzenia za wykonane czynności, niezwrócenie wydatków albo szkoda spowodowana wypowiedzeniem odpłatnego zlecenia bez ważnego powodu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 746 - Dz.U. 2025 poz. 1071
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności art. 4, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 13 - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
3. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
4. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o prawie do zasiłku chorobowego i okresie jego przysługiwania - zus.pl