Wygrana licytacja na Allegro a odmowa wydania towaru

Kiedy na Allegro dochodzi do zawarcia umowy sprzedaży?

Na Allegro sprzedaż może odbywać się m.in. w formule „Kup teraz” albo w licytacji. Z aktualnego regulaminu Allegro wynika, że w licytacji umowa zostaje zawarta ze zwycięzcą, czyli użytkownikiem, który w chwili zakończenia licytacji zaoferował najwyższą cenę i – jeżeli sprzedawca ustalił cenę minimalną – jego oferta była co najmniej równa tej cenie. W trybie „Kup teraz” kupujący zawiera umowę ze sprzedającym przez potwierdzenie zakupu odpowiednim przyciskiem, z uwzględnieniem warunków wskazanych przed zakupem.

Potwierdzenie zakupu wysłane przez Allegro ma przede wszystkim znaczenie dowodowe i informacyjne, ale sama umowa sprzedaży zawierana jest między kupującym a sprzedawcą, a nie między kupującym a Allegro. Ma to znaczenie praktyczne: roszczenie o wydanie towaru albo odszkodowanie kieruje się zasadniczo przeciwko sprzedawcy.

Podstawę cywilnoprawną stanowią przepisy Kodeksu cywilnego o aukcji, ofertach i sprzedaży. Zgodnie z art. 535 K.c. sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić cenę. Jeżeli więc licytacja zakończyła się skutecznie, a kupujący wygrał ją za 1 zł, zasadniczo powstaje normalna umowa sprzedaży za tę cenę.

Czy sprzedawca może odmówić wydania rzeczy kupionej za 1 zł?

Sama okoliczność, że cena jest bardzo niska, nie wystarcza do odmowy wykonania umowy. Licytacja z ceną wywoławczą 1 zł jest powszechnym sposobem sprzedaży. Jeżeli sprzedawca nie zastrzegł ceny minimalnej albo z innych przyczyn dopuścił do skutecznego zakończenia aukcji, powinien liczyć się z ryzykiem, że zainteresowanie będzie małe i cena końcowa okaże się niższa od oczekiwanej.

Nie jest też wystarczające jednostronne oświadczenie sprzedawcy, że „sprzeda za 35 tys. zł albo wcale”. Jeżeli umowa została zawarta za 1 zł, sprzedawca nie może po fakcie zastąpić uzgodnionej ceny własną, wyższą ceną. Zwrot zapłaconej kwoty także nie rozwiązuje automatycznie umowy, jeżeli kupujący nie zgadza się na odstąpienie lub rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

Inaczej może być wtedy, gdy sprzedawca skutecznie uchyli się od skutków swojego oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. To jednak wymaga spełnienia konkretnych warunków. W praktyce sąd będzie oceniał m.in., czy cena 1 zł była zwykłą ceną startową w licytacji, czy oczywistą pomyłką, czy w ofercie była cena minimalna, czy opis wskazywał na zamiar sprzedaży, jak wyglądały inne aukcje sprzedawcy oraz czy kupujący mógł z łatwością zauważyć błąd.

Więcej o sytuacjach, w których gdy sprzedawca powołuje się na błąd, piszemy w osobnym omówieniu. Jeżeli natomiast rzecz wystawiła inna osoba niż faktyczny właściciel, istotne może być także ustalenie, kto odpowiada za transakcję i jaka jest odpowiedzialność wystawiającego aukcję.

Błąd w cenie lub aukcji – kiedy może pomóc sprzedawcy?

Zgodnie z art. 84 K.c. można uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, jeżeli błąd dotyczył treści czynności prawnej i był istotny. Przy czynności odpłatnej, złożonej drugiej osobie, potrzebne jest dodatkowo to, aby błąd został wywołany przez tę osobę, choćby bez jej winy, albo aby wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością go zauważyć.

W realiach aukcji internetowych kluczowe są dwie kwestie. Po pierwsze, czy rzeczywiście doszło do błędu, czy tylko sprzedawca nie osiągnął oczekiwanej ceny. Po drugie, czy kupujący mógł z łatwością błąd zauważyć. Przy zwykłej licytacji rozpoczynającej się od 1 zł argument sprzedawcy bywa słabszy, bo cena końcowa zależy od liczby licytantów. Przy ofercie „Kup teraz” za 1 zł dotyczącej towaru wartego kilkadziesiąt tysięcy złotych argument o oczywistej omyłce może być mocniejszy, zwłaszcza gdy całość oferty wskazywała na rażący błąd techniczny.

Sprzedawca nie uchyla się jednak od umowy samym milczeniem, odmową wysyłki albo zwrotem pieniędzy. Art. 88 K.c. wymaga złożenia drugiej stronie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, a uprawnienie to wygasa – w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia. Dla kupującego ważne jest więc, aby żądać jasnego stanowiska sprzedawcy i zachować całą korespondencję.

Co zrobić, gdy sprzedawca twierdzi, że towar został zniszczony?

Twierdzenie, że rzecz uległa zniszczeniu, nie przekreśla automatycznie roszczeń kupującego. Sprzedawca powinien wykazać, że rzecz rzeczywiście została zniszczona, kiedy to nastąpiło, czy była to dokładnie rzecz będąca przedmiotem umowy oraz czy zniszczenie nastąpiło z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Zasadą z art. 548 § 1 K.c. jest to, że niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego z chwilą wydania rzeczy. W sprzedaży konsumenckiej, gdy rzecz ma zostać przesłana przez sprzedawcę konsumentowi, ryzyko przechodzi na konsumenta dopiero z chwilą wydania mu rzeczy, chyba że kupujący samodzielnie wybrał przewoźnika, na którego sprzedawca nie miał wpływu.

Jeżeli kupujący miał odebrać rzecz osobiście, trzeba ustalić, czy sprzedawca rzeczywiście przygotował rzecz do odbioru, realnie umożliwił jej wydanie i zawiadomił kupującego w sposób pozwalający na odbiór. Sama deklaracja sprzedawcy, że rzecz była „do odebrania”, może nie wystarczyć, zwłaszcza gdy wcześniej odmawiał wydania towaru lub żądał wyższej ceny.

Jeżeli świadczenie stało się niemożliwe bez winy sprzedawcy, w grę mogą wchodzić przepisy o niemożliwości świadczenia i obowiązku zwrotu tego, co druga strona zapłaciła. Jeżeli jednak zniszczenie nastąpiło z winy sprzedawcy albo sprzedawca nie potrafi wykazać okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności, kupujący może dochodzić naprawienia szkody na podstawie art. 471 K.c.

Jak dochodzić wydania towaru albo odszkodowania?

Najpierw należy zabezpieczyć dowody. W sprawach z Allegro szczególnie ważne są: pełny zrzut oferty, numer aukcji, opis rzeczy, cena, informacja o zakończeniu licytacji lub zakupie, potwierdzenie płatności, wiadomości od Allegro, korespondencja ze sprzedawcą, informacja o zwrocie pieniędzy i ewentualne zdjęcia albo dokumenty dotyczące rzeczy.

Następnie warto wysłać do sprzedawcy pisemne wezwanie do wykonania umowy. W wezwaniu należy wskazać datę i numer transakcji, żądanie wydania albo wysłania rzeczy, termin na wykonanie umowy oraz zapowiedź skierowania sprawy na drogę sądową w razie dalszej odmowy. Jeżeli sprzedawca powołuje się na błąd lub zniszczenie rzeczy, trzeba zażądać przedstawienia podstawy prawnej i dowodów.

W zależności od sytuacji kupujący może żądać przede wszystkim wydania rzeczy, a jeżeli to nie jest możliwe – odszkodowania. Szkodą może być np. różnica między wartością rynkową towaru a ceną, którą kupujący miał zapłacić, o ile zostanie wykazana i pozostaje w normalnym związku z niewykonaniem umowy. Przy wysokiej wartości sporu trzeba liczyć się z koniecznością dokładnego udokumentowania wartości rzeczy.

Jeżeli sprzedawcą jest przedsiębiorca, a kupującym konsument, dodatkowo można korzystać z narzędzi ochrony konsumenckiej, w tym pomocy miejskiego albo powiatowego rzecznika konsumentów. Gdy sprzedawcą jest osoba prywatna, spór ma przede wszystkim charakter cywilny i zwykle wymaga dochodzenia roszczeń bezpośrednio przeciwko tej osobie.

FAQ

Czy wygrana licytacja na Allegro zawsze oznacza zawarcie umowy?

Co do zasady tak, jeżeli licytacja zakończyła się zgodnie z regulaminem, kupujący był zwycięzcą i spełniono warunki oferty, w tym ewentualną cenę minimalną. Wyjątki mogą wynikać z regulaminu, szczególnego charakteru oferty albo skutecznego uchylenia się od skutków oświadczenia woli.

Czy sprzedawca może po aukcji żądać ceny z opcji „Kup teraz”?

Nie, jeżeli umowa została zawarta w licytacji za niższą cenę. Cena z opcji „Kup teraz” może pokazywać oczekiwania sprzedawcy, ale nie zastępuje ceny uzyskanej w zakończonej licytacji, o ile licytacja była skuteczna.

Czy zwrot 1 zł przez sprzedawcę kończy sprawę?

Nie sam przez się. Zwrot płatności nie rozwiązuje automatycznie umowy, jeżeli kupujący nadal żąda jej wykonania. Może być natomiast dowodem, że sprzedawca odmawia wykonania umowy.

Kiedy sprzedawca może skutecznie powołać się na błąd?

Gdy błąd dotyczył treści czynności prawnej, był istotny i – przy czynności odpłatnej – kupujący błąd wywołał albo wiedział o nim lub mógł go z łatwością zauważyć. Sprzedawca powinien złożyć kupującemu odpowiednie oświadczenie, a nie tylko odmówić wysyłki.

Co zrobić, gdy sprzedawca twierdzi, że rzecz zniszczyła burza?

Należy zażądać dowodów: zdjęć, protokołu szkody, informacji o dacie zdarzenia i potwierdzenia, że chodzi o tę samą rzecz. Jeżeli rzecz nie została jeszcze wydana kupującemu, samo powołanie się na przypadkowe zniszczenie nie zawsze zwalnia sprzedawcę z odpowiedzialności.

Czy można żądać odszkodowania zamiast wydania towaru?

Tak, zwłaszcza gdy wydanie rzeczy jest niemożliwe albo sprzedawca uporczywie odmawia wykonania umowy. Trzeba jednak wykazać szkodę, jej wysokość i związek z niewykonaniem umowy przez sprzedawcę.

Czy Allegro odpowiada za odmowę sprzedawcy?

Zazwyczaj Allegro nie jest stroną umowy sprzedaży między użytkownikami. Platforma może udostępniać narzędzia pomocy, dyskusji lub rekompensaty, ale roszczenie o wydanie rzeczy albo zapłatę odszkodowania kieruje się zasadniczo do sprzedawcy.

Źródła

• Kodeks cywilny, w szczególności art. 70¹, art. 70², art. 84, art. 88, art. 471, art. 475, art. 486, art. 495, art. 535, art. 544 i art. 548 – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1071.
• Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, w szczególności art. 27 i przepisy dotyczące umów zawieranych na odległość – tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1796.
• Regulamin Allegro, w szczególności postanowienia dotyczące ofert, licytacji, zawarcia umowy i roli Allegro – aktualny regulamin Allegro.
• Wyrok Sądu Najwyższego z 28 lipca 1999 r., II CKN 552/98, OSNC 2000, nr 2, poz. 24 – dotyczący pojęcia wydania rzeczy sprzedanej i przejścia ryzyka.