Sprzedaż papugi z CITES na Allegro i przez internet

Dlaczego Allegro może usunąć ogłoszenie o sprzedaży papugi?

Usunięcie oferty z Allegro nie musi oznaczać, że sprzedaż papugi jest w każdym przypadku przestępstwem albo że właściciel w ogóle nie może jej zbyć. Oznacza przede wszystkim, że ogłoszenie narusza regulamin konkretnego serwisu.

Aktualny załącznik nr 1 do regulaminu Allegro wymienia jako towary zakazane żywe lub martwe okazy zwierząt, a także ich części lub produkty pochodne, należące do gatunków umieszczonych w aktualnie obowiązujących aneksach A-D do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97. Jednocześnie żywe zwierzęta jako kategoria są na Allegro dopuszczane warunkowo, ale zakaz dotyczący okazów z aneksów CITES ma pierwszeństwo w praktycznej ocenie takiej oferty.

Dlatego serwis mógł odmówić publikacji ogłoszenia o sprzedaży amazonki modrobrewej. Jest to kwestia regulaminowa, niezależna od tego, czy sprzedaż poza Allegro byłaby możliwa po spełnieniu wymogów prawnych.

Czy amazonka modrobrewa jest gatunkiem z Aneksu B?

Tak. Amazonka modrobrewa, najczęściej oznaczana łacińską nazwą Amazona aestiva, należy do rzędu papugowych. W aktualnym brzmieniu aneksów do rozporządzenia nr 338/97 w Aneksie B znajduje się zbiorcza pozycja „Psittaciformes spp.”, czyli papugowe, z wyłączeniem gatunków ujętych w Aneksie A oraz kilku wyraźnie wskazanych gatunków nieobjętych aneksami.

Wyjątki obejmują m.in. nierozłączkę czerwonoczelną, papużkę falistą, nimfę i aleksandrettę obrożną. Amazonka modrobrewa nie jest jednym z tych wyjątków. To, że nie widnieje w aneksie jako osobna pozycja, nie przesądza więc o braku ochrony. W tym przypadku znaczenie ma wpis zbiorczy obejmujący cały rząd papugowych.

W praktyce należy traktować ją jako okaz gatunku z Aneksu B, chyba że szczegółowa identyfikacja konkretnego ptaka wskazywałaby na inny gatunek lub mieszańca podlegającego odmiennym zasadom. Przy wątpliwościach warto posłużyć się dokumentacją hodowlaną, opinią lekarza weterynarii albo specjalisty oraz aktualną wyszukiwarką gatunków CITES.

Kiedy sprzedaż papugi z Aneksu B jest legalna?

Sprzedaż papugi z Aneksu B nie jest zakazana z samego faktu objęcia jej CITES. Zgodnie z art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 338/97 zakazy przewidziane dla działań komercyjnych dotyczą również okazów z Aneksu B, chyba że można wykazać, iż okaz został nabyty legalnie, a jeżeli pochodzi spoza Unii Europejskiej, został legalnie wprowadzony na obszar UE.

Najważniejsze jest więc udokumentowanie legalnego pochodzenia ptaka. Dokumentem może być w szczególności zezwolenie importowe CITES, dokument potwierdzający legalne urodzenie w hodowli, dokument wydany przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, numerowana i potwierdzona kopia dokumentu pochodzenia albo inny dokument pozwalający wykazać legalność nabycia. Sama faktura lub paragon mogą nie wystarczyć, jeżeli nie potwierdzają pochodzenia okazu.

Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-344/08 wskazał, że przy wykazywaniu legalnego pochodzenia okazów z Aneksu B można posługiwać się dowodami dopuszczalnymi w prawie krajowym. W praktyce jednak przy sprzedaży bezpieczniej jest opierać się na dokumentach pochodzenia, a nie wyłącznie na późniejszych wyjaśnieniach lub zeznaniach.

Rejestracja papugi u starosty i dokumenty dla nabywcy

Jeżeli chodzi o żywe zwierzęta z aneksów A i B rozporządzenia nr 338/97 zaliczane do płazów, gadów, ptaków lub ssaków, ustawa o ochronie przyrody nakłada obowiązek zgłoszenia ich do rejestru. Zgłoszenia dokonuje się u starosty właściwego ze względu na miejsce przetrzymywania zwierzęcia.

Wniosek o wpis do rejestru składa się w terminie 14 dni od dnia nabycia, wwozu do kraju albo innego wejścia w posiadanie zwierzęcia. W tym samym terminie należy zgłaszać także zbycie, utratę, śmierć zwierzęcia, wywóz za granicę oraz zmianę danych objętych rejestrem.

Jeżeli właściciel sprzedaje ptaka wpisanego do rejestru, powinien przekazać kupującemu oryginał albo kopię dokumentu potwierdzającego legalne pochodzenie okazu. Nabywca będzie następnie potrzebował tych dokumentów do własnego zgłoszenia ptaka u starosty.

Warto również sprawdzić, czy sprzedawca, od którego pierwotnie kupiono papugę, przekazał wszystkie wymagane dokumenty. Jeżeli nie, należy zwrócić się do niego o ich wydanie lub duplikat. Sklep zoologiczny mógł sprzedać papugę legalnie, ale powinien dysponować dokumentacją pochodzenia i przekazać ją kupującemu.

Gdzie można sprzedać papugę zgodnie z prawem?

Skoro Allegro i wiele serwisów ogłoszeniowych wyłącza możliwość sprzedaży okazów CITES, praktycznym rozwiązaniem jest kontakt ze sklepem zoologicznym, hodowcą, organizacją zrzeszającą hodowców albo osobą prywatną, która jest w stanie przejąć ptaka z pełną dokumentacją. Transakcję warto potwierdzić pisemną umową, protokołem przekazania i kopią dokumentów pochodzenia.

Trzeba pamiętać także o ustawie o ochronie zwierząt. Sprzedaż zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach jest co do zasady zakazana. W przypadku ptaków egzotycznych szczególnie ważne jest również zapewnienie bezpiecznego i humanitarnego transportu albo odbioru osobistego.

Co grozi za brak dokumentów albo brak rejestracji?

Brak zgłoszenia zwierzęcia do rejestru, brak zgłoszenia zbycia albo nieprzekazanie dokumentów może prowadzić do problemów administracyjnych i odpowiedzialności wykroczeniowej. Ustawa o ochronie przyrody przewiduje za naruszenie obowiązku rejestracyjnego karę aresztu albo grzywny.

Poważniejsze konsekwencje mogą wystąpić wtedy, gdy dochodzi do handlu okazami bez wykazania legalnego pochodzenia, zwłaszcza w większej skali lub w sposób wpływający na stan ochrony gatunku. W określonych przypadkach ustawa o ochronie przyrody przewiduje za taki handel odpowiedzialność karną, włącznie z karą pozbawienia wolności.

Przy jednorazowej sprzedaży własnej papugi najważniejsze jest więc uporządkowanie dokumentów: potwierdzenia legalnego pochodzenia, wpisu do rejestru oraz umowy sprzedaży. Bez nich nawet legalnie nabyty ptak może okazać się trudny do dalszego zbycia.

FAQ

Źródła

• Rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97, w szczególności art. 8 oraz Aneks B.
• Wyrok TSUE z 16 lipca 2009 r. w sprawie C-344/08, dotyczący dowodzenia legalnego pochodzenia okazów z Aneksu B.
• Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w szczególności art. 64, art. 127 pkt 3 i art. 128a.
• Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w szczególności art. 10a.
• Informacje RDOŚ o regulacjach CITES i rejestracji żywych okazów.
• Załącznik nr 1 do Regulaminu Allegro dotyczący towarów zakazanych i dopuszczonych warunkowo.