Stanowisko urzędnicze po przejściu na emeryturę

Czy po przejściu na emeryturę można wrócić na to samo stanowisko urzędnicze?

Tak, po przejściu na emeryturę można ponownie podjąć pracę w tej samej jednostce samorządowej, nawet na takim samym albo bardzo podobnym stanowisku. Nie oznacza to jednak, że jednostka może automatycznie zatrudnić byłego pracownika bez procedury naboru.

Jeżeli chodzi o stanowisko urzędnicze, w tym kierownicze stanowisko urzędnicze, podstawową zasadę określa art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Przepis ten stanowi, że nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na wolne kierownicze stanowiska urzędnicze, jest otwarty i konkurencyjny.

Po rozwiązaniu umowy o pracę w celu przejścia na emeryturę stanowisko najczęściej staje się wolnym stanowiskiem urzędniczym w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Skoro pracownik przestał być zatrudniony, nie można zastosować wobec niego przeniesienia jako aktualnego pracownika samorządowego danej jednostki.

Praktycznie oznacza to, że odpowiedź na pytanie, czy po przejściu na emeryturę można wrócić na to samo stanowisko urzędnicze, brzmi: tak, ale zwykle dopiero po wygraniu naboru. Szerzej podobny problem omawia również materiał o tym, jak wygląda powrót do firmy po emeryturze.

Kiedy stanowisko urzędnicze jest wolne?

Definicję wolnego stanowiska urzędniczego zawiera art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Zgodnie z tym przepisem wolnym stanowiskiem urzędniczym jest stanowisko, na które nie przeniesiono pracownika samorządowego danej jednostki ani innego pracownika samorządowego zatrudnionego na stanowisku urzędniczym, posiadającego wymagane kwalifikacje, albo na które nie przeprowadzono naboru, albo mimo naboru nie zatrudniono pracownika.

Ważny wyjątek przewiduje art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Przepis ten wskazuje, że nie wymaga przeprowadzenia naboru zatrudnienie osoby na zastępstwo w związku z usprawiedliwioną nieobecnością pracownika samorządowego. Przejście dotychczasowego pracownika na emeryturę nie jest jednak usprawiedliwioną nieobecnością w pracy, lecz zakończeniem stosunku pracy.

Jeżeli więc pracownik rozwiązuje umowę o pracę, a po pewnym czasie chce wrócić na to samo stanowisko, jednostka powinna ocenić, czy stanowisko jest wolnym stanowiskiem urzędniczym. Jeżeli tak, należy zastosować nabór zgodny z ustawą o pracownikach samorządowych.

Nabór na stanowisko urzędnicze po odejściu pracownika na emeryturę

Procedura naboru nie jest dowolna. Art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych wymaga upowszechnienia informacji o wolnym stanowisku urzędniczym oraz o naborze kandydatów przez umieszczenie ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy informacyjnej w jednostce, w której prowadzony jest nabór.

Z art. 13 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych wynika, że ogłoszenie powinno wskazywać termin i miejsce składania dokumentów. Termin ten, zgodnie z art. 13 ust. 3 tej ustawy, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej.

Po zakończeniu naboru sporządza się protokół. Obowiązek ten wynika z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Informację o wyniku naboru należy upowszechnić na podstawie art. 15 ust. 1 tej ustawy.

Czy art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy o samorządzie województwa pozwala pominąć konkurs?

Nie. Art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa określa zadania zarządu województwa związane z kierowaniem, koordynowaniem i kontrolowaniem działalności wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym z zatrudnianiem i zwalnianiem kierowników tych jednostek. Jest to przepis kompetencyjny, a nie przepis znoszący procedurę naboru.

Jeżeli dane stanowisko jest stanowiskiem urzędniczym w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, trzeba stosować art. 11 ust. 1 tej ustawy. Kompetencja organu do zatrudnienia konkretnej osoby nie oznacza prawa do pominięcia ustawowych wymagań poprzedzających zatrudnienie.

Inaczej może być tylko wtedy, gdy dana funkcja jest obsadzana w szczególnym trybie wynikającym z odrębnej ustawy, na przykład przez powołanie, wybór albo według szczególnej procedury konkursowej dla danej kategorii jednostek. W takim przypadku trzeba sprawdzić nie tylko ustawę o pracownikach samorządowych, lecz także przepisy szczególne dotyczące konkretnej jednostki i stanowiska.

Emerytura a rozwiązanie i ponowne nawiązanie stosunku pracy

Samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie rozwiązuje umowy o pracę. Kodeks pracy nie przewiduje automatycznego wygaśnięcia stosunku pracy z powodu nabycia prawa do emerytury. Do zakończenia zatrudnienia potrzebna jest jedna z podstaw wymienionych w art. 30 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, na przykład porozumienie stron, wypowiedzenie albo rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, jeżeli zachodzą ustawowe przesłanki.

Jeżeli pracownik chce pobierać emeryturę z ZUS, znaczenie ma art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z przepisu tego wynika, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu, jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego pracował bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

W praktyce dlatego pracownik często rozwiązuje umowę, składa w ZUS świadectwo pracy, a dopiero potem rozważa ponowne zatrudnienie. W jednostce samorządowej ponowne zatrudnienie na wolnym stanowisku urzędniczym wymaga jednak zachowania procedury naboru.

Czy emeryt może być gorzej traktowany w naborze?

Nie. Kandydat nie może być dyskryminowany z powodu wieku ani korzystania z emerytury. Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu wynika z art. 11³ Kodeksu pracy oraz z art. 183a § 1 Kodeksu pracy. Jednostka może natomiast oceniać kandydatów według kryteriów merytorycznych, takich jak kwalifikacje, doświadczenie, znajomość przepisów, wymagane wykształcenie i spełnienie wymagań określonych w ogłoszeniu.

Doświadczenie zdobyte wcześniej na tym samym stanowisku może być istotnym atutem kandydata. Nie daje jednak gwarancji zatrudnienia, ponieważ nabór ma być konkurencyjny. Organ prowadzący nabór musi porównać kandydatów według kryteriów wskazanych w ogłoszeniu i udokumentować wynik procedury.

Podsumowanie

Jeżeli pracownik samorządowy rozwiąże stosunek pracy w celu przejścia na emeryturę, a następnie chce wrócić na to samo stanowisko urzędnicze, jednostka co do zasady powinna ogłosić nabór. Wynika to bezpośrednio z art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych.

Art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa nie jest podstawą do zatrudnienia z pominięciem naboru. Przepis określa kompetencję zarządu województwa, ale nie wyłącza obowiązków wynikających z ustawy o pracownikach samorządowych.

Warto też pamiętać, że nabycie emerytury a stosunek pracy to dwie odrębne kwestie: emerytura nie kończy automatycznie zatrudnienia, ale dla wypłaty świadczenia z ZUS znaczenie może mieć wcześniejsze rozwiązanie umowy na podstawie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

FAQ

Źródła

• art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2 pkt 5, art. 13 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
• art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
• art. 30 § 1, art. 11³, art. 183a § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
• art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych