Sprzedaż roślin przez internet, paszporty roślin i KRUS

Sprzedaż roślin przez internet a paszporty roślin

Obecnie podstawowe znaczenie mają przepisy unijne o zdrowiu roślin, zwłaszcza rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2072, a w Polsce także ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami. Dawne odwołania do przepisów sprzed 2020 r. są w tym zakresie nieaktualne.

PIORiN wskazuje wprost, że jeżeli ma miejsce sprzedaż roślin do sadzenia poprzez umowy zawierane na odległość, np. przez sklep internetowy, Allegro, OLX, Facebook, aukcje internetowe lub wysyłkę pocztową, rośliny muszą być zaopatrzone w paszport roślin. Dotyczy to również sytuacji, gdy kupującym jest osoba prywatna kupująca roślinę do własnego ogrodu.

W praktyce paszporty będą istotne przy sprzedaży roślin przeznaczonych do sadzenia, przesadzania albo dalszej uprawy, a więc np. bylin, sadzonek, krzewów, młodych drzewek owocowych, cebul, kłączy czy roślin doniczkowych. Sama sprzedaż owoców lub warzyw konsumpcyjnych co do zasady nie jest tym samym co sprzedaż roślin do sadzenia, choć nie wyłącza to innych obowiązków, np. sanitarnych lub podatkowych przy przetwarzaniu żywności.

Wpis do rejestru PIORiN nie oznacza automatycznie działalności gospodarczej

Osoba sprzedająca rośliny przez internet powinna wystąpić o wpis do urzędowego rejestru podmiotów profesjonalnych prowadzonego przez PIORiN. Wniosek składa się do właściwej jednostki PIORiN; przy sprzedaży przez internet istotna jest część ogólna wniosku oraz załącznik dotyczący spraw fitosanitarnych. Po wpisie podmiot otrzymuje indywidualny numer, który umieszcza się m.in. na paszportach roślin.

Trzeba jednak odróżnić rejestr PIORiN od wpisu do CEIDG. Rejestr PIORiN służy nadzorowi fitosanitarnemu i identyfikowalności roślin. Sam fakt wpisu do tego rejestru nie przesądza jeszcze, że dana osoba rozpoczęła działalność gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców.

Jeżeli sprzedaje Pani rośliny wyprodukowane we własnym gospodarstwie, w stanie naturalnym, bez skupu i dalszej odsprzedaży cudzych roślin, bez usług typowo handlowych wykraczających poza własną produkcję rolną, zasadniczym kierunkiem argumentacji jest działalność rolnicza, a nie pozarolnicza działalność gospodarcza. Ocena zależy jednak od faktycznego modelu sprzedaży, skali, sposobu organizacji i tego, czy sprzedawane są wyłącznie produkty z własnych upraw.

Jak uzyskać paszporty roślin?

Są dwie praktyczne drogi. Pierwsza polega na tym, że po wpisie do rejestru podmiotów profesjonalnych podmiot występuje do PIORiN o wydanie paszportów dla swoich roślin. Wtedy przed sprzedażą trzeba uzgodnić z właściwą jednostką PIORiN zasady kontroli roślin, złożyć wniosek o wydanie paszportów, odebrać je i dołączyć do sprzedawanych roślin.

Druga droga to samodzielne wydawanie paszportów. Wymaga to nie tylko wpisu do rejestru, lecz także zdania egzaminu potwierdzającego wiedzę z zakresu zdrowia roślin, uzyskania upoważnienia wojewódzkiego inspektora oraz prowadzenia kontroli zdrowotności i dokumentacji w sposób uzgodniony z PIORiN. Sam egzamin nie wystarcza więc do legalnego wystawiania paszportów.

Paszport powinien towarzyszyć roślinie przed wystawieniem jej do sprzedaży przez internet i w obrocie. W ofercie warto jasno wskazać, że rośliny są sprzedawane z paszportem, bo ogranicza to ryzyko sporu z kupującym i pokazuje, że sprzedaż odbywa się zgodnie z wymogami fitosanitarnymi.

Kiedy nie trzeba wpisu i paszportu?

Wyjątki są wąskie. Co do zasady obowiązek wpisu do rejestru nie obejmuje sytuacji, gdy ktoś dostarcza małe ilości roślin wyłącznie i bezpośrednio użytkownikom ostatecznym, ale nie w ramach umów zawieranych na odległość. Dlatego sprzedaż okazjonalna na miejscu, np. sąsiadowi lub lokalnemu odbiorcy, może być oceniana inaczej niż sprzedaż internetowa.

Jeżeli jednak roślina do sadzenia jest sprzedawana przez internet, wyłączenie dla małych ilości nie ma zastosowania. Nie ma tu decydującego znaczenia, że sprzedaż jest niewielka, amatorska albo prowadzona z przydomowego ogrodu. Przy sprzedaży wysyłkowej liczy się sam model zawierania umowy na odległość.

Sprzedaż własnych roślin a podatek dochodowy

Z punktu widzenia PIT istotne jest, że przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem działów specjalnych produkcji rolnej. Działalność rolnicza obejmuje m.in. wytwarzanie produktów roślinnych w stanie nieprzetworzonym z własnych upraw, w tym produkcję roślin ozdobnych, materiału szkółkarskiego, produkcję warzywniczą i sadowniczą.

Jeżeli więc sprzedawane są własne sadzonki, byliny, krzewy, owoce lub warzywa w stanie nieprzetworzonym, zasadniczo można bronić stanowiska, że jest to działalność rolnicza, a przychód nie podlega PIT. Inaczej może być przy kupowaniu roślin od innych osób i ich dalszej odsprzedaży, przetwarzaniu produktów, prowadzeniu typowego sklepu z cudzym towarem albo świadczeniu dodatkowych usług.

Działy specjalne produkcji rolnej mogą pojawić się przy określonych rodzajach produkcji i po przekroczeniu limitów wskazanych w przepisach, zwłaszcza przy produkcji w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych. Z opisu wynika jednak, że uprawa odbywa się na otwartej przestrzeni, bez szklarni i tuneli, co przemawia za kwalifikacją jako zwykła działalność rolnicza, a nie dział specjalny produkcji rolnej.

KRUS przy sprzedaży roślin i ryzyko przejścia do ZUS

Dla KRUS najważniejsze jest to, czy dana aktywność nadal mieści się w działalności rolniczej, czy stanowi już pozarolniczą działalność gospodarczą. Sama produkcja roślin z własnych upraw i ich sprzedaż może pozostać działalnością rolniczą. W takim wariancie nie powinno się automatycznie stosować zasad z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dotyczących łączenia KRUS z działalnością gospodarczą.

Jeżeli jednak rolnik rozpoczyna pozarolniczą działalność gospodarczą, art. 5a pozwala pozostać w KRUS tylko po spełnieniu kilku warunków. Trzeba m.in. podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, nadal prowadzić działalność rolniczą albo stale pracować w gospodarstwie, złożyć w KRUS oświadczenie o kontynuowaniu ubezpieczenia w terminie 14 dni od rozpoczęcia działalności, nie być pracownikiem, nie pozostawać w stosunku służbowym i nie mieć ustalonego prawa do emerytury lub renty.

Dodatkowo trzeba pilnować rocznej kwoty granicznej należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Za 2026 r. wynosi ona 4713 zł. Rolnik prowadzący taką działalność składa w KRUS do 31 maja zaświadczenie albo oświadczenie o nieprzekroczeniu kwoty podatku za poprzedni rok. Przekroczenie limitu lub niedotrzymanie terminów może skutkować ustaniem ubezpieczenia w KRUS.

W Pani sytuacji szczególnie ważne jest to, że wskazuje Pani na ubezpieczenie w KRUS na wniosek, przy braku ponad 1 ha przeliczeniowego. To może oznaczać, że nie spełnia Pani warunku podlegania ubezpieczeniu z mocy ustawy wymaganego przy art. 5a. Dlatego bezpieczniejszym kierunkiem jest utrzymanie sprzedaży jako sprzedaży produktów rolnych z własnej uprawy i unikanie wpisu do CEIDG, chyba że po indywidualnej analizie KRUS potwierdzi inne stanowisko.

Znaczenie powierzchni gospodarstwa

Dla podatku rolnego gospodarstwem rolnym jest obszar gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne albo grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Jeżeli ma Pani ponad 1 ha fizyczny takich gruntów, może to mieć znaczenie dla kwalifikacji gospodarstwa na gruncie podatku rolnego.

Nie należy jednak mieszać tej definicji z zasadami obowiązkowego ubezpieczenia w KRUS. W ubezpieczeniu rolniczym kluczowe znaczenie ma m.in. powierzchnia ponad 1 ha przeliczeniowy albo prowadzenie działu specjalnego produkcji rolnej. Dlatego fakt posiadania ponad 1 ha fizycznego gruntu nie musi automatycznie oznaczać obowiązkowego ubezpieczenia rolniczego, jeśli nie ma ponad 1 ha przeliczeniowego.

Co zrobić krok po kroku?

Najpierw należy precyzyjnie ustalić, co będzie sprzedawane: wyłącznie własne rośliny do sadzenia, owoce i warzywa w stanie nieprzetworzonym, czy również rośliny kupowane od innych osób. To decyduje o kwalifikacji podatkowej i ubezpieczeniowej.

Następnie, jeżeli planowana jest sprzedaż roślin do sadzenia przez internet, należy skontaktować się z właściwą jednostką PIORiN i złożyć wniosek o wpis do urzędowego rejestru podmiotów profesjonalnych. Trzeba też zdecydować, czy paszporty będą wydawane przez PIORiN, czy po zdaniu egzaminu i uzyskaniu upoważnienia będzie je Pani wystawiać samodzielnie.

Równolegle warto wystąpić do KRUS z pisemnym zapytaniem dotyczącym wpływu planowanej sprzedaży na ubezpieczenie, opisując, że chodzi o własną uprawę, otwartą przestrzeń, brak szklarni i tuneli, brak skupu roślin od innych osób oraz sprzedaż produktów w stanie naturalnym. Dla celów podatkowych w bardziej wątpliwych przypadkach można rozważyć wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

FAQ

Czy sprzedaż sadzonek przez internet zawsze wymaga paszportu roślin?

Jeżeli są to rośliny do sadzenia sprzedawane przez internet, zasadniczo tak. PIORiN wskazuje, że sprzedaż na odległość takich roślin wymaga wpisu do rejestru podmiotów profesjonalnych i zaopatrzenia roślin w paszporty.

Czy mała skala sprzedaży zwalnia z rejestracji w PIORiN?

Nie przy sprzedaży internetowej. Wyłączenie dla małych ilości dotyczy bezpośredniej sprzedaży użytkownikom ostatecznym poza sprzedażą na odległość. Internet, aukcje i wysyłka wyłączają możliwość powołania się na ten wyjątek.

Czy wpis do rejestru PIORiN oznacza konieczność założenia firmy?

Nie automatycznie. Rejestr PIORiN jest rejestrem fitosanitarnym. Jeżeli sprzedawane są własne rośliny z działalności rolniczej, wpis do PIORiN nie musi oznaczać wpisu do CEIDG, ale model sprzedaży trzeba ocenić indywidualnie.

Czy mogę sama wystawiać paszporty roślin?

Tak, ale dopiero po spełnieniu warunków. Potrzebny jest wpis do rejestru, egzamin potwierdzający wiedzę, upoważnienie wojewódzkiego inspektora oraz prowadzenie kontroli zdrowotności roślin i dokumentacji uzgodnionej z PIORiN.

Czy sprzedaż własnych bylin i krzewów jest opodatkowana PIT?

Jeżeli są to produkty roślinne z własnych upraw, sprzedawane w stanie nieprzetworzonym, co do zasady przychody mogą być traktowane jako przychody z działalności rolniczej, do których nie stosuje się ustawy o PIT. Wyjątkiem są działy specjalne produkcji rolnej oraz sytuacje, w których faktycznie prowadzony jest handel lub przetwarzanie.

Czy założenie działalności gospodarczej może pozbawić KRUS?

Może, zwłaszcza gdy osoba nie spełnia warunków z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przy ubezpieczeniu na wniosek, bez ponad 1 ha przeliczeniowego, rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej wymaga szczególnie ostrożnej analizy.

Czy nadwyżki owoców i warzyw z ogrodu można sprzedać legalnie?

Sprzedaż własnych owoców i warzyw w stanie nieprzetworzonym zwykle mieści się w działalności rolniczej. Jeżeli jednak produkty są przetwarzane, pakowane w sposób handlowy albo sprzedawane w modelu wykraczającym poza zwykłą sprzedaż własnych płodów rolnych, trzeba sprawdzić dodatkowe obowiązki podatkowe i sanitarne.

Źródła

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin.
• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2072, w szczególności załączniki dotyczące paszportów roślin.
• Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami.
• Informacje PIORiN: sprzedaż roślin przez internet oraz rejestr podmiotów profesjonalnych.
• Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności art. 5a.
• Komunikat KRUS z 14 maja 2026 r. o rocznej kwocie granicznej za 2026 r.
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 2.
• Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, w szczególności art. 2.
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w szczególności art. 3 i art. 6.