Zasiłek dla bezrobotnych po porozumieniu stron i po 90 dniach

Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?

Aktualnie zasady przyznawania zasiłku reguluje ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Zastąpiła ona wcześniejszą ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zgodnie z art. 218 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli urząd pracy nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych albo robót publicznych oraz jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania osoba ta posiadała łącznie co najmniej 365 dni okresów uprawniających do zasiłku.

W przypadku osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę kluczowe znaczenie ma art. 218 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Do wymaganego okresu zasadniczo zalicza się zatrudnienie, w którym pracownik osiągał wynagrodzenie co najmniej w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

W opisanej sytuacji ponad 3 lata pracy na pełnym etacie za wynagrodzeniem co najmniej minimalnym co do zasady powinny spełniać warunek 365 dni w ostatnich 18 miesiącach. Trzeba jednak sprawdzić konkretne dokumenty, w szczególności świadectwa pracy i wysokość wynagrodzenia, ponieważ urząd pracy ocenia sprawę na podstawie dokumentów złożonych przy rejestracji.

Zasiłek po rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron

Najważniejszy dla pytania jest art. 224 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Przepis ten przewiduje 90-dniowe odsunięcie prawa do zasiłku, jeżeli w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy bezrobotny rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron.

Oznacza to, że urząd pracy bada nie tylko ostatnią umowę, ale cały okres 6 miesięcy przed rejestracją. Jeżeli w tym okresie doszło do rozwiązania wcześniejszej umowy o pracę za porozumieniem stron, to sam fakt, że następnie pracownik podjął zatrudnienie u innego pracodawcy i zakończył je z upływem okresu próbnego, zwykle nie wyłącza 90-dniowego oczekiwania.

Umowa o pracę zawarta na okres próbny może rozwiązać się z upływem czasu, na jaki była zawarta. Wynika to z art. 30 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Takie zakończenie umowy nie jest ani wypowiedzeniem przez pracownika, ani porozumieniem stron. Problem polega jednak na tym, że wcześniejsze porozumienie stron z poprzednim pracodawcą nadal mieści się w 6-miesięcznym okresie ocenianym przez urząd pracy.

Jeżeli więc rejestracja w urzędzie pracy nastąpi przed upływem 6 miesięcy od rozwiązania pierwszej umowy za porozumieniem stron, zasiłek najczęściej będzie przysługiwał dopiero po 90 dniach od dnia rejestracji. Jeżeli natomiast rejestracja nastąpi dopiero po upływie 6 miesięcy od tamtego porozumienia, 90-dniowe odsunięcie z tej przyczyny nie powinno mieć zastosowania, o ile nie wystąpiły inne przesłanki negatywne.

Kiedy nie ma 90-dniowego oczekiwania mimo porozumienia stron?

Art. 224 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia przewiduje wyjątki, w których rozwiązanie umowy za porozumieniem stron albo za wypowiedzeniem nie powoduje przesunięcia zasiłku o 90 dni. W praktyce trzeba je wykazać dokumentami, najlepiej już na etapie rejestracji w urzędzie pracy.

Art. 55 § 1¹ Kodeksu pracy pozwala pracownikowi rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika. Przykładem może być uporczywe niewypłacanie wynagrodzenia, ale każda taka sytuacja wymaga indywidualnej oceny i dowodów.

Czy zasiłek będzie wypłacony za pierwsze 90 dni później?

Nie. 90-dniowe odsunięcie nie oznacza, że urząd pracy wypłaci później wyrównanie za pierwsze 90 dni. Okres oczekiwania pomniejsza okres pobierania zasiłku. W praktyce osoba bezrobotna ma status bezrobotnego, ale przez pierwsze 90 dni nie otrzymuje zasiłku, a czas wypłaty świadczenia jest krótszy.

Okres pobierania zasiłku zależy od zasad określonych w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w szczególności od sytuacji na lokalnym rynku pracy oraz od okoliczności dotyczących osoby bezrobotnej. Dlatego przy 90-dniowym oczekiwaniu realna liczba miesięcy, w których świadczenie będzie wypłacane, może być istotnie mniejsza.

Jak urząd pracy ocenia opisaną sytuację?

W opisanym stanie faktycznym występują dwa zdarzenia: rozwiązanie pierwszej umowy o pracę za porozumieniem stron oraz zakończenie drugiej umowy na okres próbny z upływem czasu, na jaki została zawarta. Na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy zakończenie umowy terminowej przez upływ czasu nie jest wypowiedzeniem ani porozumieniem stron.

Jednak art. 224 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia nakazuje badać okres 6 miesięcy przed rejestracją. Jeżeli pierwsze porozumienie stron mieści się w tym okresie i nie zachodzi żaden ustawowy wyjątek, urząd pracy może przyznać zasiłek dopiero po 90 dniach od rejestracji.

Nie ma przy tym decydującego znaczenia, że między jednym a drugim zatrudnieniem zachowana była ciągłość pracy. Ciągłość może pomóc w spełnieniu warunku 365 dni okresów uprawniających do zasiłku, ale nie usuwa skutków rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron w 6-miesięcznym okresie przed rejestracją.

Co zrobić przed rejestracją w urzędzie pracy?

Przed rejestracją warto przygotować wszystkie świadectwa pracy z ostatnich 18 miesięcy, umowy, porozumienia rozwiązujące umowy oraz dokumenty dotyczące wynagrodzenia, jeżeli nie wynika ono jasno ze świadectwa pracy. Jeżeli porozumienie stron nastąpiło z jednej z przyczyn wyłączających 90-dniowe oczekiwanie, przyczyna powinna być możliwa do wykazania.

Jeżeli porozumienie stron było zwykłym porozumieniem związanym np. z przejściem do innej pracy, a rejestracja nastąpi w ciągu 6 miesięcy od tego porozumienia, należy liczyć się z przyznaniem zasiłku dopiero po 90 dniach. Jeżeli natomiast możliwe jest wykazanie jednej z ustawowych przyczyn wyjątkowych, warto powołać ją od razu we wniosku lub w wyjaśnieniach składanych w PUP.

FAQ

Źródła

• Art. 218 ust. 1 oraz art. 224 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
• Art. 30 § 1 pkt 4 oraz art. 55 § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
• Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - akt zastąpiony przez ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.