Zasiłek dla bezrobotnych po ponownej rejestracji w urzędzie pracy

Zasiłek po ponownej rejestracji – zasada ogólna

Po ponownej rejestracji zasiłek dla bezrobotnych nie jest wypłacany automatycznie tylko dlatego, że wcześniej był już przyznany. Co do zasady urząd pracy ocenia prawo do świadczenia według stanu na dzień nowej rejestracji. Wynika to z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

To oznacza dwie ważne konsekwencje praktyczne. Po pierwsze, świadczenie nie przysługuje za okres, w którym osoba nie miała statusu bezrobotnego. Po drugie, sama wcześniejsza decyzja o przyznaniu zasiłku nie daje gwarancji, że po powrocie do urzędu pracy świadczenie będzie należne ponownie.

Kiedy można kontynuować wcześniej przyznany zasiłek

Wyjątek przewiduje art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem bezrobotny, który utracił status na okres krótszy niż 365 dni z powodu:

• podjęcia zatrudnienia,
• innej pracy zarobkowej,
• pozarolniczej działalności,
• uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie,
• pobierania po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art. 70 ust. 6 ustawy,

zachowuje prawo do zasiłku za okres skrócony o czas pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy wskazane w ustawie, jeżeli ponownie zarejestruje się jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej, zaprzestania prowadzenia działalności, osiągania przychodu lub pobierania świadczenia szkoleniowego.

Warunki trzeba spełnić łącznie. Jeżeli choć jeden z nich nie jest spełniony, urząd co do zasady nie kontynuuje starego zasiłku, lecz bada prawo od początku.

Czy można usprawiedliwić długą przerwę w rejestracji

Co do zasady nie. Przepisy rozróżniają dwie różne sytuacje:

1. niestawienie się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie,
2. brak statusu bezrobotnego przez dłuższy okres.

Usprawiedliwienie dotyczy pierwszej z nich. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 oraz art. 33 ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta pozbawia statusu bezrobotnego m.in. za niestawienie się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

Nie jest to jednak mechanizm pozwalający „cofnąć” wielomiesięczną przerwę po dobrowolnym wyrejestrowaniu. Jeżeli ktoś sam zrezygnował ze statusu bezrobotnego albo został wyrejestrowany i nie rejestrował się ponownie przez dłuższy czas, nie można zwykle usprawiedliwić tego okresu i domagać się wypłaty zasiłku za czas bez rejestracji.

Jeżeli problem dotyczył przyczyn zdrowotnych albo błędu proceduralnego urzędu, ocena może zależeć od konkretnych dokumentów i treści decyzji administracyjnej.

Kiedy można nabyć prawo do zasiłku na nowo

Jeżeli nie ma podstaw do kontynuacji wcześniejszego świadczenia, stosuje się art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku ma bezrobotny, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez co najmniej 365 dni:

• był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy,
• wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, przy odpowiedniej podstawie wymiaru składek i obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy,
• prowadził pozarolniczą działalność i opłacał składki na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy, jeżeli taki obowiązek istniał,
• albo miał inne okresy zaliczane na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

W praktyce kluczowe jest nie tylko samo wykonywanie pracy, ale również to, czy od tej aktywności był obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Dlatego przy umowach cywilnoprawnych lub działalności gospodarczej trzeba sprawdzić wysokość podstawy składek i okres ich opłacania.

Zobacz również:

staż z urzędu pracy

Od kiedy przysługuje wypłata i kiedy urząd stosuje karencję

Samo spełnienie warunków z art. 71 ustawy nie zawsze oznacza natychmiastową wypłatę. Znaczenie ma również sposób rozwiązania ostatniego stosunku pracy lub stosunku służbowego.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku nie przysługuje przez okres 90 dni, jeżeli w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracownika albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie nastąpiło z powodu:

• upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
• zmiany miejsca zamieszkania,
• lub w innych sytuacjach wskazanych w tym przepisie.

Na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 3 tej samej ustawy prawo do zasiłku nie przysługuje przez okres 180 dni, jeżeli w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany bez wypowiedzenia z winy pracownika.

W takich sytuacjach świadczenie nie przepada definitywnie, ale jego wypłata jest odroczona, a okres pobierania zasiłku ulega odpowiedniemu skróceniu.

Wysokość zasiłku po ponownej rejestracji

Wysokość zasiłku zależy od tzw. okresu uprawniającego do zasiłku. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zasiłek wynosi:

• 80% kwoty podstawowej – gdy okres uprawniający do zasiłku wynosi mniej niż 5 lat,
• 100% kwoty podstawowej – gdy okres ten wynosi od 5 do 20 lat,
• 120% kwoty podstawowej – gdy okres wynosi co najmniej 20 lat.

Jeżeli więc wcześniej przysługiwało 80%, to przy nowej rejestracji urząd ponownie oblicza staż i może ustalić taką samą albo inną wysokość zasiłku. Nie działa tu zasada automatycznego zachowania poprzedniego poziomu świadczenia.

Co zrobić, gdy urząd odmówił zasiłku

Najważniejsze jest uzyskanie formalnej decyzji administracyjnej. Bez niej trudno skutecznie kwestionować stanowisko urzędu. Decyzja powinna wskazywać podstawę prawną i faktyczną odmowy.

Od decyzji starosty wydanej z upoważnienia przez urząd pracy przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego na podstawie art. 127 § 1 i art. 129 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W odwołaniu warto wskazać konkretnie, czy urząd:

• błędnie nie zaliczył okresów zatrudnienia lub zlecenia,
• pominął dokumenty potwierdzające składki na Fundusz Pracy,
• niesłusznie uznał, że nie zachowano 14-dniowego terminu do kontynuacji świadczenia,
• albo wadliwie zastosował 90- lub 180-dniowy okres oczekiwania.

W sprawach urzędowych pomocne bywa również uporządkowanie dokumentów i wnioski do urzędu, zwłaszcza gdy trzeba wykazać terminy, przebieg zatrudnienia albo zakres wcześniejszego prawa do świadczenia.

Jakie dokumenty warto sprawdzić przed odwołaniem

Przed wniesieniem odwołania dobrze przeanalizować:

• decyzję o przyznaniu wcześniejszego zasiłku,
• decyzję o utracie statusu bezrobotnego lub wyrejestrowaniu,
• świadectwa pracy,
• umowy zlecenia i dokumenty rozliczeniowe,
• zaświadczenia z ZUS lub od płatnika składek,
• dokumenty potwierdzające datę zakończenia pracy, działalności lub innej aktywności.

Jeżeli odmowa wynika z wątpliwości co do okresów uprawniających, często rozstrzygające są właśnie dokumenty o składkach oraz wysokości podstawy wymiaru.

Zobacz również:

nagroda jubileuszowa a umowa zlecenia i dzieło

FAQ

Czy urząd może wypłacić zasiłek za czas przed ponowną rejestracją?

Nie. Co do zasady świadczenie przysługuje od dnia rejestracji jako bezrobotny. Okres bez rejestracji nie jest objęty wypłatą zasiłku.

Czy wcześniejsze przyznanie zasiłku oznacza, że dostanę go ponownie?

Nie. Po nowej rejestracji urząd bada, czy istnieją podstawy do kontynuacji niewykorzystanego świadczenia albo do nabycia prawa na nowo.

Czy 14 dni na rejestrację liczy się od końca pracy?

Tak. Przy kontynuacji zasiłku termin 14 dni liczy się od dnia ustania zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, działalności albo innej przyczyny wskazanej w art. 73 ust. 5 ustawy.

Czy umowa zlecenia liczy się do 365 dni?

Tak, ale nie zawsze. Musi to być okres spełniający warunki z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, w szczególności dotyczące podstawy wymiaru składek i obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy.

Czy od odmowy przyznania zasiłku można się odwołać?

Tak. Od decyzji przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia, na zasadach określonych w art. 127 § 1 i art. 129 § 1–2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Czy można usprawiedliwić kilkumiesięczną przerwę w byciu bezrobotnym?

Zwykle nie. Usprawiedliwienie odnosi się do niestawiennictwa na wezwanie urzędu, a nie do samego braku rejestracji przez dłuższy czas.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – Dz.U. 2004 nr 99 poz. 1001

2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.