Skreślenie z listy studentów a obowiązek zapłaty czesnego

Skreślenie z listy studentów według aktualnych przepisów

Obecnie podstawowym przepisem jest art. 108 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z art. 108 ust. 1 tej ustawy studenta skreśla się z listy studentów w przypadku: niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego oraz ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

Art. 108 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przewiduje natomiast sytuacje, w których student może zostać skreślony. Chodzi o stwierdzenie braku udziału w obowiązkowych zajęciach, stwierdzenie braku postępów w nauce, nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie oraz niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów.

Skreślenie z listy studentów powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Jeżeli decyzję doręczono studentowi, trzeba sprawdzić pouczenie o środku zaskarżenia. Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się co do zasady w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, a w sprawach prowadzonych przez rektora często właściwy jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zawsze należy zweryfikować pouczenie zawarte w konkretnej decyzji. Jeżeli spór dotyczy także tego, czy student spełnił warunki ukończenia studiów, warto osobno sprawdzić uzyskanie absolutorium a skreślenie z listy studentów.

Czy uczelnia może żądać czesnego za okres, w którym student nie chodził na zajęcia?

Nieobecność na zajęciach sama w sobie nie oznacza jeszcze, że student przestał być studentem. Jeżeli osoba została wpisana na listę studentów, nie złożyła skutecznej rezygnacji i nie została wcześniej skreślona, uczelnia może twierdzić, że przez ten okres pozostawała gotowa do świadczenia usług edukacyjnych. W takiej sytuacji spór dotyczy najczęściej tego, czy opłata była prawidłowo naliczona, w jakiej wysokości i za jaki okres.

Uczelnia nie może jednak ograniczyć się do ogólnego twierdzenia, że student powinien zapłacić. Zgodnie z art. 6 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu wywodzi skutki prawne. To oznacza, że uczelnia dochodząca zapłaty powinna wykazać m.in. podstawę naliczenia czesnego, datę wpisu lub wznowienia studiów, treść umowy albo regulaminu odpłatności, wysokość poszczególnych rat i daty ich wymagalności.

Jeżeli problem dotyczy niezapłaconego czesnego, trzeba odróżnić dwie kwestie: legalność decyzji o skreśleniu z listy studentów oraz cywilnoprawne roszczenie uczelni o zapłatę. Decyzja o skreśleniu nie przesądza automatycznie, że każda żądana kwota czesnego jest prawidłowa.

Ustna rezygnacja ze studiów a skutki prawne

W praktyce największy problem powstaje wtedy, gdy student informuje pracownika dziekanatu ustnie, że rezygnuje ze studiów, ale nie składa pisemnego oświadczenia. Art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przewiduje skreślenie z powodu rezygnacji ze studiów, ale sposób złożenia rezygnacji zwykle doprecyzowuje regulamin studiów albo wewnętrzne procedury uczelni.

Jeżeli regulamin wymaga pisemnej rezygnacji, samo zgłoszenie ustne może być niewystarczające. Wtedy uczelnia może twierdzić, że do dnia formalnego skreślenia student nadal pozostawał na liście studentów. Nie oznacza to jednak, że student jest pozbawiony argumentów. Warto ustalić, czy uczelnia rzeczywiście umożliwiła kontynuowanie studiów, czy przekazała plan różnic programowych, czy wskazała promotora, czy doręczyła informacje o opłatach i czy posiada podpisaną umowę albo inny dokument stanowiący podstawę naliczenia należności.

Jeżeli trudności wynikały z braku informacji ze strony uczelni, zagubienia dokumentów albo braku kontaktu z osobami odpowiedzialnymi za kierunek, warto zebrać dowody korespondencji, notatki z rozmów, potwierdzenia wizyt i e-maile. W podobnych sprawach znaczenie mogą mieć także prawa studenta związane z prawidłową organizacją toku studiów.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zapłaty od uczelni?

Po otrzymaniu wezwania do zapłaty nie warto od razu ignorować pisma, ale nie należy też pochopnie uznawać długu. Najbezpieczniej odpowiedzieć uczelni pisemnie i zażądać dokumentów potwierdzających roszczenie.

• Poproś o kopię umowy o odpłatności albo innego dokumentu, z którego wynika obowiązek zapłaty.
• Zażądaj szczegółowego zestawienia zadłużenia z podaniem rat, terminów płatności, odsetek i podstawy naliczenia.
• Sprawdź datę doręczenia decyzji o skreśleniu oraz pouczenie o środku zaskarżenia.
• Zweryfikuj, czy regulamin studiów przewidywał pisemną rezygnację i od kiedy wywoływała ona skutek.
• Jeżeli sprawa jest stara, sprawdź przedawnienie roszczenia zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego.

Przekazanie sprawy firmie windykacyjnej nie oznacza jeszcze, że dług istnieje w żądanej wysokości. Firma windykacyjna nie wydaje decyzji i nie może samodzielnie przesądzić sporu. Może wzywać do zapłaty, ale w razie sporu to uczelnia albo podmiot, który nabył wierzytelność, musi wykazać zasadność roszczenia przed sądem.

W razie wątpliwości co do zatrzymania dokumentów, rozliczenia czesnego albo sposobu działania uczelni przydatny może być także materiał dotyczący sytuacji, gdy powstaje spór z uczelnią.

Czy można kwestionować opłatę za cały rok?

Tak, ale skuteczność zależy od dokumentów. Jeżeli umowa albo regulamin przewidują opłatę roczną, uczelnia może próbować dochodzić całej kwoty. Student może jednak podnosić, że opłata powinna być rozliczona proporcjonalnie, że rezygnacja była znana uczelni wcześniej, że uczelnia nie wykazała podstawy naliczenia albo że konkretne postanowienie umowne narusza interes konsumenta.

Jeżeli student zawierał umowę jako osoba fizyczna niezwiązana bezpośrednio z działalnością gospodarczą, może korzystać z ochrony konsumenckiej. Zgodnie z art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały uzgodnione indywidualnie i kształtują jego prawa lub obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Ocena zależy jednak od treści konkretnej klauzuli, całej umowy oraz okoliczności sprawy.

Jeżeli sprawa dotyczy roku akademickiego 2011/2012, trzeba dodatkowo sprawdzić przepisy obowiązujące w tamtym czasie, zwłaszcza ustawę z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, ówczesny regulamin studiów i dokumenty podpisane przy wznowieniu albo reaktywacji studiów. Aktualne przepisy są ważne dla bieżących spraw, ale stare roszczenie ocenia się również według dokumentów i prawa obowiązującego w czasie jego powstania.

FAQ

Źródła

• art. 108 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
• art. 79 i art. 80 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
• art. 6, art. 118 oraz art. 385¹ § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
• art. 127 § 1 oraz art. 129 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
• ustawa z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w zakresie oceny stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie obecnej ustawy