Kwalifikacje dyrektora przedszkola prywatnego

Najpierw ustal, czy przedszkole jest publiczne czy niepubliczne

W praktyce określenie „przedszkole prywatne” bywa używane w dwóch znaczeniach. Może chodzić o przedszkole niepubliczne prowadzone przez osobę fizyczną, fundację, stowarzyszenie albo spółkę. Może też chodzić o przedszkole publiczne prowadzone przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego albo przez osobę fizyczną. To rozróżnienie jest kluczowe, bo inne są wymagania dotyczące dyrektora.

Jeżeli placówka jest przedszkolem niepublicznym, przepisy o powierzaniu stanowiska dyrektora szkoły publicznej nie stosują się automatycznie. Sposób powołania dyrektora, zakres jego zadań i wymogi organizacyjne powinny wynikać przede wszystkim ze statutu, regulaminów i dokumentów zgłoszeniowych placówki. W zgłoszeniu do ewidencji trzeba jednak podać dane dotyczące kwalifikacji pracowników pedagogicznych i dyrektora przewidzianych do zatrudnienia.

Jeżeli natomiast placówka jest publicznym przedszkolem prowadzonym przez podmiot prywatny, stosuje się art. 62 i 63 Prawa oświatowego oraz rozporządzenie w sprawie wymagań dla osób zajmujących stanowiska dyrektora i inne stanowiska kierownicze w publicznych placówkach. Wtedy sama nazwa „prywatne” nie znosi wymagań przewidzianych dla publicznego przedszkola.

Dyrektor przedszkola niepublicznego

W przedszkolu niepublicznym osoba prowadząca ma większą swobodę w wyborze osoby kierującej placówką niż organ prowadzący przedszkole publiczne. Prawo oświatowe wymaga, aby szkoła lub placówka niepubliczna działała na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą, a statut określał organy placówki oraz zakres ich zadań. Dla niepublicznego przedszkola odpowiednio stosuje się też część wymagań dotyczących treści statutu przedszkola publicznego.

Oznacza to, że osoba będąca magistrem pedagogiki przedszkolnej i posiadająca studia podyplomowe z zakresu zarządzania placówkami oświatowymi może być dyrektorem przedszkola niepublicznego bez stopnia nauczyciela mianowanego, jeżeli statut i dokumenty placówki nie wprowadzają dalej idących wymagań. Trzeba jednak odróżnić funkcję dyrektora od pracy nauczyciela. Jeżeli ta sama osoba ma prowadzić zajęcia jako nauczyciel, musi spełniać kwalifikacje wymagane dla nauczyciela wychowania przedszkolnego.

Przy przedszkolu niepublicznym szczególnie warto sprawdzić trzy dokumenty: statut, wpis do ewidencji oraz dokumenty potwierdzające kwalifikacje dyrektora i kadry pedagogicznej. Jeżeli po wpisie do ewidencji zmieniły się dane objęte zgłoszeniem, osoba prowadząca ma obowiązek zgłosić zmianę organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni.

Dyrektor publicznego przedszkola prowadzonego przez podmiot prywatny

Inaczej wygląda sytuacja, gdy przedszkole jest publiczne, choć prowadzi je osoba fizyczna, fundacja, stowarzyszenie albo spółka. Co do zasady szkołą lub placówką publiczną kieruje nauczyciel mianowany albo dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Stanowisko dyrektora powierza organ prowadzący.

Prawo oświatowe przewiduje jednak drugi wariant: publicznym przedszkolem może kierować także osoba niebędąca nauczycielem. W przypadku publicznej placówki prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub przez osobę fizyczną wymaga to zasięgnięcia opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Taka osoba nie może sprawować nadzoru pedagogicznego; nadzór ten powinien sprawować nauczyciel zajmujący inne stanowisko kierownicze w przedszkolu.

Wymagania dla nauczyciela obejmującego stanowisko dyrektora publicznego przedszkola

Jeżeli kandydat obejmuje stanowisko dyrektora publicznego przedszkola jako nauczyciel, musi być nauczycielem mianowanym albo dyplomowanym. Aktualne rozporządzenie wymaga w szczególności:

• wykształcenia wyższego i tytułu magistra, magistra inżyniera albo równorzędnego oraz przygotowania pedagogicznego i kwalifikacji do pracy nauczyciela w danym przedszkolu,
• ukończenia studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich albo studiów podyplomowych z zakresu zarządzania, ewentualnie kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą,
• co najmniej pięcioletniego stażu pracy pedagogicznej na stanowisku nauczyciela albo pięcioletniego stażu pracy dydaktycznej na stanowisku nauczyciela akademickiego,
• co najmniej bardzo dobrej oceny pracy z ostatnich pięciu lat albo pozytywnej oceny pracy nauczyciela akademickiego z ostatnich czterech lat,
• spełnienia wymogów zdrowotnych, posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystania z praw publicznych,
• braku wskazanych kar dyscyplinarnych, skazania za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe, postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego oraz zakazu pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.

W publicznym przedszkolu, z wyjątkiem przedszkola specjalnego, dyrektorem może być również nauczyciel mianowany albo dyplomowany z tytułem licencjata, inżyniera lub równorzędnym, jeżeli ma przygotowanie pedagogiczne, kwalifikacje do pracy nauczyciela w danym przedszkolu i spełnia pozostałe wymagania z rozporządzenia. W pytaniu wskazano jednak ukończenie studiów magisterskich, więc problemem nie jest poziom wykształcenia, lecz brak stopnia nauczyciela mianowanego oraz ustalenie, czy kandydat ma być powołany jako nauczyciel, czy jako osoba niebędąca nauczycielem.

Osoba niebędąca nauczycielem jako dyrektor publicznego przedszkola

Osoba niebędąca nauczycielem może zostać dyrektorem publicznego przedszkola, publicznej szkoły albo publicznej placówki, ale musi spełnić łącznie wymagania z § 6 rozporządzenia. Najważniejsze z nich to:

• obywatelstwo polskie, z wyjątkiem obywateli państw UE, EFTA, EOG i Konfederacji Szwajcarskiej,
• wykształcenie wyższe i tytuł magistra, magistra inżyniera albo równorzędny,
• co najmniej pięcioletni staż pracy, w tym co najmniej dwuletni staż pracy na stanowisku kierowniczym,
• brak toczącego się postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego,
• ukończenie studiów albo kursu z zakresu zarządzania wymaganych w rozporządzeniu,
• spełnienie warunków zdrowotnych, pełna zdolność do czynności prawnych, korzystanie z praw publicznych, niekaralność za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz brak zakazu pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.

Studia podyplomowe określane jako „menedżer placówek oświatowych” mogą spełniać wymóg przygotowania z zakresu zarządzania, jeżeli z programu i świadectwa wynika rzeczywisty zakres zarządzania albo zarządzania oświatą. W razie wątpliwości warto porównać program studiów z treścią rozporządzenia, bo sama nazwa studiów nie zawsze rozstrzyga sprawę.

Odpowiedź na pytanie

Osoba będąca magistrem pedagogiki przedszkolnej i posiadająca studia podyplomowe w zakresie menedżera placówek oświatowych może pełnić funkcję dyrektora przedszkola prywatnego, ale końcowa odpowiedź zależy od statusu placówki.

Jeżeli jest to przedszkole niepubliczne, brak stopnia nauczyciela mianowanego co do zasady nie wyklucza objęcia funkcji dyrektora. Trzeba jednak sprawdzić statut, wpis do ewidencji, dokumenty organizacyjne placówki i ewentualne wymagania przyjęte przez organ prowadzący. Jeżeli dyrektor ma również pracować jako nauczyciel, musi mieć kwalifikacje nauczycielskie do prowadzenia zajęć w przedszkolu.

Jeżeli jest to publiczne przedszkole prowadzone przez podmiot prywatny, osoba bez stopnia nauczyciela mianowanego nie może objąć stanowiska dyrektora w ścieżce nauczycielskiej. Może natomiast zostać dyrektorem jako osoba niebędąca nauczycielem, o ile spełnia wymagania z § 6 rozporządzenia, w tym wymóg odpowiedniego stażu pracy i stażu kierowniczego, oraz po zachowaniu procedury wymaganej przez Prawo oświatowe.

Obowiązki praktyczne przy powołaniu dyrektora

Przed powołaniem dyrektora warto przygotować komplet dokumentów potwierdzających wykształcenie, przygotowanie pedagogiczne, kwalifikacje nauczycielskie, ukończenie studiów lub kursu z zarządzania, staż pracy i ewentualny staż kierowniczy. W przedszkolu publicznym potrzebne będą także dokumenty dotyczące oceny pracy, niekaralności, braku zakazów i spełniania warunków zdrowotnych.

W placówce pracującej z dziećmi trzeba pamiętać również o obowiązkach z zakresu ochrony małoletnich, w tym o weryfikacji osób dopuszczanych do pracy lub działalności z dziećmi oraz o standardach ochrony małoletnich. Nie są to klasyczne kwalifikacje dyrektorskie, ale w praktyce stanowią ważny element bezpiecznego i zgodnego z prawem funkcjonowania przedszkola.

FAQ

Podsumowanie

W przypadku przedszkola niepublicznego osoba bez stopnia nauczyciela mianowanego może pełnić funkcję dyrektora, jeżeli pozwalają na to statut i dokumenty organizacyjne placówki oraz jeżeli spełnia wymagania potrzebne do wykonywania zadań faktycznie jej powierzonych. W przypadku publicznego przedszkola prowadzonego przez podmiot prywatny wymagania są znacznie bardziej sformalizowane: kandydat musi albo być nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym spełniającym wymagania rozporządzenia, albo zostać powołany jako osoba niebędąca nauczycielem na zasadach z art. 62 Prawa oświatowego i § 6 rozporządzenia.

Źródła

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w szczególności art. 62, art. 63, art. 168 i art. 172: tekst aktu w ELI.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce, tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 2578: tekst aktu w ELI.
• Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich: tekst aktu w ELI.