Prawo do nagrody jubileuszowej przy wcześniejszej emeryturze

Wcześniejsza emerytura a prawo do nagrody jubileuszowej

W opisanej sytuacji samo pobieranie wcześniejszej emerytury nie pozbawia pracownika prawa do nagrody jubileuszowej. Kluczowe jest jednak to, z jakiego źródła wynika nagroda oraz jak brzmi dokładny zapis regulaminu obowiązującego u pracodawcy.

Jeżeli nagroda jubileuszowa przysługuje na podstawie regulaminu wynagradzania, to zgodnie z art. 77² § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy regulamin ustala warunki wynagradzania za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą. Oznacza to, że to właśnie treść regulaminu określa, kiedy powstaje roszczenie o nagrodę, jakie okresy są wliczane i czy istnieją wyjątki.

W przedstawionym stanie faktycznym najważniejsze jest, że regulamin przewiduje wcześniejszą wypłatę nagrody wtedy, gdy do wymaganego stażu brakuje mniej niż 12 miesięcy, a rozwiązanie stosunku pracy następuje z powodu przejścia na emeryturę. Jeżeli jednak pracownik zaczął pobierać wcześniejszą emeryturę około 2 lata wcześniej i mimo to kontynuował zatrudnienie, to późniejsze rozwiązanie umowy z powodu likwidacji stanowiska pracy co do zasady nie następuje już z powodu przejścia na emeryturę, lecz z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

To rozróżnienie ma zasadnicze znaczenie. Nie wystarczy bowiem, że pracownik jest emerytem w chwili rozwiązania umowy. Z reguły trzeba wykazać, że istnieje bezpośredni związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę.

Zasady przyznawania nagrody jubileuszowej

Nagroda jubileuszowa nie jest świadczeniem powszechnym przewidzianym dla wszystkich pracowników przez Kodeks pracy. W prawie prywatnym jej źródłem są najczęściej:

• regulamin wynagradzania – art. 77² ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,
• układ zbiorowy pracy – dział jedenasty ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,
• pragmatyki służbowe albo przepisy wykonawcze dla określonych grup zawodowych.

Dlatego zawsze trzeba sprawdzić, czy pracownik jest zatrudniony w sektorze prywatnym, czy np. w jednostce samorządowej albo innej części sfery publicznej. W niektórych branżach zasady naliczania stażu, terminy nabycia prawa oraz przypadki wcześniejszej wypłaty są opisane odrębnie. Przy pracownikach sfery publicznej warto porównać regulację zakładową z przepisami branżowymi, jak w materiale o nagrodzie jubileuszowej w budżetówce.

Jeżeli regulamin mówi wyraźnie o rozwiązaniu stosunku pracy „z powodu przejścia na emeryturę”, to nie można automatycznie rozszerzać tego wyjątku na inne sytuacje, np.:

• wypowiedzenie przez pracodawcę z powodu likwidacji stanowiska,
• rozwiązanie za porozumieniem stron z przyczyn organizacyjnych,
• zwolnienie grupowe,
• ustanie zatrudnienia już po wcześniejszym uzyskaniu statusu emeryta.

W praktyce sądy pracy przy wykładni takich świadczeń badają przede wszystkim literalną treść źródła prawa pracy. Jeżeli pracodawca przewidział tylko jeden wyjątek, to pracownik może skutecznie domagać się wypłaty tylko wtedy, gdy jego sytuacja dokładnie mieści się w treści tego wyjątku.

Czy wcześniejsza emerytura oznacza „przejście na emeryturę” przy rozwiązaniu umowy?

Nie zawsze. W prawie pracy pojęcie „przejścia na emeryturę” jest oceniane przez pryzmat związku między ustaniem zatrudnienia a rozpoczęciem korzystania ze świadczenia emerytalnego. W odniesieniu do odprawy emerytalnej art. 92¹ § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy wymaga, aby stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę albo rentę. Z kolei zgodnie z art. 92¹ § 2 tej ustawy pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.

Choć przepis ten dotyczy odprawy emerytalnej, a nie nagrody jubileuszowej, pomaga odróżnić dwa różne zdarzenia:

• uzyskanie statusu emeryta i rozpoczęcie pobierania emerytury,
• późniejsze rozwiązanie stosunku pracy z innej przyczyny.

Jeżeli pracownik od dłuższego czasu pobiera emeryturę i nadal pracuje, to późniejsze wypowiedzenie z przyczyn organizacyjnych najczęściej nie będzie już traktowane jako rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. W takim układzie warunek z regulaminu może nie zostać spełniony.

Znaczenie ma jednak konkretny stan faktyczny. Gdyby przykładowo pracownik dopiero teraz rozwiązywał umowę właśnie po to, aby zakończyć aktywność zawodową i przejść na emeryturę, ocena mogłaby być inna. To samo dotyczy sytuacji, w której regulamin posługuje się szerszym sformułowaniem niż „z powodu przejścia na emeryturę”.

Co oznacza brak mniej niż 12 miesięcy do wymaganej rocznicy?

Jeżeli regulamin przewiduje, że w razie rozwiązania stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę pracownikowi, któremu brakuje mniej niż 12 miesięcy do wymaganego stażu, nagrodę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy, to są tu dwa niezależne warunki:

1. do nabycia prawa brakuje mniej niż 12 miesięcy,
2. rozwiązanie stosunku pracy następuje z powodu przejścia na emeryturę.

Samo spełnienie pierwszego warunku nie wystarczy. Jeżeli rozwiązanie umowy następuje z powodu likwidacji stanowiska, to brakujący okres 6 miesięcy nie tworzy jeszcze roszczenia, chyba że regulamin przewiduje osobny wyjątek dla takich przypadków.

Właśnie dlatego w opisanym stanie faktycznym najbardziej prawdopodobny wniosek jest taki, że roszczenie o wypłatę nagrody jubileuszowej nie powstaje, mimo że do wymaganego stażu brakuje mniej niż 12 miesięcy.

Czy pracodawca może wypłacić nagrodę mimo braku obowiązku?

Tak, ale wtedy nie mówimy o roszczeniu pracownika wynikającym wprost z przepisów zakładowych, tylko o dobrowolnej decyzji pracodawcy. Jeżeli regulamin nie daje podstaw do żądania wypłaty, pracodawca może mimo to przyznać świadczenie dodatkowe, o ile nie narusza zasady równego traktowania pracowników z art. 11² i art. 18^3a ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

W praktyce pracodawcy czasem wypłacają takie świadczenie wyjątkowo, np. przy wieloletnim zatrudnieniu lub reorganizacji. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy pracownik w podobnej sytuacji uzyskuje roszczenie sądowe. O możliwości skutecznego dochodzenia należności decyduje treść obowiązujących źródeł prawa pracy.

Przedawnienie roszczenia o nagrodę jubileuszową

Jeżeli prawo do nagrody jubileuszowej już powstało, to roszczenie o jej wypłatę przedawnia się na zasadach ogólnych dla roszczeń ze stosunku pracy. Zgodnie z art. 291 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne.

To oznacza, że trzeba ustalić dzień wymagalności świadczenia. Najczęściej będzie to:

• dzień osiągnięcia wymaganego stażu, albo
• dzień rozwiązania stosunku pracy, jeśli regulamin przewiduje wcześniejszą wypłatę właśnie w tym dniu.

Po upływie terminu przedawnienia pracodawca może podnieść zarzut przedawnienia, a sąd pracy co do zasady uwzględni ten zarzut. Więcej o tej kwestii omawia materiał: nagroda jubileuszowa.

Jak sprawdzić, czy nagroda jednak przysługuje?

Przed podjęciem decyzji o sporze z pracodawcą warto przejść przez krótką listę kontrolną:

Jeżeli problem dotyczy rozwiązania umowy tuż przed nabyciem prawa do nagrody, pomocny może być także materiał o relacji wypowiedzenie a nagroda.

FAQ

Czy pobieranie wcześniejszej emerytury automatycznie odbiera nagrodę jubileuszową?

Nie. O prawie do nagrody decydują przede wszystkim regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo przepisy szczególne. Problem pojawia się wtedy, gdy regulamin uzależnia wcześniejszą wypłatę od rozwiązania umowy z powodu przejścia na emeryturę.

Czy likwidacja stanowiska pracy może zastąpić warunek przejścia na emeryturę?

Zwykle nie. Jeżeli regulamin mówi wyłącznie o rozwiązaniu stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę, to wypowiedzenie z przyczyn organizacyjnych nie spełnia tego warunku.

Czy pracodawca może wypłacić nagrodę mimo braku obowiązku regulaminowego?

Tak, może zrobić to dobrowolnie. Taka wypłata nie oznacza jednak automatycznie, że pracownik miał roszczenie możliwe do wyegzekwowania przed sądem.

Po jakim czasie przedawnia się roszczenie o nagrodę jubileuszową?

Co do zasady po 3 latach od dnia wymagalności roszczenia, zgodnie z art. 291 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Czy można dostać kolejną nagrodę jubileuszową?

To zależy od źródła prawa pracy obowiązującego u pracodawcy. Jeżeli przepisy lub regulamin przewidują następne progi stażowe, kolejna nagroda może przysługiwać po osiągnięciu następnego okresu zatrudnienia.

Źródła

• art. 11², art. 18^3a, art. 77², art. 92¹ § 1-2, art. 291 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277),
• postanowienie Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2011 r., I PK 186/10,
• wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2010 r., I PK 33/10.