Podwójna egzekucja komornicza i podwójne koszty za ten sam dług wobec ZUS• Autor: Michał Berliński |
|
ZUS wystawił nam dwa razy tytuły egzekucyjne odnoszące się do tego samego okresu rozliczeniowego i skierował je do egzekucji komorniczej. Pracownicy windykacji ZUS twierdzą, że mają do tego prawo, ponieważ raz jest to zajęcie do rachunków bankowych, drugi raz przyłączyli się do egzekucji komorniczych z ruchomości. W skutek takich działań na chwilę obecną mamy do spłacenia podwójne koszty komornicze od podwojonej zaległości. Zaległość dotyczy okresu 2011-2015. Z tego też okresu pochodzą zajęcia komornicze. W maju 2016 podpisaliśmy układ ratalny obejmujący całą zaległość w ZUS obowiązujący do 2024. Czy ZUS ma rzeczywiście prawo do podwójnego wystawienia tytułów za ten sam okres rozliczeniowy? Czy powinniśmy wystąpić do ZUS o sprostowanie, czy od razu kierować sprawę do sądu? |
|
Kompetencje wykonawcze komornikaNa samym wstępie należy wskazać, iż komornik prowadzi swoje postępowania egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym zaś jest m.in. wyrok sądu, nakaz zapłaty, nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który został przez sąd zaopatrzony w klauzulę wykonalności celem skierowania egzekucji świadczenia do organu egzekucyjnego jakim jest komornik. Komornik otrzymuje od wierzyciela wniosek o wszczęcie egzekucji wraz z oryginałem tytułu wykonawczego i tylko na tej podstawie może wszcząć i prowadzić egzekucję. Zgodnie z treścią art. 804 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – komornik nie jest organem uprawnionym do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Komornik jest jedynie organem wykonawczym, który został wyposażony w narzędzia, za pomocą których egzekwuje należności na rzecz wierzyciela. Jednakże komornik jest zobligowany do działania w graniach prawa, a więc również w granicach wyznaczanych przez tytuł wykonawczy oraz precyzyjny wniosek wierzyciela. W tym miejscu muszę wskazać, że nie znając tytułu wykonawczego, na podstawie którego komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne, mogę bazować jedynie na ogólnych regulacjach obowiązujących w takich sprawach. Prawidłowe zawiadomienie dłużnika o wszczęciu egzekucjiZgodnie z treścią art. 805 K.p.c.:
Art. 805. § 1. Przy pierwszej czynności egzekucyjnej doręcza się dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, z podaniem treści tytułu wykonawczego i wymienieniem sposobu egzekucji oraz z pouczeniem o możliwości, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, a także sporządzony przez organ egzekucyjny odpis tytułu wykonawczego albo zweryfikowanego przez komornika dokumentu, o którym mowa w art. 797 § 3. § 11. Jeżeli podstawę egzekucji stanowi tytuł wykonawczy w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku zaocznego lub nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, upominawczym albo elektronicznym postępowaniu upominawczym, komornik poucza dłużnika również o treści art. 139 § 1 i 5, art. 168, art. 172, art. 8203 § 1 i 2 i art. 825 pkt 2, a także stosownie do orzeczenia stanowiącego tytuł egzekucyjny o treści art. 344, art. 346, art. 492 § 3, art. 493 i art. 503 albo art. 50535. § 2. Na żądanie dłużnika komornik powinien okazać mu tytuł wykonawczy w oryginale.” Dwie sprawy u komornika z jednego tytułu wykonawczegoW przedstawionej sprawie tytułem wykonawczym jest „Administracyjny tytuł wykonawczy o numerze xxx z dnia xxxx”. Natomiast ZUS przesłał do komornika dwa wnioski, dwie adnotacje o zbiegu na różne składniki majątku – ruchomości i konto, jedno lub kilka. Natomiast dalej mówimy o tym, że tytuł wykonawczy to jedna zaległość za dany okres i jeden tytuł wykonawczy. ZUS mógł przekazać ten tytuł dwiema adnotacjami, zaś komornik mógł i musiał zarejestrować z tego dwie sprawy. W tej sprawie, gdzie ma adnotację do rachunków, może zająć tylko konta, a w tej, gdzie ma ruchomości, może zająć tylko ruchomości. Oczywiście ma Pan teraz dwie sprawy u komornika i dwa pisma, z których wynikają jakby podwójne koszty do zapłaty. Jednak komornik nie może egzekwować tej samej należności dwa razy, a należność wynika z tytułu administracyjnego. Zatem jeśli komornik wyegzekwuje środki z Pana rachunków bankowych, to od sum przekazanych w ten sposób obliczy opłatę egzekucyjną i tę sprawę zakończy. Z uwagi na fakt prowadzenia drugiej sprawy ZUS skieruje do komornika informację (bądź komornik sam to zrobi), że należność objęta takim tytułem wykonawczym została spłacona. Wtedy komornik powinien zakończyć postępowanie egzekucyjne – i teraz najważniejsze – nie powinien w tym przypadku ustalać opłaty egzekucyjnej, bowiem takową pobrał już w innej sprawie KM, a postępowanie prowadzone było na podstawie jednego tytułu wykonawczego i, jak mniemam, jest to ten sam komornik. Wtedy, jeśli on taką kwotę pobierze, będzie Pan zobligowany skierować skargę na jego czynności, wraz z wnioskiem o uchylenie postanowienia o kosztach postępowania egzekucyjnego. W tej drugiej sprawie będzie Pan zobowiązany tylko do zapłaty kosztów, a nie opłat. Koszty to wydatki, takie jak np. poczta, co jest zrozumiałe. PrzykładyEgzekucja z konta i egzekucja z samochodu Pan Tomasz prowadził jednoosobową działalność gospodarczą i miał zaległości wobec ZUS za lata 2011–2015. W 2016 r. podpisał z ZUS-em układ ratalny, który spłacał regularnie aż do 2024 roku. Ku jego zdziwieniu, w 2025 roku komornik zajął jego konto bankowe, a tydzień później otrzymał zawiadomienie o planowanej licytacji jego samochodu. Okazało się, że ZUS przesłał dwa wnioski do komornika w odniesieniu do tej samej zaległości – jeden dotyczący konta bankowego, a drugi ruchomości. Choć suma zadłużenia była ta sama, w systemie komorniczym powstały dwie odrębne sprawy z osobnymi kosztami.
Błąd w komunikacji skutkuje podwójnym naliczeniem kosztów Pani Anna prowadziła salon kosmetyczny. Po kilku trudniejszych latach uzbierały się zaległości wobec ZUS, które objęto jednym tytułem wykonawczym. Gdy komornik zajął rachunek firmowy, uznała, że sprawa została rozwiązana. Tymczasem po dwóch miesiącach otrzymała pismo o egzekucji z wyposażenia salonu. Komornik wyjaśnił, że działa na podstawie tej samej sprawy, ale innym torem. W rezultacie naliczono dwa zestawy opłat egzekucyjnych. Dopiero po interwencji u komornika i złożeniu skargi, jedna z opłat została uchylona.
Układ ratalny nie ochronił przed egzekucją Pan Wojciech zawarł w 2016 roku układ ratalny z ZUS na spłatę zaległości z lat 2011–2015. Po latach spłacania zobowiązań niespodziewanie dowiedział się, że komornik zajął jego rachunek. Jak się okazało, ZUS uznał, że wcześniejsze zabezpieczenie na ruchomościach nie wystarczyło i wysłał drugi wniosek egzekucyjny – tym razem na konto. Choć była to ta sama zaległość i ten sam tytuł, pojawiły się dwa postępowania egzekucyjne z oddzielnymi kosztami. Dopiero po długich konsultacjach i wniosku o sprostowanie udało się ograniczyć obciążenia do jednego zestawu opłat. PodsumowaniePodwójna egzekucja komornicza za ten sam dług wobec ZUS, choć może wynikać z formalnych podstaw działania organów egzekucyjnych, nie powinna skutkować podwójnym obciążeniem dłużnika kosztami komorniczymi. Nawet jeśli ZUS przesyła dwa wnioski egzekucyjne w odniesieniu do różnych składników majątku, kluczowe pozostaje to, że dotyczą one tego samego tytułu wykonawczego i jednej zaległości. Komornik, jako organ wykonawczy, zobowiązany jest działać w granicach prawa, a pobranie opłat egzekucyjnych więcej niż raz od tej samej wierzytelności jest niedopuszczalne. W razie wystąpienia takich sytuacji warto niezwłocznie złożyć skargę na czynności komornika lub wystąpić do ZUS o sprostowanie działań, by uniknąć nieuzasadnionych kosztów. Oferta porad prawnychPotrzebujesz pomocy prawnej w sprawie egzekucji komorniczej lub sporu z ZUS? Skorzystaj z naszej porady online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Opisz swój problem, a nasz doświadczony prawnik przeanalizuje Twoją sytuację i przedstawi jasne, praktyczne rozwiązania. Pomagamy skutecznie – sprawdź, jak łatwo możesz uzyskać profesjonalne wsparcie prawne przez internet. Źródła:1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Michał Berliński Prawnik, absolwent Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie. Studia ukończył w 2015 roku obroną pracy magisterskiej w Katedrze Prawa Pracy o temacie „Zakaz konkurencji w trakcie i po ustaniu stosunku pracy”. Podczas studiów praktykował w kancelariach adwokackich i radcowskich oraz w prokuraturze, udzielał również porad prawnych w Uniwersyteckiej Poradni Prawnej głównie z zakresu prawa cywilnego oraz rodzinnego. Ukończył aplikację komorniczą w Izbie Komorniczej przy Sądzie Apelacyjnym w Lublinie. W 2018 roku uzyskał pozytywny wynik z egzaminu komorniczego i został powołany na stanowisko asesora komorniczego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Nieprzerwanie od 2015 roku pracuje jako asystent komornika, aplikant, asesor komorniczy i kierownik kancelarii. Aktualnie prowadzi własną kancelarię komorniczą, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu. Specjalizuje się głównie w prawie cywilnym, rodzinnym, postępowaniu cywilnym oraz egzekucyjnym. Interesuje się również prawem pracy, nieruchomości i ich obrotem, a także prawem nowych technologii i rynkiem e-commerce. |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale
Egzekucja z mieszkania obciążonego hipoteką 
