Nieruchomość z kredytem wpisana w testamencie• Autor: Radca prawny Tomasz Krupiński |
|
Mamy z mężem rozdzielność majątkową od początku małżeństwa. Dla męża jest to drugi związek, z pierwszego ma syna, my mamy razem dwójkę dzieci. Mamy wspólny kredyt mieszkaniowy hipoteczny na naszą wspólną nieruchomość, w której udziały wpisane są 70% na mnie i 30% na męża. Teraz mąż chce kupić dodatkowe mieszkanie samodzielnie (na kredyt), w którym mieszkaliby jego rodzice. Chcemy sporządzić testamenty. Czy można testament skonstruować w taki sposób, aby w testamencie zapisać majątek z kredytem, np. w taki sposób, że całe samodzielnie kupione mieszkanie wraz z kredytem na nie mąż przepisuje na syna, a te 30% naszej wspólnej nieruchomości wraz z kredytem na tę nieruchomość przepisuje na nasze wspólne dzieci i na mnie? |
|
Dysponowanie majątkiem na wypadek śmierciOczywiście, że istnieje możliwość sporządzenia testamentów w formie i treści, jaką Pani wskazuje.
W zakresie dysponowania majątkiem na wypadek śmierci spadkodawca korzysta z zasady swobody testowania. Zasada ta nie została wyrażona wprost w żadnym przepisie prawnym, jednakże jej istnienie i obowiązywanie nie budzi wątpliwości ani w literaturze, ani też w orzecznictwie. W granicach określonych przez prawo i zasady współżycia społecznego (por. art. 58) testator może swobodnie dokonywać rozrządzeń swym majątkiem na wypadek śmierci. Ograniczenia ustawowe mogą wynikać zwłaszcza z przepisów części ogólnej Kodeksu cywilnego odnoszących się do wszystkich czynności prawnych, a także z przepisów księgi czwartej Kodeksu cywilnego (por. np. art. 923 § 1 zd. 2 oraz art. 962 zd. 1). Wydaje się mało prawdopodobne, aby treść testamentu naruszała zasady współżycia społecznego, jednakże a priori takiej sytuacji wykluczyć nie można (por. E. Skowrońska-Bocian, Komentarz do art. 941). Kiedy testament wywiera skutki prawne?Testament wywiera skutki prawne dopiero z chwilą śmierci spadkodawcy. Do tego czasu nie powoduje on żadnych zmian w majątku testatora, w szczególności zaś nie ogranicza go w dysponowaniu poszczególnymi przedmiotami. Testament przed śmiercią spadkodawcy nie stwarza praw (choćby warunkowych) dla osób trzecich [por. M. Pazdan, w: K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny, t. 2, 2009, komentarz do art. 941]. Aż do śmierci spadkodawca może testament zmienić lub go odwołać.
Spadek obejmuje w całości zarówno długi i aktywa. Stąd też wraz z aktywami na spadkobiercę przechodzą także pasywa, a więc obowiązek spłaty zadłużenia. Powołanie do spadkuZgodnie z treścią art. 961 Kodeksu cywilnego „jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie zcały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeżeli takie rozrządzenie testamentowe zostało dokonane na rzecz kilku osób, osoby te poczytuje się w razie wątpliwości za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów”.
Ustawodawca, mając na względzie motywacje działań osób sporządzających akt ostatniej woli, przyjął, że przeznaczenie określonej osobie przedmiotów majątkowych wyczerpujących prawie cały spadek jest przejawem woli uczynienia tej osoby swoim następcą prawnym pod tytułem ogólnym, a więc spadkobiercą. O tym, czy przedmioty przeznaczone w testamencie oznaczonej osobie wyczerpują prawie cały spadek, decyduje rzeczywiście porównanie ich wartości z wartością przedmiotów pominiętych. Jeżeli przedmioty majątkowe pominięte mają wartość znaczniejszą w relacji do rzeczy i praw objętych testamentem, to wówczas stosowanie art. 961 jest wyłączone. Decyduje tu zobiektywizowana wartość gospodarcza (postanowienie SN z 3 listopada 2004 r., sygn. akt III CK 472/2003). PrzykładyDwie córki i kredyt na mieszkanie tatyPan Tomasz, wdowiec, był właścicielem mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym, który spłacał od kilku lat. W testamencie zapisał nieruchomość swojej młodszej córce, z zastrzeżeniem, że wraz z lokalem przechodzi na nią również obowiązek spłaty pozostałej części kredytu. Starsza córka otrzymała inne aktywa ruchome. Po śmierci ojca młodsza córka przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza i kontynuowała spłatę rat — zgodnie z wolą ojca. Rodzice mieszkają w mieszkaniu z kredytem — syn dziedziczy lokal i zadłużenieMałżeństwo z Warszawy kupiło mieszkanie na kredyt, z myślą, że po ich śmierci będzie ono należeć do jedynego syna. Sporządzili testament, w którym wskazali, że syn dziedziczy lokal wraz z pozostałą kwotą kredytu hipotecznego. Zapisali w testamencie również, że nie chcą, by ich śmierć skutkowała przymusową sprzedażą mieszkania przez bank. Po śmierci ojca syn porozumiał się z bankiem, przejął zadłużenie i kontynuował spłatę, dzięki czemu rodzina mogła dalej mieszkać w tym samym miejscu. Wspólne mieszkanie, ale tylko część w testamenciePani Joanna posiadała 60% udziałów w mieszkaniu, a pozostałe 40% należały do jej męża, który miał syna z poprzedniego małżeństwa. Mąż w testamencie zapisał swój udział w nieruchomości synowi, zaznaczając, że wiąże się z tym również proporcjonalna część wspólnego kredytu hipotecznego. Po jego śmierci syn przejął udział i kontynuował spłatę swojej części kredytu, a pani Joanna nadal mieszkała w mieszkaniu jako współwłaścicielka. PodsumowanieTestament może skutecznie rozrządzać majątkiem obciążonym kredytem, o ile jasno wyraża wolę spadkodawcy. Dzięki zasadzie swobody testowania możliwe jest przypisanie konkretnych składników majątkowych – również tych zadłużonych – wybranym osobom, które po śmierci spadkodawcy wejdą w jego prawa i obowiązki. Kluczowe jest zrozumienie, że spadek obejmuje zarówno aktywa, jak i długi, a testament wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą śmierci. W praktyce pozwala to na przekazanie np. nieruchomości wraz z przypadającą na nią częścią kredytu konkretnej osobie, zgodnie z zamierzeniem spadkodawcy, przy zachowaniu możliwości zmiany lub odwołania takiego rozrządzenia aż do śmierci. Oferta porad prawnychPotrzebujesz indywidualnej porady prawnej dotyczącej testamentu, nieruchomości lub spraw spadkowych? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Doświadczeni prawnicy pomogą Ci przygotować testament, ocenią skutki prawne zapisów oraz doradzą, jak najlepiej zabezpieczyć interesy Twoje i Twojej rodziny. Napisz do nas, a otrzymasz odpowiedź nawet w ciągu 24 godzin. Źródła:1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Radca prawny Tomasz Krupiński Radca prawny, absolwent wydziału prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (studia ukończył z wynikiem bardzo dobrym) oraz podyplomowych studiów z zakresu zarządzania projektami europejskimi. Radca prawny z siedmioletnim doświadczeniem zawodowym w obsłudze prawnej jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych. Specjalista z zakresu prawa rodzinnego oraz szeroko rozumianego prawa nieruchomości. Uczestnik programów ministerialnych dotyczących problematyki prawnorodzinnej. Od kilku lat doradza prawnie zarządom wspólnot mieszkaniowych oraz zarządcom nieruchomości. Posiada również uprawnienia zarządcy nieruchomości. |
|
prawnicy z dużym doświadczeniem.
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale
Testament wzajemny, dziedziczenie i zachowek w małżeństwie z jednym dzieckiem
Kiedy testament może zostać podważony, jak bronić interesów dzieci i współmałżonka?
Jak ustalić treść testamentu po śmierci teściowej i sprawdzić, kto dziedziczy mieszkanie?
Testament wzajemny małżonków na wypadek śmierci, co należy się dzieciom?
Podstawienie w testamencie w celu uniknięcie dziedziczenia ustawowego
Jak napisać testament wzajemny?
Wykluczenie pozamałżeńskiego dziecka z dziedziczenia
Dziedziczenie wspólnie z alkoholikiem - jak zabezpieczyć się przed długami?
Zapis w testamencie pod warunkiem
Czy drugi mąż po śmierci żony ma prawo mieszkać w jej domu?
