Niepodpisanie aneksu zmieniającego miejsce pracy

Aneks do umowy o nowym miejscu wykonywania pracy

Miejsce wykonywania pracy należy do podstawowych warunków umowy o pracę. Zgodnie z art. 29 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy umowa powinna określać miejsce lub miejsca wykonywania pracy. Jeżeli w umowie wpisano konkretny adres, przeniesienie pracownika do innej siedziby firmy może oznaczać zmianę istotnego warunku zatrudnienia.

Najprostszym sposobem wprowadzenia takiej zmiany jest aneks, czyli porozumienie zmieniające. Taki dokument działa jednak tylko wtedy, gdy zgodzą się na niego obie strony: pracownik i pracodawca. Jeżeli pracownik nie podpisuje aneksu, dotychczasowe warunki umowy nie zmieniają się automatycznie. Szerzej o podobnej sytuacji omawiamy w materiale dotyczącym tego, jak wygląda zmiana miejsca pracy przy wskazaniu nowego adresu wykonywania obowiązków.

W opisanej sytuacji samo ustne stwierdzenie przełożonej lub działu kadr, że odmowa podpisania aneksu oznacza rozpoczęcie okresu wypowiedzenia, nie wystarcza do prawidłowego rozwiązania umowy. Pracodawca powinien złożyć pracownikowi odpowiednie oświadczenie w przewidzianej prawem formie.

Porozumienie zmieniające a wypowiedzenie zmieniające

Trzeba odróżnić dwa tryby zmiany warunków zatrudnienia. Porozumienie zmieniające jest umową stron. Pracownik może je przyjąć, negocjować albo odmówić podpisu. Odmowa nie jest naruszeniem obowiązków pracowniczych i nie oznacza sama przez się rezygnacji z pracy.

Inaczej działa wypowiedzenie zmieniające uregulowane w art. 42 Kodeksu pracy. Pracodawca jednostronnie wypowiada dotychczasowe warunki pracy lub płacy i jednocześnie proponuje nowe. Wypowiedzenie zmieniające uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. Pracodawca powinien też zachować wymagania dotyczące wypowiedzenia umowy, w szczególności wskazać przyczynę wypowiedzenia przy umowie na czas określony lub nieokreślony oraz pouczyć pracownika o prawie odwołania do sądu pracy.

Jeżeli pracownik odmówi przyjęcia nowych warunków, umowa rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia. Jeżeli pracownik nie złoży odmowy przed upływem połowy okresu wypowiedzenia, co do zasady uznaje się, że przyjął zaproponowane warunki. Jeżeli jednak pismo nie zawierało pouczenia o tym terminie, pracownik może złożyć odmowę do końca okresu wypowiedzenia.

Podobne problemy powstają wtedy, gdy pracownik dostaje do podpisu dokument nazwany aneksem, ale pracodawca oczekuje skutków właściwych dla wypowiedzenia zmieniającego. W takim przypadku ważna jest treść pisma, a nie sama jego nazwa. W praktyce warto dokładnie sprawdzić, czy dokument jest rzeczywiście aneksem, czy pismem, które ma działać jak porozumienie zmieniające albo wypowiedzenie zmieniające.

Czy można wpisać w umowie dwa miejsca pracy?

Aktualne brzmienie art. 29 Kodeksu pracy dopuszcza określenie w umowie miejsca albo miejsc wykonywania pracy. Oznacza to, że strony mogą ustalić więcej niż jeden adres pracy, ale wymaga to zgodnego wprowadzenia takiego zapisu do umowy albo prawidłowego zastosowania wypowiedzenia zmieniającego.

Nie można więc zakładać, że pracodawca zawsze może jednostronnie dopisać drugi adres pracy tylko dlatego, że firma planuje przeprowadzkę. Jeżeli dotychczasowa umowa wskazuje jeden konkretny adres, a nowa lokalizacja istotnie wpływa na sytuację pracownika, dodanie drugiego adresu powinno być oceniane jako zmiana warunków zatrudnienia. Więcej o praktycznych skutkach takiego zapisu wyjaśnia artykuł o tym, kiedy w umowie mogą występować dwa miejsca pracy.

Czy w okresie wypowiedzenia trzeba pracować w nowym miejscu?

Jeżeli pracownik nie podpisał aneksu, a pracodawca nie wręczył skutecznego wypowiedzenia zmieniającego, obowiązują dotychczasowe warunki umowy. W takim przypadku pracodawca powinien co do zasady organizować pracę zgodnie z aktualną umową, w tym z ustalonym miejscem wykonywania pracy.

Sprawa może wyglądać inaczej, gdy pracodawca skorzysta z przewidzianych w Kodeksie pracy rozwiązań czasowych. Art. 42 § 4 Kodeksu pracy pozwala, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, powierzyć pracownikowi inną pracę niż określona w umowie na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

Ten przepis nie powinien być traktowany jako prosty sposób na trwałą zmianę miejsca pracy. Może mieć znaczenie w sytuacjach przejściowych, ale każdorazowo trzeba sprawdzić, czy polecenie mieści się w granicach prawa, czy nie obniża wynagrodzenia, czy odpowiada kwalifikacjom pracownika i czy rzeczywiście wynika z uzasadnionych potrzeb pracodawcy.

Co zrobić, gdy pracodawca twierdzi, że odmowa aneksu oznacza wypowiedzenie?

W pierwszej kolejności warto poprosić pracodawcę o pisemne stanowisko. Jeżeli pracodawca chce rozwiązać umowę albo zmienić jej warunki bez zgody pracownika, powinien doręczyć odpowiednie pismo. Ustne informacje z działu kadr są niewystarczające i trudne do wykazania w razie sporu.

Po otrzymaniu pisma trzeba sprawdzić, czy jest to porozumienie, wypowiedzenie zmieniające czy wypowiedzenie definitywne. Istotne są zwłaszcza: wskazanie nowych warunków, przyczyna wypowiedzenia, pouczenie o prawie odwołania, termin na odmowę przyjęcia nowych warunków oraz długość okresu wypowiedzenia.

Jeżeli pracownik uważa, że wypowiedzenie narusza przepisy albo jest nieuzasadnione, może wnieść odwołanie do sądu pracy. Termin na odwołanie od wypowiedzenia wynosi 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę. W razie niejasnej sytuacji dobrze jest zachować kopie dokumentów, korespondencję z pracodawcą oraz notatkę z rozmów dotyczących odmowy podpisania aneksu.

FAQ

Czy odmowa podpisania aneksu rozwiązuje umowę o pracę?

Nie. Odmowa podpisania aneksu oznacza brak zgody na zmianę warunków umowy. Do rozwiązania umowy potrzebne jest odrębne oświadczenie o wypowiedzeniu albo skuteczne wypowiedzenie zmieniające, którego warunków pracownik nie przyjmie.

Czy pracodawca może ustnie wypowiedzieć umowę?

Pracodawca powinien złożyć wypowiedzenie na piśmie. Ustna informacja o rozpoczęciu okresu wypowiedzenia narusza wymogi formalne i może być podstawą do kwestionowania działania pracodawcy przed sądem pracy.

Do kiedy trzeba odmówić przyjęcia wypowiedzenia zmieniającego?

Jeżeli pismo zawiera prawidłowe pouczenie, odmowę należy złożyć przed upływem połowy okresu wypowiedzenia. Jeżeli pouczenia nie ma, odmowę można złożyć do końca okresu wypowiedzenia.

Czy można odwołać się od wypowiedzenia zmieniającego?

Tak. Do wypowiedzenia zmieniającego stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę. Pracownik może wnieść odwołanie do sądu pracy, co do zasady w terminie 21 dni od doręczenia pisma.

Czy pracodawca może na stałe przenieść pracownika do innego miasta bez zgody?

Jeżeli umowa wskazuje konkretne miejsce pracy, trwałe przeniesienie do innego miasta zwykle wymaga zgody pracownika albo wypowiedzenia zmieniającego. Ocena zależy jednak od treści umowy, charakteru pracy, odległości i wpływu zmiany na sytuację pracownika.

Podsumowanie

niepodpisanie aneksu do umowy o pracę oznacza brak zgody na zmianę warunków, ale samo nie rozwiązuje stosunku pracy. Niepodpisanie aneksu zmieniającego miejsce wykonywania pracy nie powoduje automatycznego rozwiązania umowy o pracę. Jeżeli pracodawca chce zmienić konkretnie wskazany adres pracy bez zgody pracownika, powinien zastosować wypowiedzenie zmieniające i spełnić wymogi formalne wynikające z Kodeksu pracy. Pracownik powinien zwrócić uwagę na treść dokumentu, termin odmowy oraz termin odwołania do sądu pracy. Szczególnej ostrożności wymaga także zmiana w okresie ochrony, bo w takich sytuacjach przepisy mogą ograniczać swobodę działania pracodawcy.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, aktualny tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277 ze zm.
2. Tekst jednolity Kodeksu pracy w systemie ELI - Dz.U. 2025 poz. 277.
3. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, „Zmiana treści stosunku pracy” - gov.pl.