Kolejna kadencja dyrektora szkoły bez konkursu

Konkurs na dyrektora szkoły jako podstawowa zasada

Aktualnie zasady powierzania stanowiska dyrektora szkoły lub placówki reguluje przede wszystkim art. 63 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. W tym zakresie nie stosuje się już dawnego art. 36a ustawy o systemie oświaty, na którym opierały się starsze interpretacje.

Zasadą nadal jest to, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Jeżeli konkurs zostanie prawidłowo przeprowadzony i komisja wyłoni kandydata, organ prowadzący nie może odmówić mu powierzenia stanowiska dyrektora.

Od tej zasady istnieją jednak wyjątki. Najważniejsze z praktycznego punktu widzenia to: możliwość powierzenia stanowiska po konkursie nierozstrzygniętym, brak obowiązku konkursu w określonych szkołach publicznych prowadzonych przez podmioty niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz nowa od 2025 r. możliwość przedłużenia powierzenia stanowiska bez konkursu.

Czy organ prowadzący może przedłużyć kadencję dyrektora bez konkursu?

Tak, ale dopiero po zmianach obowiązujących od 1 września 2025 r. Wcześniej, poza sytuacjami szczególnymi, organ prowadzący nie miał zwykłej podstawy do prostego przedłużenia kadencji dyrektora publicznej szkoły samorządowej bez konkursu. Obecnie art. 63 ust. 21a Prawa oświatowego pozwala organowi prowadzącemu przedłużyć powierzenie stanowiska dyrektora po upływie dotychczasowego okresu powierzenia.

Przedłużenie nie następuje jednak automatycznie. Organ prowadzący musi zachować ustawową procedurę i uzyskać albo zasięgnąć wymaganych opinii. Dodatkowo trzeba pilnować limitu czasu: łączny okres powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z konkursem albo trybem po nierozstrzygniętym konkursie oraz późniejszego przedłużenia nie może przekroczyć 10 lat szkolnych.

Stanowisko dyrektora powierza się zasadniczo na 5 lat szkolnych. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest powierzenie na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. Przedłużenie może dotyczyć kolejnego okresu mieszczącego się w tych granicach, z zachowaniem wskazanego limitu 10 lat szkolnych.

Jakie opinie są wymagane przy przedłużeniu powierzenia stanowiska?

Przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora wymaga uzyskania pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. W przypadku szkół samorządowych będzie to zasadniczo kurator oświaty. Brak pozytywnej opinii oznacza poważną przeszkodę w skorzystaniu z tego trybu.

Organ prowadzący musi także zasięgnąć opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej, a także właściwych zakładowych organizacji związkowych zrzeszających nauczycieli, działających w danej szkole lub placówce. Opinie te są wydawane w terminie 14 dni od dnia otrzymania wystąpienia. Jeżeli opinia nie zostanie wydana w tym terminie, uznaje się ją za pozytywną.

W praktyce oznacza to, że organ prowadzący powinien odpowiednio wcześniej rozpocząć procedurę, zgromadzić stanowiska wymaganych organów i organizacji oraz przygotować uzasadnienie decyzji o przedłużeniu. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy w szkole występują spory personalne, zastrzeżenia do pracy dyrektora albo wątpliwości dotyczące kwalifikacji.

Jeden kandydat w konkursie na dyrektora szkoły

Sama okoliczność, że do konkursu zgłosił się tylko jeden kandydat, nie oznacza jeszcze, że organ prowadzący może zrezygnować z dalszego prowadzenia konkursu. Jeżeli wpłynęła oferta spełniająca wymagania formalne, komisja konkursowa powinna przeprowadzić postępowanie zgodnie z regulaminem konkursu, w tym ocenić kandydata i przeprowadzić głosowanie.

Dopiero jeżeli w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, można przejść do trybu przewidzianego dla konkursu nierozstrzygniętego. Nie jest więc prawidłowe pominięcie całego konkursu tylko dlatego, że zgłosiła się jedna osoba. Jedyny kandydat może zostać wyłoniony, ale może też nie uzyskać wymaganego poparcia komisji.

Jeżeli natomiast organ prowadzący chce utrzymać dotychczasowego dyrektora na stanowisku po 1 września 2025 r., powinien rozważyć odrębny tryb przedłużenia powierzenia stanowiska bez konkursu. Ten tryb nie polega na pozornym konkursie ani na pominięciu konkursu, lecz na zastosowaniu art. 63 ust. 21a–21c Prawa oświatowego.

Co gdy konkurs nie wyłonił kandydata?

Jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący może powierzyć stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi. Obecnie wymaga to porozumienia z organem sprawującym nadzór pedagogiczny oraz zasięgnięcia opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej.

Ten tryb jest czym innym niż przedłużenie kadencji bez konkursu. Stosuje się go wtedy, gdy konkurs został ogłoszony, ale nie doprowadził do wyłonienia kandydata albo nie było kandydatów. W takiej sytuacji organ prowadzący nie wybiera dowolnie osoby bez żadnej procedury, lecz musi zachować wymogi wynikające z art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego.

Kwalifikacje i wymogi wobec dyrektora szkoły

Osoba, której powierza się stanowisko dyrektora, musi spełniać wymagania określone w przepisach. W przypadku nauczyciela chodzi m.in. o odpowiedni stopień awansu, kwalifikacje pedagogiczne, wykształcenie, przygotowanie z zakresu zarządzania, wymagany staż pracy, ocenę pracy oraz brak przeszkód dotyczących karalności lub postępowań dyscyplinarnych.

W szczególnych przypadkach szkołą może kierować także osoba niebędąca nauczycielem, ale powołanie takiej osoby wymaga spełnienia osobnych warunków i zasięgnięcia opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Osoba niebędąca nauczycielem nie sprawuje nadzoru pedagogicznego; wówczas nadzór ten wykonuje nauczyciel zajmujący inne stanowisko kierownicze.

Wątpliwości dotyczące tego, czy kandydat spełnia kwalifikacje dyrektora, należy rozstrzygać przed powierzeniem stanowiska, ponieważ późniejsze zakwestionowanie procedury może prowadzić do sporu z organem nadzoru, radą pedagogiczną, związkami zawodowymi albo samym kandydatem.

Pełnienie obowiązków dyrektora do czasu obsadzenia stanowiska

Do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z konkursem albo w trybie po konkursie nierozstrzygniętym organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora wicedyrektorowi, a jeżeli w szkole nie ma wicedyrektora – nauczycielowi tej szkoły. Taki stan może trwać nie dłużej niż 10 miesięcy.

Pełnienie obowiązków dyrektora jest rozwiązaniem tymczasowym i nie powinno zastępować właściwej procedury obsadzenia stanowiska. W praktyce często pojawiają się też pytania o zakres kompetencji osoby pełniącej obowiązki dyrektora oraz o to, czy nauczyciel musi wyrazić zgodę na takie czasowe powierzenie.

Odwołanie dyrektora lub wicedyrektora a kolejna kadencja

Przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora bez konkursu nie jest tym samym co odwołanie ze stanowiska ani zmiana osoby pełniącej funkcję w trakcie kadencji. Jeżeli organ prowadzący albo dyrektor szkoły chce zakończyć pełnienie funkcji przez osobę zajmującą stanowisko kierownicze, trzeba odrębnie zbadać podstawę prawną i tryb działania.

Inne reguły dotyczą dyrektora, a inne stanowisk kierowniczych tworzonych w szkole, takich jak wicedyrektor. W takich sprawach znaczenie mają m.in. opinie właściwych organów oraz to, kto dokonuje powierzenia i odwołania. Zobacz również: odwołanie ze stanowiska.

Podsumowanie

Na gruncie aktualnych przepisów odpowiedź na pytanie o kolejną kadencję dyrektora bez konkursu jest inna niż przed 1 września 2025 r. Obecnie organ prowadzący może przedłużyć powierzenie stanowiska dyrektora bez konkursu, ale tylko w trybie ustawowym, po uzyskaniu i zasięgnięciu wymaganych opinii oraz z zachowaniem 10-letniego limitu łącznego okresu powierzenia.

Jeżeli organ prowadzący nie korzysta z tego trybu, konkurs pozostaje podstawową drogą obsadzenia stanowiska dyrektora. Zgłoszenie się tylko jednego kandydata nie zwalnia komisji z przeprowadzenia postępowania konkursowego, o ile oferta spełnia wymagania formalne. Dopiero brak kandydatów albo niewyłonienie kandydata w konkursie otwiera drogę do powierzenia stanowiska ustalonemu kandydatowi w trybie art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego.

FAQ

Czy po 1 września 2025 r. można przedłużyć kadencję dyrektora szkoły bez konkursu?

Tak. Prawo oświatowe przewiduje możliwość przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora bez konkursu. Wymaga to jednak zachowania procedury z art. 63 ust. 21a–21c, w tym uzyskania pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Czy organ prowadzący może samodzielnie zdecydować o przedłużeniu stanowiska dyrektora?

Nie w pełni. Organ prowadzący podejmuje decyzję, ale musi uzyskać albo zasięgnąć wymaganych opinii. Szczególnie ważna jest pozytywna opinia organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Na jak długo można przedłużyć powierzenie stanowiska dyrektora?

Zasadniczo stanowisko dyrektora powierza się na 5 lat szkolnych, a w uzasadnionych przypadkach na okres krótszy, ale nie krótszy niż 1 rok szkolny. Łącznie pierwsze powierzenie i przedłużenie nie mogą przekroczyć 10 lat szkolnych.

Czy jeden kandydat w konkursie oznacza, że konkursu nie trzeba przeprowadzać?

Nie. Jeżeli wpłynęła jedna ważna oferta, komisja konkursowa powinna przeprowadzić postępowanie. Dopiero gdy kandydat nie zostanie wyłoniony, można mówić o konkursie nierozstrzygniętym.

Co oznacza, że w konkursie nie wyłoniono kandydata?

Oznacza to, że konkurs został przeprowadzony, ale nie zakończył się wskazaniem kandydata na stanowisko dyrektora, np. z powodu braku wymaganego poparcia komisji. Wtedy organ prowadzący może zastosować tryb z art. 63 ust. 12 Prawa oświatowego.

Czy opinie przy przedłużeniu kadencji są ograniczone terminem?

Tak. Opinie wymagane przy przedłużeniu powierzenia stanowiska dyrektora wydaje się w terminie 14 dni od otrzymania wystąpienia organu prowadzącego. Brak opinii w tym terminie uważa się za opinię pozytywną.

Czy przepisy o przedłużeniu dotyczą też osoby niebędącej nauczycielem?

Tak, przepisy art. 63 ust. 1 i 10–21c stosuje się odpowiednio także do osoby niebędącej nauczycielem, o której mowa w art. 62 ust. 2 Prawa oświatowego. Trzeba jednak pamiętać o odrębnych wymaganiach dla takiej osoby oraz o zasadach sprawowania nadzoru pedagogicznego.

Źródła

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w szczególności art. 62–64, Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm., tekst aktu w ELI.
• Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2025 poz. 1160, wprowadzająca art. 63 ust. 21a–21c Prawa oświatowego, tekst aktu w ELI.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, tekst jednolity Dz. U. 2021 poz. 1428, tekst aktu w ELI.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce, tekst jednolity Dz. U. 2023 poz. 2578, tekst aktu w ELI.