Gra online i podział zysków z współtwórcami – jak to rozliczyć?

Kiedy przychód z gry online jest przychodem z działalności gospodarczej?

W opisanym modelu najbezpieczniej przyjąć, że przychody z gry online są przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli gra jest tworzona, rozwijana i komercjalizowana w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności. Wynika to z art. 10 ust. 1 pkt 3 oraz art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którymi działalność gospodarcza to działalność zarobkowa prowadzona we własnym imieniu w sposób zorganizowany i ciągły.

Jeżeli więc konto Premium, mikropłatności albo inny model monetyzacji mają stanowić regularne źródło przychodów, fiskus co do zasady będzie traktował to jako działalność gospodarczą. Przychód z praw majątkowych z art. 18 ustawy o PIT częściej dotyczy sytuacji incydentalnych, gdy twórca nie prowadzi zorganizowanej, powtarzalnej aktywności gospodarczej.

Ma to znaczenie praktyczne: jeżeli sprzedaż odbywa się przez Pana JDG, to przychód wobec klientów końcowych powstaje po Pana stronie. Następnie rozlicza Pan koszty współpracy z pozostałymi twórcami według zawartych umów.

Czy można dzielić zysk bez zakładania spółki?

Tak, ale w praktyce lepiej nie opisywać tego jako prosty „podział zysku”, tylko jako wynagrodzenie należne współtwórcom według jasno określonych zasad. Jeżeli nie zakładacie spółki cywilnej ani handlowej, to każdy z przedsiębiorców pozostaje odrębnym podmiotem. Nie powstaje wspólna masa majątkowa ani wspólny podatnik.

Najczęściej stosuje się jedną z dwóch konstrukcji:

• umowę o współpracy / świadczenie usług, w której wynagrodzenie jest określone procentowo od przychodów albo od określonej kategorii wpływów,
• umowę licencyjną lub umowę o przeniesienie autorskich praw majątkowych, jeżeli współtwórcy udostępniają lub przenoszą prawa do elementów gry.

Z cywilnoprawnego punktu widzenia strony mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, byle jego treść albo cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego – art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

W praktyce nie warto poprzestawać na samym procencie 40/30/30. Umowa powinna rozstrzygać także:

• kto zawiera umowy z klientami i platformami sprzedażowymi,
• kto wystawia faktury i pobiera płatności,
• czy procent liczony jest od przychodu brutto, netto, po prowizji platformy, po zwrotach i chargebackach,
• czy wynagrodzenie obejmuje także aktualizacje, bugfixy i support,
• czy prawa autorskie są przenoszone, licencjonowane czy pozostają współwłasnością twórców,
• jak wygląda wypowiedzenie umowy i rozliczenie po jej zakończeniu.

W kontekście samej konstrukcji wynagrodzenia przydatny może być także materiał o tym, jak zaplanować podział wynagrodzenia w umowie między przedsiębiorcami.

Prawa autorskie do gry i współtwórczość

Gra komputerowa nie jest wprost osobno zdefiniowana w ustawie, ale jej elementy mogą być utworami chronionymi prawem autorskim. Podstawą jest art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Program komputerowy podlega ochronie jak utwór literacki na podstawie art. 74 ust. 1 tej ustawy, natomiast sama gra może obejmować również grafikę, muzykę, scenariusz, interfejs i inne warstwy twórcze.

Jeżeli utwór stanowi rezultat pracy kilku osób, zastosowanie może mieć art. 9 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości udziałów są równe, chyba że co innego wynika z umowy lub z okoliczności.

To bardzo ważne: jeżeli umowa nie reguluje praw autorskich, mogą powstać spory, czy wolno Panu samodzielnie eksploatować całą grę, udzielać licencji, sprzedawać ją lub modyfikować. Dlatego umowa powinna precyzyjnie wskazywać:

• jakie elementy tworzy każda osoba,
• czy powstaje utwór wspólny, czy odrębne wkłady,
• czy dochodzi do przeniesienia autorskich praw majątkowych – art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
• czy udzielana jest licencja – art. 41 ust. 1 pkt 2 tej ustawy,
• na jakich polach eksploatacji wolno korzystać z gry – art. 50 tej ustawy.

Jaki typ umowy będzie najbezpieczniejszy?

W opisanym stanie faktycznym zwykle najbezpieczniejsze są dwa warianty.

W praktyce często najlepiej sprawdza się model mieszany: część wynagrodzenia za bieżące prace developerskie, a osobno część za licencję albo przeniesienie praw. To pozwala lepiej uporządkować także obowiązki podatkowe.

Jeżeli sprzedajecie produkty cyfrowe lub usługi online, pomocny może być też materiał o modelach sprzedaży internetowej i rozliczaniu działalności: kursy online - z DG.

Kontrahent z Wielkiej Brytanii – czy brak firmy w Polsce przeszkadza?

Nie. Sam fakt, że kontrahent z Wielkiej Brytanii nie ma polskiej firmy, adresu zameldowania ani pobytu w Polsce, nie wyklucza legalnej współpracy B2B. Kluczowe jest jednak ustalenie jego rezydencji podatkowej, charakteru wypłacanego wynagrodzenia oraz tego, czy po Pana stronie powstaje obowiązek poboru podatku u źródła.

W przypadku osób fizycznych niemających miejsca zamieszkania na terytorium Polski zastosowanie ma art. 3 ust. 2a ustawy o PIT – podlegają one w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów osiąganych na terytorium RP. Jednocześnie art. 4a ustawy o PIT nakazuje stosować te przepisy z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jeżeli wypłaca Pan wynagrodzenie osobie fizycznej prowadzącej działalność w UK, trzeba najpierw odpowiedzieć na pytanie, czy jest to:

• wynagrodzenie za usługi,
• wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich,
• należność licencyjna za korzystanie z praw,
• świadczenie mieszane, obejmujące kilka elementów.

Czy 5% podatku u źródła zawsze będzie prawidłowe?

Nie. Sam certyfikat rezydencji nie daje automatycznie prawa do zastosowania stawki 5%.

W ustawie o PIT podstawowy przepis dotyczący zryczałtowanego podatku od wypłat dla nierezydentów to art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT. Stanowi on, że od przychodów m.in. z praw autorskich lub praw pokrewnych pobiera się podatek w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu.

Dopiero art. 29 ust. 2 ustawy o PIT pozwala zastosować stawkę z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo nie pobierać podatku zgodnie z taką umową, pod warunkiem udokumentowania miejsca zamieszkania podatnika certyfikatem rezydencji.

W relacji Polska–Wielka Brytania znaczenie ma art. 12 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Zgodnie z art. 12 ust. 2 Konwencji, jeżeli odbiorca jest osobą uprawnioną do należności licencyjnych, podatek w państwie źródła nie może przekroczyć 5% kwoty brutto należności licencyjnych.

Ale warunek jest zasadniczy: wypłata musi być rzeczywiście „należnością licencyjną” w rozumieniu art. 12 ust. 3 Konwencji. Jeżeli w rzeczywistości płaci Pan za usługę programistyczną albo za wytworzenie oprogramowania, a nie za korzystanie z praw lub za prawo do korzystania z nich, zastosowanie stawki 5% może zostać zakwestionowane.

Program komputerowy a należności licencyjne – gdzie jest ryzyko?

To najtrudniejszy punkt całej sprawy. W polskim orzecznictwie od lat pojawia się spór, czy wynagrodzenie za korzystanie z oprogramowania lub przeniesienie praw do programu komputerowego mieści się w definicji należności licencyjnych z poszczególnych umów międzynarodowych. W części wyroków NSA przyjmowano podejście zawężające, wskazując, że program komputerowy nie zawsze mieści się automatycznie w katalogu utworów wymienionych w odpowiedniej umowie międzynarodowej.

Dlatego twierdzenie, że „z certyfikatem z UK zawsze można pobierać tylko 5%”, byłoby zbyt ryzykowne. Bezpieczna odpowiedź brzmi: czasem tak, ale tylko przy odpowiednio skonstruowanej umowie i po prawidłowej kwalifikacji wypłaty.

Jeżeli wynagrodzenie obejmuje kilka elementów, rozsądne jest umowne rozdzielenie:

• części za wykonanie usług developerskich,
• części za przeniesienie praw autorskich,
• części za licencję lub dalsze korzystanie z praw.

W przeciwnym razie organ podatkowy może uznać, że całość została opisana sztucznie jako należność licencyjna wyłącznie po to, by zastosować niższą stawkę.

Jakie obowiązki ma polski płatnik przy wypłacie do UK?

Jeżeli po analizie okaże się, że wypłacane wynagrodzenie podlega w Polsce podatkowi u źródła, to po Pana stronie jako płatnika pojawiają się obowiązki formalne, w szczególności:

• ustalenie podstawy prawnej poboru podatku – art. 29 ust. 1 albo art. 29 ust. 2 ustawy o PIT,
• pozyskanie aktualnego certyfikatu rezydencji kontrahenta,
• weryfikacja, czy kontrahent jest rzeczywistym odbiorcą należności, jeśli ma to znaczenie w danym modelu rozliczeń,
• pobór podatku w prawidłowej wysokości, jeżeli jest należny,
• złożenie odpowiedniej informacji podatkowej IFT-1/IFT-1R zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT.

Jeżeli kontrahent wystawia fakturę zagraniczną, trzeba też oddzielnie ocenić skutki w VAT. Usługi B2B świadczone między przedsiębiorcami co do zasady podlegają regule miejsca świadczenia z art. 28b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ale konkretna kwalifikacja zależy od tego, czy mówimy o usłudze, licencji, sprzedaży praw czy usłudze elektronicznej. W przypadku współpracy międzynarodowej warto więc przeanalizować osobno także rozliczenia z kontrahentem zagranicznym.

Czy potrzebna jest interpretacja indywidualna?

W tej sprawie zdecydowanie warto ją rozważyć. Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje interpretacje indywidualne w zakresie przepisów prawa podatkowego. Opłata co do zasady wynosi 40 zł od każdego odrębnego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego – art. 14f § 1 Ordynacji podatkowej.

Interpretacja nie zastąpi dobrze napisanej umowy, ale może znacząco ograniczyć ryzyko sporu z organem co do:

• kwalifikacji wypłaty jako należności licencyjnej,
• możliwości zastosowania 5% stawki z Konwencji,
• sposobu rozdzielenia części usługowej i autorskiej wynagrodzenia.

Przy działalności, która ma generować „duże obroty”, koszt i czas przygotowania wniosku są zwykle niewielkie w porównaniu z ryzykiem błędnego poboru podatku.

FAQ

Czy można rozliczać współtwórców gry procentem od wpływów?

Tak. Co do zasady strony mogą ustalić wynagrodzenie procentowe, ale umowa powinna bardzo dokładnie określać podstawę wyliczenia, terminy rozliczeń i prawa autorskie. Podstawą swobody umów jest art. 353¹ Kodeksu cywilnego.

Czy bez spółki da się legalnie współpracować w trójkę?

Tak. Każdy z przedsiębiorców może działać odrębnie, a współpraca może opierać się na umowie o współpracy, licencji albo przeniesieniu praw. Brak spółki oznacza jednak, że trzeba szczególnie starannie uregulować rozliczenia i odpowiedzialność.

Czy certyfikat rezydencji z UK automatycznie pozwala na 5% WHT?

Nie. Certyfikat jest warunkiem formalnym do zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, ale najpierw trzeba ustalić, czy wypłata rzeczywiście jest należnością licencyjną w rozumieniu art. 12 Konwencji oraz art. 29 ust. 2 ustawy o PIT.

Czy cała wypłata dla programisty z UK może być objęta 5%?

Niekoniecznie. Jeżeli wynagrodzenie obejmuje także zwykłe usługi programistyczne, support lub development, część usługowa może wymagać odrębnej kwalifikacji. Dlatego często warto rozdzielić element usługowy i autorski w samej umowie.

Czy interpretacja indywidualna naprawdę jest potrzebna?

Nie zawsze, ale przy większych kwotach i transgranicznych rozliczeniach jest bardzo wskazana. Daje ochronę tylko temu, kto o nią wystąpił, o ile rzeczywisty stan faktyczny odpowiada opisowi przedstawionemu we wniosku.

Podsumowanie

Sam pomysł, aby dzielić wpływy z gry między trzech twórców bez zakładania spółki, jest legalny. Ryzyko pojawia się dopiero wtedy, gdy umowa jest zbyt ogólna i nie rozróżnia usług, praw autorskich oraz zasad rozliczeń.

W relacji z kontrahentem z Wielkiej Brytanii nie należy automatycznie zakładać 5% podatku u źródła. Można go rozważać tylko wtedy, gdy wypłata spełnia warunki dla należności licencyjnych i jest odpowiednio udokumentowana. Przy planowanych dużych obrotach najrozsądniejsze jest przygotowanie indywidualnej umowy oraz wystąpienie o interpretację podatkową.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
3. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych – Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83
4. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
5. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa – Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
6. Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania – Dz.U. 2006 nr 250 poz. 1840
7. Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 22 sierpnia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.409.2024.1.JŚ.
8. Wyrok NSA z 20 stycznia 2016 r., sygn. II FSK 2592/13; wyrok NSA z 12 czerwca 2012 r., sygn. II FSK 2411/10; wyrok NSA z 14 stycznia 2011 r., sygn. II FSK 1550/09.