
Czy mam obowiązek stawić się w sądzie?• Autor: Iryna Kowalczuk |
|
Miesiąc po śmierci ojca odrzuciłam po nim spadek. Protokół oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym został sporządzony przed notariuszem. Miesiąc temu otrzymałam wezwanie do sądu dotyczące przesłuchania w charakterze strony w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu. Pisemnie zwróciłam się do sądu z zapytaniem, czy moja obecność na rozprawie będzie obowiązkowa pomimo odrzucenia spadku. W odpowiedzi otrzymałam informację, że obecność jest dobrowolna. W związku z tym zwracam się z zapytaniem co znaczy „dobrowolna”, czy jeżeli nie stawię się na rozprawie grożą mi z tego powodu jakieś konsekwencje i czy jeżeli spadek odrzuciłam to jestem w dalszym ciągu brana pod uwagę jako strona postępowania spadkowego? |
|
Obecność na postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku osoby która odrzuciła spadek przed notariuszemNa wstępie pragnę Panią uspokoić, ponieważ nie będzie Pani odpowiadała za długi spadkowe ojca, jeżeli faktycznie odrzuciła Pani spadek po nim w terminie (jak wynika z opisu sprawy termin na odrzucenie spadku został zachowany). Odrzucenie spadku powoduje wyłączenie spadkobiercy z dziedziczenia, tak jakby spadkobierca ten nie dożył otwarcia spadku.
Co się tyczy postępowania spadkowego przed sądem i wezwania Panią na rozprawę, to jest to zwyczajna, typowa w takich sytuacjach procedura sądowa – sąd w taki sposób chce ustalić wszystkich potencjalnych spadkobierców: kto spadek odrzucił, kto dziedziczy, itp.
Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku odbywa się w ramach postępowania nieprocesowego.
Jak wskazuje art. 513 Kodeksu postępowania cywilnego, niestawiennictwo uczestników nie tamuje rozpoznania sprawy. Przepisów o wyroku zaocznym nie stosuje się. Rozprawa spadkowa bez udziału spadkobiercy ustawowegoTak więc istnieje wielkie prawdopodobieństwo, że sąd wyda postanowienie w sprawie bez obecności Pani na rozprawie, tym bardziej, że nie jest Pani wezwana do stawiennictwa obowiązkowego a jedynie dobrowolnego (czyli Pani może pójść na rozprawę, ale nie musi).
Oczywiście może się zdarzyć, że jeśli Pani nie stawi się do sądu na rozprawę, to sąd wezwie Panią do osobistego stawiennictwa np. w celu odebrania zapewnienia spadkowego.
W myśl art. 671 § 1 K.p.c., za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę.
Wedle § 2 art. 671 K.p.c., w zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome:
1) o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi, 2) o testamentach spadkodawcy.
Pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem, o czym sędzia powinien uprzedzić składającego zapewnienie (art. 671 § 3 K.p.c.).
Jeżeli sąd wezwie Panią do osobistego stawiennictwa na rozprawie, to wtedy będzie się Pani musiała oczywiście stawić, ale raz jeszcze powtarzam, że kwestia ewentualnych długów po zmarłym jest dla Pani definitywnie zamknięta z uwagi na to, że odrzuciła Pani spadek. PrzykładyPani Anna otrzymała wezwanie do sądu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po swojej cioci. Już kilka miesięcy wcześniej złożyła u notariusza oświadczenie o odrzuceniu spadku, bo wiedziała, że spadek był obciążony długami. Gdy pojawiło się wezwanie sądowe, Anna była zaniepokojona, czy musi stawić się osobiście. Po konsultacji dowiedziała się, że obecność na rozprawie jest dobrowolna, ponieważ jej stanowisko w sprawie jest już znane i udokumentowane przez notariusza. Ostatecznie nie pojawiła się w sądzie, a postępowanie zostało przeprowadzone bez jej udziału.
Pan Marek został wezwany na rozprawę spadkową po ojcu. Co prawda odrzucił spadek przed notariuszem w ustawowym terminie, ale sąd i tak wysłał mu zawiadomienie o terminie posiedzenia. Ponieważ był to dla niego duży stres, skontaktował się z sądem. Otrzymał wyjaśnienie, że wezwanie ma charakter informacyjny i nie musi stawiać się na rozprawie, chyba że sąd wyda osobne wezwanie do osobistego złożenia zapewnienia spadkowego. Marek postanowił nie brać udziału w rozprawie, a sąd zakończył sprawę w jego nieobecności.
Pani Katarzyna, mieszkająca na stałe za granicą, została poinformowana przez rodzinę o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dziadku. Już wcześniej odrzuciła spadek notarialnie w Polsce. Otrzymała pismo z sądu z informacją o terminie rozprawy, ale bez obowiązku stawiennictwa. Mimo wątpliwości, czy jej nieobecność nie wpłynie negatywnie na sprawę, upewniła się, że jej udział nie jest wymagany. Postanowiła nie przylatywać do Polski i nie uczestniczyć w rozprawie, a sąd i tak wydał stosowne postanowienie. PodsumowanieOdrzucenie spadku skutecznie wyłącza spadkobiercę z dziedziczenia, a jego odpowiedzialność za długi spadkowe wygasa. Wezwanie na rozprawę w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, mimo wcześniejszego odrzucenia spadku, nie oznacza obowiązku stawiennictwa, o ile sąd nie nakaże osobistego stawienia się w celu złożenia dodatkowych oświadczeń. W większości przypadków sprawa może zostać rozpoznana i zakończona bez obecności osoby, która spadek odrzuciła. Oferta porad prawnychMasz wątpliwości związane ze sprawą spadkową? Skorzystaj z profesjonalnej porady prawnej online. Szybko i wygodnie otrzymasz odpowiedzi na swoje pytania, ocenę Twojej sytuacji oraz wskazówki, jak bezpiecznie przejść przez formalności. Skontaktuj się z prawnikiem i zyskaj pewność, że Twoje prawa są właściwie zabezpieczone. Źródła:1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Iryna Kowalczuk Magister prawa, absolwentka Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych Ukrainy, uzyskany tytuł: magister prawa ukraińskiego; ukończyła także Studium Podyplomowe prawa UE na Uniwersytecie Warszawskim. Doświadczenie nabyła w trakcie pracy w dwóch kancelariach adwokackich. Ze względu na biegłość w analizie różnorodnych zagadnień prawnych w serwisie ePorady24 pełni funkcję administratora. Udziela porad z zakresu prawa spadkowego i rodzinnego oraz w sprawach związanych z prawem ukraińskim. Biegle posługuje się zarówno językiem ukraińskim, rosyjskim, jak i polskim. |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale