Zażalenie na postanowienie o przybiciu w licytacji komorniczej

Zażalenie na postanowienie sądu co do przybicia

W egzekucji z nieruchomości przybicie jest etapem, w którym sąd stwierdza, że określony licytant uzyskał prawo do nabycia nieruchomości za najwyższą zaoferowaną cenę. Na postanowienie sądu co do przybicia przysługuje zażalenie. Wynika to z art. 997 Kodeksu postępowania cywilnego.

Nie każde uchybienie pozwala jednak skutecznie podważyć przybicie. Podstawą zażalenia mogą być tylko takie naruszenia przepisów postępowania, które naruszają prawa skarżącego. Jeżeli więc skarżący twierdzi, że licytację wygrał uczestnik nieuprawniony, powinien wskazać, dlaczego miało to wpływ na jego sytuację w przetargu i na wynik licytacji.

W praktyce zarzuty mogą dotyczyć między innymi dopuszczenia do przetargu osoby wyłączonej, wadliwego przebiegu licytacji, naruszenia zasad publicznego charakteru przetargu albo błędów, które realnie wpłynęły na wynik. Warto odróżnić takie zażalenie od zwykłej skargi na czynności komornika, bo inny może być zakres zarzutów i inna opłata.

Zobacz również: przesłanki zaskarżenia komornika

Wartość przedmiotu zaskarżenia przy zażaleniu na przybicie

Jeżeli sąd wzywa do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, chodzi o wartość rozstrzygnięcia, które jest kwestionowane. Przy zażaleniu na postanowienie o przybiciu będzie to zasadniczo cena, na którą udzielono przybicia, czyli kwota wylicytowana przez zwycięskiego licytanta.

W opisanej sytuacji prawidłowe jest więc wskazanie kwoty 100 000 zł. Skarżone jest postanowienie, które dotyczy przybicia za taką właśnie cenę. To, że skarżący sam oferował 80 000 zł, nie zmienia wartości czynności sądu, którą chce uchylić.

Można oczywiście próbować uzasadniać inną wartość, jeżeli wynika ona z konkretnego stanu faktycznego, ale w typowej sytuacji podanie niższej oferty skarżącego będzie ryzykowne. Sąd może uznać, że wartość została zaniżona, i wezwać do dopłaty brakującej części opłaty.

Podobne znaczenie prawidłowego oznaczenia wartości pojawia się również w innych sprawach majątkowych, na przykład gdy trzeba ocenić koszt apelacji albo wyliczyć koszty sądowe - zadośćuczynienie. W sprawach o prawa majątkowe wysokość opłaty bardzo często zależy od wartości przedmiotu sporu albo zaskarżenia.

Ile wynosi opłata od zażalenia na postanowienie o przybiciu?

Zażalenie podlega opłacie, ponieważ ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wymienia zażalenie wśród pism podlegających opłacie. Jeżeli nie ma przepisu szczególnego przewidującego inną opłatę, stosuje się zasady ogólne dla spraw o prawa majątkowe.

Aktualnie art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje, że w sprawach o prawa majątkowe przy wartości przedmiotu sporu albo wartości przedmiotu zaskarżenia ponad 20 000 zł pobiera się od pisma opłatę stosunkową 5% tej wartości, nie więcej jednak niż 100 000 zł. Z kolei art. 19 ust. 3 tej ustawy stanowi, że od zażalenia pobiera się jedną piątą opłaty, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Dlatego przy wartości przedmiotu zaskarżenia 100 000 zł opłata podstawowa wynosi 5 000 zł, a opłata od zażalenia wynosi jedną piątą tej kwoty, czyli 1 000 zł. Gdyby przyjąć wartość 80 000 zł, opłata wyniosłaby 800 zł, ale taka wartość może zostać zakwestionowana, jeżeli postanowienie o przybiciu dotyczyło kwoty 100 000 zł.

Przy wartościach nieprzekraczających 20 000 zł trzeba najpierw sprawdzić właściwą opłatę stałą z art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a następnie obliczyć jedną piątą tej opłaty. W razie wątpliwości należy kierować się treścią wezwania sądu, ale błędne naliczenie opłaty można wyjaśniać w piśmie procesowym.

Dlaczego nie jest to opłata 50 zł od skargi na czynności komornika?

Opłata 50 zł dotyczy skargi na czynności komornika. Zażalenie na postanowienie sądu co do przybicia jest innym środkiem zaskarżenia. Skoro skarżone jest rozstrzygnięcie sądu w sprawie majątkowej, a nie sama czynność komornika, opłata powinna być liczona według zasad właściwych dla zażalenia.

To rozróżnienie ma duże znaczenie praktyczne. Skarga na czynności komornika może dotyczyć określonych zachowań albo zaniechań komornika, natomiast zażalenie na przybicie zmierza do kontroli postanowienia sądu co do przybicia. Inny jest więc przedmiot kontroli i inna konstrukcja opłaty.

Co zrobić, gdy sąd żąda zbyt wysokiej opłaty?

Jeżeli sąd wezwie do opłaty obliczonej jako pełne 5% wartości przedmiotu zaskarżenia, warto sprawdzić, czy uwzględniono art. 19 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Przy zażaleniu co do zasady pobiera się jedną piątą opłaty należnej od pisma, chyba że przepis szczególny przewiduje inną wysokość.

Najbezpieczniej złożyć w terminie pismo wyjaśniające, wskazać sposób obliczenia opłaty i powołać właściwe przepisy. Jeżeli wezwanie jest niejasne, można jednocześnie uiścić kwotę bezsporną i poprosić o sprecyzowanie podstawy naliczenia pozostałej części. Trzeba jednak uważać na terminy, bo nieopłacony środek zaskarżenia może zostać odrzucony.

Jak uzasadnić zażalenie na przybicie?

W zażaleniu warto opisać konkretnie, które przepisy postępowania zostały naruszone i w jaki sposób naruszenie to wpłynęło na prawa skarżącego. Sama niezgoda z wynikiem licytacji nie wystarczy. Trzeba pokazać, że uchybienie mogło mieć znaczenie dla dopuszczenia osoby do przetargu, przebiegu licytacji albo wyniku przetargu.

Do zażalenia warto dołączyć dokumenty i wskazać okoliczności, które potwierdzają zarzuty. Jeżeli zarzut dotyczy osoby nieuprawnionej do licytacji, trzeba wyjaśnić, na czym polegało wyłączenie, brak umocowania albo inna przeszkoda. W innych sprawach majątkowych, takich jak odszkodowanie za zniszczenie odzieży, wartość przedmiotu sporu wynika najczęściej z wysokości roszczenia; przy przybiciu punktem odniesienia jest natomiast cena objęta postanowieniem sądu.

FAQ

Czy wartość przedmiotu zaskarżenia to cena wylicytowana?

Najczęściej tak. Przy zażaleniu na postanowienie o przybiciu wartością przedmiotu zaskarżenia jest cena, na którą udzielono przybicia, ponieważ to właśnie takie rozstrzygnięcie sądu jest kwestionowane.

Ile wynosi opłata od zażalenia przy cenie 100 000 zł?

Przy wartości 100 000 zł opłata stosunkowa wynosi 5 000 zł, a od zażalenia pobiera się jedną piątą tej opłaty. Opłata od zażalenia wyniesie więc 1 000 zł.

Czy można zapłacić tylko 50 zł jak od skargi na komornika?

Co do zasady nie. Zażalenie na postanowienie sądu co do przybicia nie jest skargą na czynności komornika. Opłata 50 zł dotyczy skargi na czynności komornika, a nie zażalenia na rozstrzygnięcie sądu o przybiciu.

Czy można oprzeć zażalenie na każdym błędzie w licytacji?

Nie. Zgodnie z art. 997 k.p.c. podstawą zażalenia nie mogą być uchybienia, które nie naruszają praw skarżącego. Trzeba więc wykazać, że błąd miał znaczenie dla sytuacji skarżącego i mógł wpłynąć na wynik przetargu.

Co zrobić po wezwaniu do uzupełnienia opłaty?

Należy odpowiedzieć w terminie wskazanym przez sąd. Można uiścić żądaną kwotę albo złożyć pismo wyjaśniające, jeżeli opłata została naliczona nieprawidłowo. Zignorowanie wezwania może doprowadzić do odrzucenia zażalenia.

Podsumowanie

Przy zażaleniu na postanowienie sądu co do przybicia wartością przedmiotu zaskarżenia jest zwykle kwota wylicytowana przez zwycięskiego licytanta. W opisanym przypadku właściwe będzie więc wskazanie 100 000 zł, a nie 80 000 zł. Przy tej wartości opłata od zażalenia wyniesie 1 000 zł, ponieważ pobiera się jedną piątą opłaty stosunkowej. Jeżeli sąd naliczy opłatę inaczej albo wezwie do jej uzupełnienia, trzeba zareagować w terminie i jasno przedstawić sposób obliczenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296.
2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398.
3. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2007 r., sygn. akt II PZ 12/07.