Założenie konta z linku polecającego a ryzyko odpowiedzialności karnej

Ocena sytuacji prawnej

W opisanym stanie faktycznym to Pani mogła paść ofiarą bezprawnych działań ze strony osoby oferującej rzekomą pracę. W takich sytuacjach zasadne jest rozważenie zgłoszenia sprawy organom ścigania oraz przedstawienie wszystkich okoliczności zdarzenia, w tym treści ogłoszenia, korespondencji, linków polecających, potwierdzeń przelewów oraz wykonanych zrzutów ekranu.

Przestępstwo oszustwa w świetle kodeksu karnego

Przestępstwo wyłudzenia pieniędzy jest kwalifikowane jako oszustwo i zostało uregulowane w art. 286 Kodeksu karnego.

Zgodnie z art. 286 § 1 KK:
„kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”.

Zamiar sprawcy i strona podmiotowa czynu

Do wypełnienia znamion art. 286 KK niezbędne jest wykazanie, że sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz świadomie doprowadził inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie jej w błąd lub wyzyskanie błędu. Sprawca musi obejmować swoim zamiarem zarówno sposób działania, jak i jego skutek (wyrok SA w Warszawie z dnia 24.04.2023 r., sygn. akt: II AKa 512/21, LEX nr 3569170).

Elementy przedmiotowe oszustwa muszą mieścić się w świadomości sprawcy i być objęte jego wolą. Sprawca nie tylko musi chcieć uzyskać korzyść majątkową, lecz także chcieć użyć w tym celu określonego sposobu działania. Nie można przypisać odpowiedzialności karnej, jeżeli którykolwiek z tych elementów nie był objęty świadomością sprawcy (wyrok SA w Warszawie z dnia 28.02.2023 r., sygn. akt: II AKa 347/20, LEX nr 3571612).

Konieczność udowodnienia winy

Przypisanie przestępstwa z art. 286 § 1 KK wymaga wykazania, że sprawca działał z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, obejmując świadomością wprowadzenie w błąd oraz doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Okoliczności te muszą zostać udowodnione ponad wszelką wątpliwość (postanowienie SN z dnia 08.02.2023 r., sygn. akt: I KK 508/22, LEX nr 3514741).

Brak znamion czynu zabronionego

Na podstawie przedstawionych okoliczności nie sposób uznać, aby Pani działała z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej lub świadomie wprowadziła kogokolwiek w błąd. Otrzymana kwota została niezwłocznie zwrócona, a Pani zachowanie nie spełnia znamion oszustwa określonych w art. 286 KK.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24.04.2023 r., sygn. akt: II AKa 512/21
3. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28.02.2023 r., sygn. akt: II AKa 347/20