Odszkodowanie z AC po kradzieży auta – terminy i dokumenty

Czy ubezpieczyciel musi wypłacić AC w ciągu 30 dni?

Tak, ale z ważnym zastrzeżeniem. W ubezpieczeniu autocasco, jako ubezpieczeniu dobrowolnym, podstawowe znaczenie ma umowa i ogólne warunki ubezpieczenia, jednak terminy wypłaty świadczenia reguluje także art. 817 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 817 § 1 Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel powinien spełnić świadczenie w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku. W przypadku kradzieży pojazdu takim zawiadomieniem jest zgłoszenie szkody kradzieżowej do zakładu ubezpieczeń.

Jeżeli w tym terminie nie da się wyjaśnić okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości odszkodowania, stosuje się art. 817 § 2 Kodeksu cywilnego. Odszkodowanie powinno wtedy zostać wypłacone w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Bezsporna część świadczenia powinna jednak zostać wypłacona w terminie 30 dni.

Art. 817 § 3 Kodeksu cywilnego pozwala, aby umowa ubezpieczenia lub OWU przewidywały inne terminy, ale tylko wtedy, gdy są korzystniejsze dla uprawnionego niż terminy kodeksowe. OWU nie mogą więc skutecznie wydłużyć ustawowego terminu na niekorzyść ubezpieczonego.

Czy trzeba czekać na zakończenie sprawy przez policję?

Nie zawsze. Sam fakt prowadzenia postępowania przez policję lub prokuraturę nie oznacza automatycznie, że ubezpieczyciel może wstrzymać wypłatę do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Decydujące jest to, czy w konkretnej sprawie rzeczywiście nie da się jeszcze ustalić odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia w rozumieniu art. 817 § 2 Kodeksu cywilnego.

Jeżeli kradzież została zgłoszona policji, pojazd nie został odnaleziony, ubezpieczony przekazał wymagane dokumenty, kluczyki i informacje, a ubezpieczyciel nie wskazuje konkretnych wątpliwości, samo oczekiwanie na końcowe postanowienie o umorzeniu dochodzenia może być niewystarczającą podstawą do dalszego opóźniania wypłaty.

Inaczej będzie, gdy istnieją realne i udokumentowane wątpliwości, np. co do samego faktu kradzieży, liczby i autentyczności kluczyków, zgodności zabezpieczeń pojazdu z OWU, miejsca zdarzenia, wcześniejszych uszkodzeń albo wartości auta. Wtedy ubezpieczyciel może prowadzić dodatkowe czynności, ale powinien działać z należytą starannością i informować poszkodowanego o przyczynach zwłoki.

Jakich dokumentów może żądać ubezpieczyciel po kradzieży auta?

Zakres dokumentów wynika przede wszystkim z OWU, czyli ogólnych warunków ubezpieczenia, które stanowią część umowy AC. Podstawę stosowania OWU stanowi art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy. W relacjach konsumenckich istotne są także art. 385¹–385³ Kodeksu cywilnego dotyczące niedozwolonych postanowień umownych.

Ubezpieczyciel może żądać dokumentów potrzebnych do potwierdzenia, że doszło do kradzieży, że pojazd był objęty ochroną, że ubezpieczony wykonał obowiązki z OWU oraz jaka była wartość pojazdu. Nie oznacza to jednak prawa do żądania dowolnych dokumentów bez związku ze sprawą albo do wielokrotnego przedłużania likwidacji szkody bez konkretnego uzasadnienia.

Wyrejestrowanie skradzionego pojazdu

Podstawą wyrejestrowania skradzionego pojazdu jest art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, że pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek właściciela w przypadku kradzieży pojazdu.

Dokumenty składane przy wyrejestrowaniu pojazdu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, w szczególności § 15 dotyczący wyrejestrowania pojazdu. Przy kradzieży organ komunikacji zwykle wymaga wniosku, dokumentu potwierdzającego zgłoszenie kradzieży właściwemu organowi, dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, jeżeli była wydana i pozostaje w posiadaniu właściciela, oraz oświadczenia właściciela złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

W praktyce do uzyskania decyzji o wyrejestrowaniu nie powinno być konieczne oczekiwanie na końcowe postanowienie o umorzeniu dochodzenia, jeżeli właściciel dysponuje zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie kradzieży. Zaświadczenie takie może zostać wydane na podstawie art. 217 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni.

Jeżeli wydział komunikacji odmawia przyjęcia wniosku albo żąda dokumentu, którego nie można uzyskać przed zakończeniem postępowania karnego, warto żądać pisemnego stanowiska. Pozwala to później wykazać przed ubezpieczycielem, że właściciel dochował należytej staranności i nie miał realnej możliwości dostarczenia dokumentu wcześniej.

Co zrobić, gdy ubezpieczyciel zwleka z wypłatą AC?

Jeżeli mija 30 dni od zgłoszenia szkody, a ubezpieczyciel nie wypłaca odszkodowania, należy zażądać pisemnego wskazania, jakie konkretne okoliczności nie zostały jeszcze wyjaśnione i dlaczego uniemożliwiają wypłatę. Obowiązek informowania o przyczynach braku wypłaty wynika z art. 29 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

W reklamacji warto powołać art. 817 § 1–3 Kodeksu cywilnego, wskazać datę zgłoszenia szkody, wymienić przekazane dokumenty i zażądać wypłaty części bezspornej. Jeżeli opóźnienie jest nieuzasadnione, można żądać odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego.

Reklamację do zakładu ubezpieczeń reguluje ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej. Zgodnie z art. 6 tej ustawy odpowiedź powinna zostać udzielona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dni. W szczególnie skomplikowanych przypadkach art. 7 tej ustawy pozwala wydłużyć termin do 60 dni, ale ubezpieczyciel musi wyjaśnić przyczynę opóźnienia, wskazać okoliczności wymagające ustalenia i podać przewidywany termin odpowiedzi. Zgodnie z art. 8 tej ustawy brak odpowiedzi w terminie oznacza, że reklamacja została rozpatrzona zgodnie z wolą klienta.

Trzeba też pilnować przedawnienia. Zgodnie z art. 819 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem 3 lat. Zgłoszenie ubezpieczycielowi roszczenia albo zdarzenia objętego ubezpieczeniem przerywa bieg przedawnienia na podstawie art. 819 § 4 Kodeksu cywilnego. Termin biegnie na nowo od dnia, w którym zgłaszający otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu albo odmowie świadczenia.

Na co uważać przy kradzieży auta objętego AC?

W sprawach kradzieżowych ubezpieczyciele szczegółowo badają wykonanie obowiązków z OWU. Znaczenie mogą mieć m.in. termin zgłoszenia kradzieży, liczba przekazanych kluczyków, sposób zabezpieczenia pojazdu, aktywacja wymaganych urządzeń przeciwkradzieżowych, miejsce pozostawienia auta oraz zgodność danych podanych przy zawieraniu umowy.

Art. 815 § 1 Kodeksu cywilnego nakłada na ubezpieczającego obowiązek podania do wiadomości ubezpieczyciela wszystkich znanych sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel pytał przed zawarciem umowy. Zgodnie z art. 815 § 3 Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem tego obowiązku nie zostały podane do jego wiadomości, chyba że okoliczności te nie miały wpływu na zwiększenie prawdopodobieństwa wypadku.

Znaczenie ma również art. 827 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten przewiduje, że ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający wyrządził szkodę umyślnie, a w razie rażącego niedbalstwa odszkodowanie się nie należy, chyba że umowa lub OWU stanowią inaczej albo zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności.

Dlatego przed sporem z ubezpieczycielem trzeba sprawdzić nie tylko ustawowe terminy, ale także konkretne OWU obowiązujące w danej polisie. To z nich będzie wynikało, czy decyzja o wyrejestrowaniu, przekazanie kompletu kluczyków, cesja praw do pojazdu albo inne dokumenty są warunkiem wypłaty i w jakim momencie powinny zostać przekazane.

FAQ

Czy ubezpieczyciel może żądać decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu?

Może, jeżeli taki obowiązek wynika z OWU i dokument jest potrzebny do likwidacji szkody. Wyrejestrowanie skradzionego pojazdu następuje na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jeżeli decyzji nie da się jeszcze uzyskać, warto przekazać ubezpieczycielowi dowód złożenia wniosku i zażądać pisemnego wskazania, czy brak decyzji rzeczywiście uniemożliwia wypłatę.

Czy do wyrejestrowania trzeba czekać na umorzenie dochodzenia?

Co do zasady nie. W praktyce podstawowym dokumentem jest potwierdzenie zgłoszenia kradzieży właściwemu organowi. Zaświadczenie może zostać wydane na podstawie art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego, a organ powinien wydać je nie później niż w ciągu 7 dni.

Czy ubezpieczyciel musi wypłacić część bezsporną?

Tak. Art. 817 § 2 Kodeksu cywilnego wyraźnie stanowi, że bezsporna część świadczenia powinna zostać spełniona w terminie 30 dni od zawiadomienia o wypadku. Jeżeli ubezpieczyciel kwestionuje tylko część roszczenia, nie powinien wstrzymywać całej wypłaty.

Co zrobić, gdy ubezpieczyciel nie odpowiada na reklamację?

Zgodnie z art. 6–8 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego odpowiedź powinna zostać udzielona zasadniczo w terminie 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych maksymalnie w terminie 60 dni. Brak odpowiedzi w terminie oznacza rozpatrzenie reklamacji zgodnie z wolą klienta.

Czy można żądać odsetek za opóźnienie w wypłacie AC?

Tak. Jeżeli ubezpieczyciel opóźnia się z wypłatą wymagalnego odszkodowania, można żądać odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Datę początkową trzeba ustalić według art. 817 Kodeksu cywilnego i okoliczności konkretnej sprawy.

Źródła

• Art. 817, art. 819, art. 815, art. 827, art. 481 oraz art. 384 i art. 385¹–385³ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
• Art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
• § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
• Art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
• Art. 29 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.
• Art. 6–8 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej.