Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wyłączenie małżonki od dziedziczenia

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 19.12.2012

Proszę o poradę dotyczącą wyłączenia małżonki od dziedziczenia. Mój kuzyn ożenił się w 2002 r. Cztery lata później odeszła od niego żona. Kuzyn sporządził testament, w którym zapisał mi swój majątek, zaś żonę wydziedziczył za niedopełnianie obowiązków rodzinnych i małżeńskich. Ten testament napisał w 2009 r. Mniej więcej rok temu napisał drugi testament. W tym drugim testamencie również powołał mnie do dziedziczenia, jednak dopisał, że jeśli ja umrę wcześniej niż on, to spadek ma przejąć moja córka. Tym razem nie napisał nic o wydziedziczeniu żony. W drugim testamencie nie ma żadnej wzmianki, że pierwszy testament jest nieważny. Dodam, że kuzyn i jego żona nie mieli dzieci. Kuzyn zmarł w 2012 r. i teraz jego małżonka twierdzi, że została wyrzucona z domu. Czy żona kuzyna ma prawo do zachowku? Czy doszło do skutecznego wyłączenia od dziedziczenia małżonki kuzyna?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kwestię wydziedziczenia małżonka i zachowku dla niego regulują przepisy art. 940 i art. 1008 Kodeksu cywilnego (K.c.).

 

Sama idea wydziedziczenia polega na tym, iż osobie wydziedziczonej nie przysługuje prawo do zachowku, które przysługiwałoby jej na podstawie dziedziczenia ustawowego.

 

Nie ulega wątpliwości, że do zachowku z tytułu dziedziczenia ustawowego powołana jest żona spadkodawcy.

 

Zasadą w prawie spadkowym, wyrażoną w art. 931 K.c., jest powołanie z ustawy do spadku małżonka spadkodawcy na podstawie istnienia jedynie formalnego węzła małżeńskiego. Formalizm ten nie uwzględnia rzeczywistych stosunków pomiędzy małżonkami, które w konkretnych sytuacjach – z moralnego punktu widzenia – mogą się sprzeciwiać powołaniu do spadku jedynie z nazwy małżonka spadkodawcy. Z kolei u podstaw unormowania art. 940 K.c., rozstrzygającego o wyłączeniu małżonka od dziedziczenia, jest zawarte założenie, że tylko z powodu zgonu spadkodawcy nie doszło do rozwodu lub separacji z winy jego małżonka.

 

A więc małżonek byłby wyłączony od dziedziczenia, w sytuacji gdy spadkodawca wystąpił o rozwód lub separację z winy małżonka, a żądanie jego byłoby uzasadnione.

 

Czy w przypadku gdy spadkodawca nie wystąpił o rozwód lub separację, jego małżonkowi należy się zachowek?

 

Otóż zgodnie z treścią art. 1008 K.c. spadkodawca może w testamencie pozbawić małżonka zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

 

  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Aby zatem wydziedziczenie było ważne, z treści testamentu musi wynikać przyczyna wydziedziczenia.

 

Nie każde bowiem zachowanie małżonka uprawnia do pozbawienia go prawa do zachowku. Czy przyczyny pozbawienia go prawa do zachowku są usprawiedliwione, należy rozpatrywać z punktu widzenia obowiązków małżeńskich, jakie na małżonka nakłada Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z jego treścią małżonkowie są obowiązani do wzajemnego pożycia, które wyraża się we wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli.

 

Jeżeli zatem małżonka spadkodawcy nie wypełnia obowiązków wspólnego pożycia, także poprzez obowiązek szacunku, wyrozumiałości, jak również gotowości do ustępstw i kompromisów czy też współdziałania dla dobra rodziny, niewątpliwie może to stanowić przyczynę dokonania wydziedziczenia.

 

Zatem wydziedziczenie może nastąpić tylko z przyczyn podanych wyczerpująco w art. 1008 K.c., które zostaną określone w testamencie.

 

Z opisu sytuacji wynika, że wymóg ten został spełniony. Co ważne, z okoliczności sprawy nie wynika, aby spadkodawca wybaczył małżonce, co uprawniałoby ją do ubiegania się o swoje prawa.

 

Gdyby wydziedziczenie nie było uzasadnione żadną z powyższych sytuacji – co w opisanej sprawie nie zachodzi – byłoby ono bezskuteczne. Skutkiem bezpodstawnego wydziedziczenia jest wyłączenie wydziedziczonego małżonka od dziedziczenia ustawowego. Jest tak dlatego, że skoro intencją spadkodawcy było wydziedziczenie, a więc pozbawienie uprawnionego minimum jego gwarancji spadkowych, to tym bardziej wydziedziczenie powoduje wyłączenie od dziedziczenia ustawowego. Omawiane bezpodstawne wydziedziczenie nie pozbawia jednak uprawnionego małżonka prawa do zachowku.

 

Niemniej jednak na skutek zachowania wymogów ustawowych określonych w art. 1008 K.c., w mojej opinii małżonka spadkodawcy nie ma możliwości ubiegania się o zachowek i polemizowania z powodami jej wydziedziczenia podanymi przez nieżyjącego już spadkodawcę.

 

Co do testamentów, których jest dwa – jak stanowi art. 947 K.c., jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament, nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII - dziesięć =

»Podobne materiały

Wykluczenie pasierbicy z dziedziczenia po macosze

Jesteśmy małżeństwem od 19 lat. Mąż jest Włochem, w Polsce przebywa na zezwoleniu czasowym. Ja jestem Polką i posiadam obywatelstwo polskie i włoskie. Mieszkamy w Polsce, nie mamy dzieci. Od początku małżeństwa posiadamy rozdzielność majątkową. Po rozpadzie pierwszego małżeństwa mojego męża jego jed

 

Jak skutecznie wydziedziczyć?

Mój tata chciałby, abym odziedziczył jego dom. Problem w tym, że ojciec ma córkę z pierwszego małżeństwa. Nie mamy z nią żadnego kontaktu – nawet telefonicznego. Zastanawiamy się, jaka opcja będzie dla nas korzystna. Czy tata powinien napisać testament, czy podarować mi nieruchomość? Jak skute

 

Drugie małżeństwo i zabezpieczenie interesów dziecka

Zastanawiam się nad drugim małżeństwem. Mam mieszkanie własnościowe i chcę zameldować swojego przyszłego męża w tym mieszkaniu. Czy po jego śmierci dzieci z pierwszego małżeństwa dziedziczą to mieszkanie, choć ja mam też swoje dziecko z pierwszego małżeństwa?

 

Zapis zobowiązujący spadkobiercę do ustanowienia służebności

Mamy z mężem rozdzielność majątkową. Mąż jest zamożniejszy i postanowił wybudować dom, w który ja nie będę inwestować. Działka pod budowę została zakupiona ze spadku męża po jego rodzicach i budowa będzie prowadzona z dochodów męża. Zamieszkamy w nim razem, przy czym, co ważne, ja definitywnie zrezy

 

Dziedziczenie z testamentu po ciotce

Moja ciocia (siostra mamy) owdowiała przed 4 laty. Z wujkiem nie mieli wspólnych dzieci, ale on z pierwszego małżeństwa miał trójkę dzieci (wszyscy żyją), których jednak ciocia nigdy nie przysposobiła. Ciocia jak dotąd nie przeprowadziła postępowania spadkowego po wujku. Moja mama ma dwoje dzieci: m

 

Prawo rodziny do domu zapisanego w testamencie

Miesiąc temu zmarł ojciec, matka nie żyje od 9 lat. W testamencie ojciec i matka zapisali dom z gruntem córce i zięciowi. Jak należy uregulować po zmarłych sprawy spadkowe? Do kogo się udać? Czy ktoś z rodziny (brat, wnuczka) mają prawo do tego domu, czy tylko osoby wymienione w testamencie?

 

Wezwanie wydziedziczonego spadkobiercy do stawiennictwa w sądzie

Otrzymałam wezwanie do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania oraz złożenia zapewnienia spadkowego pod rygorem ujemnych skutków procesowych. Sprawa dotyczy stwierdzenia nabycia spadku po moim dziadku, który na mocy testamentu notarialnego wydziedziczył mnie i brata z uwagi na brak kontaktu i u

 

Podejrzenie podrobienia testamentu

Mój brat złożył napisany odręcznie przez siebie testament matki, uzasadniając, że matka nie mogła już samodzielnie go napisać, ale się pod nim własnoręcznie podpisała. Podpis dla mnie jest podejrzany i podejrzewam podrobienie testamentu. Nie wiem, jak powinnam teraz postąpić, chcąc podważyć ten pode

 

Dostarczenie odpisu aktu małżeńskiego w sprawie spadkowej

Moja siostra po śmierci naszej mamy (półtora roku temu) teraz poinformowała mnie, że znalazła napisany odręczne przez mamę testament, w którym jest napisane, że w całości zapisuje nieruchomości córce mojej siostry. Teraz siostra żąda, żebym jej dostarczyła odpis aktu małżeństwa z USC, ponieważ jest

 

Spadek po drugiej żonie ojca

Czy mam prawo do spadku po drugiej żonie ojca? Przed śmiercią ojca oświadczyłam, że zrzekam się spadku po nim, żeby nie stwarzać problemów finansowych jego drugiej żonie. Tata napisał testament i mnie w nim wydziedziczył. Moja siostra i żona ojca podzieliły się spadkiem: siostra dostała samochód ojc

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »