Ponad 24 punkty karne – kurs, punkty i decyzja starosty

Co oznacza przekroczenie 24 punktów karnych?

Limit 24 punktów karnych dotyczy kierowcy, który posiada prawo jazdy dłużej niż rok. Jeżeli kierowca przekroczy ten limit, starosta może wydać decyzję administracyjną o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Podstawą jest art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Starosta może także skierować kierowcę na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Podstawę stanowi art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W praktyce oznacza to, że sprawa po przekroczeniu limitu nie kończy się samym wpisem punktów w ewidencji, lecz może przejść w postępowanie administracyjne prowadzone przez starostę.

Inaczej wygląda sytuacja osoby, która przekroczyła dopuszczalny limit w pierwszym roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy. W takich przypadkach trzeba dodatkowo badać przepisy o młodych kierowcach, w szczególności art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, ponieważ konsekwencją może być cofnięcie uprawnień.

Czy kurs obniżający punkty pomoże po przekroczeniu 24 punktów?

Kurs, czyli szkolenie zmniejszające liczbę punktów, może pomóc tylko wtedy, gdy kierowca nie przekroczył jeszcze limitu. Zgodnie z art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami kierowca może, na własny koszt, uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie zmniejsza liczbę punktów w ewidencji.

Szkolenie nie jest jednak sposobem na cofnięcie skutków przekroczenia limitu. Z art. 98a ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów wobec osoby, która przed rozpoczęciem szkolenia dopuściła się naruszeń skutkujących przekroczeniem 24 punktów. Jeżeli więc najpierw doszło do przekroczenia limitu, a dopiero potem kierowca poszedł na szkolenie, starostwo może nadal prowadzić postępowanie.

Szkolenia nie można odbywać częściej niż raz na 6 miesięcy, a zmniejszenie obejmuje co do zasady 6 punktów. Nie korzysta z tego rozwiązania kierowca w okresie roku od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, co wynika z art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Zobacz również: praktyczne omówienie, kiedy kurs reedukacyjny nie chroni przed konsekwencjami przekroczenia limitu punktów.

Kiedy punkty karne są usuwane z ewidencji?

Zasady usuwania punktów z ewidencji wynikają z art. 98 ust. 1-5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Obecnie punkty co do zasady usuwa się po upływie roku. W sprawach mandatowych istotne znaczenie ma uiszczenie grzywny, ponieważ termin usunięcia punktów jest powiązany z zapłatą mandatu. Jeżeli mandat nie został zapłacony, samo oczekiwanie na upływ czasu może nie wystarczyć do usunięcia punktów z ewidencji.

Jeżeli sprawa zakończyła się wyrokiem sądu, trzeba sprawdzić datę uprawomocnienia się rozstrzygnięcia oraz sposób wykonania grzywny. Dla oceny konkretnej sytuacji znaczenie mają: data naruszenia, data wpisu punktów, data uprawomocnienia się mandatu albo wyroku, data zapłaty grzywny oraz data ewentualnego wniosku Policji do starosty.

Jeżeli przed usunięciem najstarszych punktów kierowca przekroczył limit 24 punktów, późniejsze usunięcie części punktów z ewidencji nie zawsze zatrzyma postępowanie administracyjne. Organ powinien badać konkretny stan ewidencji i dokumenty przekazane przez Policję. Warto więc uzyskać aktualną informację o punktach i porównać ją z datami naruszeń oraz płatności mandatów.

Co robi starosta po informacji z Policji?

Po przekroczeniu limitu punktów właściwy organ Policji przekazuje informację do organu właściwego do wydania prawa jazdy. Następnie starosta prowadzi postępowanie administracyjne. Na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego strona ma prawo czynnego udziału w postępowaniu, w tym prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Jeżeli starosta wyda decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lub badanie psychologiczne, trzeba pilnować terminów wskazanych w decyzji. Negatywny wynik egzaminu albo stwierdzenie przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych może prowadzić do cofnięcia uprawnień na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Od decyzji starosty przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, składane za pośrednictwem starosty. Termin wynosi 14 dni od doręczenia decyzji, co wynika z art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Zobacz również: kiedy możliwe jest zatrzymanie punktów i jakie znaczenie ma postępowanie przed starostą.

Doręczenie pisma żonie i nieobecność za granicą

Jeżeli pismo odebrała żona jako dorosły domownik, doręczenie może być skuteczne. Z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że w razie nieobecności adresata pismo można doręczyć dorosłemu domownikowi, sąsiadowi albo dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Jeżeli pismo nie zostało odebrane, może dojść do tzw. doręczenia zastępczego po awizowaniu. Zgodnie z art. 44 § 1-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego pismo pozostawia się na określony czas w placówce pocztowej albo urzędzie gminy, a po spełnieniu wymogów awizowania uznaje się je za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu przechowania.

Jeżeli termin na odwołanie lub inną czynność upłynął bez winy strony, można rozważyć wniosek o przywrócenie terminu. Podstawą jest art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Wniosek składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi i trzeba jednocześnie dokonać czynności, której termin dotyczył, na przykład złożyć odwołanie.

Co zrobić praktycznie po otrzymaniu pisma ze starostwa?

W pierwszej kolejności należy skontaktować się ze starostwem i ustalić, na jakim etapie jest sprawa: czy to dopiero zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wezwanie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, czy już decyzja administracyjna. Trzeba poprosić o wgląd w akta sprawy, ponieważ art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego daje stronie prawo przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów.

Następnie należy porównać daty naruszeń, daty zapłaty mandatów, datę ewentualnego szkolenia zmniejszającego liczbę punktów oraz datę przekroczenia limitu. Jeżeli szkolenie odbyło się już po przekroczeniu 24 punktów, starosta najczęściej uzna, że nie obniżyło ono punktów w sposób wpływający na postępowanie.

Jeżeli kierowca był za granicą i nie mógł odebrać korespondencji, powinien zebrać dowody potwierdzające pobyt poza krajem, na przykład bilety, potwierdzenia rezerwacji, dokumenty od pracodawcy albo korespondencję dotyczącą poszukiwania pracy. Takie dokumenty mogą mieć znaczenie przy wniosku o przywrócenie terminu, ale nie oznaczają automatycznie, że doręczenie było nieskuteczne.

W sprawach opóźnionych lub wszczętych po dłuższym czasie warto sprawdzić także, czy organ prawidłowo ustalił aktualny stan ewidencji i czy wezwanie na badania psychologiczne ma podstawę w przekroczeniu limitu. Zobacz przykład sprawy, w której skierowanie na badanie pojawiło się po 2 latach od przekroczenia punktów.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak różne daty naruszeń, zapłaty mandatów, szkolenia i doręczeń mogą wpływać na sytuację kierowcy.

FAQ

Czy po przekroczeniu 24 punktów mogę jeszcze iść na kurs i obniżyć punkty?

Jeżeli limit 24 punktów został przekroczony przed rozpoczęciem szkolenia, szkolenie nie obniży punktów w sposób blokujący skutki przekroczenia limitu. Wynika to z art. 98a ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Czy punkty znikają po roku automatycznie?

Nie zawsze w prosty sposób. Zasady usuwania punktów określa art. 98 ust. 1-5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, a w sprawach mandatowych istotna jest zapłata grzywny. Jeżeli mandat nie został zapłacony, trzeba szczególnie sprawdzić, czy termin usunięcia punktów w ogóle biegnie.

Czy starosta może umorzyć sprawę, jeżeli część punktów już się skasowała?

To zależy od dat i dokumentów w aktach. Znaczenie ma między innymi to, kiedy doszło do przekroczenia limitu, kiedy punkty powinny zostać usunięte i kiedy Policja przekazała informację do starosty. Warto złożyć wyjaśnienia i zażądać wglądu w akta na podstawie art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Co zrobić, gdy decyzję odebrała żona?

Trzeba ustalić, czy żona była dorosłym domownikiem i czy podjęła się oddania pisma adresatowi. Jeżeli tak, doręczenie może być skuteczne na podstawie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli termin już minął, można rozważyć wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Czy od decyzji starosty można się odwołać?

Tak. Odwołanie składa się do samorządowego kolegium odwoławczego za pośrednictwem starosty. Termin wynosi 14 dni od doręczenia decyzji, zgodnie z art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 129 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Źródła

• Art. 98, art. 98a, art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
• Art. 10 § 1, art. 43, art. 44 § 1-4, art. 58 § 1-2, art. 73 § 1, art. 127 § 1-2 oraz art. 129 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
• Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1018/15, dotyczący braku skuteczności szkolenia odbytego po przekroczeniu limitu punktów.