Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wkład mieszkaniowy od rodziców a zachowek dla rodzeństwa

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 05.01.2020

Mam pytanie odnośnie wysokości zachowku. W 2000 roku rodzice darowali mi wkład mieszkaniowy mieszkania spółdzielczego w kwocie 60 000 zł. Ojciec zmarł w 2017 r., nie zostawiając spadku ani żadnego majątku. Jego żona (czyli moja mama) zmarła dużo wcześniej, w 1994 r., również nie pozostawiając żadnego majątku. Po śmierci ojca rodzeństwo (brat i siostra) ubiega się o zachowek po zmarłych rodzicach. Wiem na pewno, że obydwoje nie otrzymali od rodziców żadnej darowizny ani innego majątku. Jaka kwota zachowku przysługuje siostrze i bratu od otrzymanego przeze mnie wkładu mieszkaniowego? Chciałabym uzyskać dokładne wyliczenie kwoty zachowku w oparciu o podane kwoty.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wkład mieszkaniowy od rodziców a zachowek dla rodzeństwa

Fot. Fotolia

Określenie wartości darowizny przy obliczaniu zachowku

Ustalenie istnienia wzbogacenia powinno być dokonywane według stanu istniejącego w chwili wystąpienia przez uprawnionego z żądaniem zapłaty i wymaga określenia wartości uzyskanej darowizny według zasady przewidzianej w art. 995 Kodeksu cywilnego (K.c.) – według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

 

Zgodnie z art. 993 K.c. – przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku wszystkie darowizny uczynione przez spadkodawcę, za wyjątkiem darowizn wskazanych w art. 994 K.c.

 

Przyjęcie zasady, według której dopuszczalne jest określenie realnej wartości darowizny dokonanej w formie pieniężnej na podstawie innego miernika niż nominalna wartość określonej kwoty pieniężnej, umożliwia zrealizowanie funkcji zaliczania darowizn na schedę poprzez przywrócenie właściwych ekonomicznie proporcji udziałów osób uprawnionych do zachowku [podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 1 sierpnia 1986 r. III CZP 34/86 OSNC 1987/7/93 dotyczącej zaliczania darowizn przy dziale spadku – art. 1042 2 K.c.

 

W opisanym przypadku podstawą roszczenia jest przepis art. 1000 K.c., zgodnie z którym – gdy spadkodawca dokonał darowizny wyczerpującej cały spadek, uprawniony do zachowku może dochodzić roszczenia o zachowek od obdarowanego w granicach określonych w art. 1000 K.c. (wyrok SN z dnia 30 stycznia 2008 r., III CSK 255/07, OSNC 2009, nr 3, poz. 47). Zgodnie z § 2 tego przepisu – jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, bez względu na to kiedy darowizna została uczyniona, ponosi odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku, ale tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

 

Zachowek wyliczony od kwoty nominalnej lub zwaloryzowanej

Zasadniczo zachowek może być liczony od kwoty nominalnej lub zwaloryzowanej, w zależności od woli stron a także decyzji sądu. Na ogół sąd waloryzuje kwotę.

 

Zgodnie z zasadą nominalizmu wyrażoną w art. 358(1) § 1 K.c. – jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przywołany przepis wskazuje, iż zapłata sumy nominalnej, określonej w umowie, jest właściwym sposobem wykonania zobowiązania pieniężnego. Jednak zgodnie z art. 358(1) § 3 K.c. – w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie.

 

Celem waloryzacji sądowej, przewidzianej w art. 358(1) § 3 K.c. jest przywrócenie – przynajmniej w przybliżeniu – początkowej wartości długu, jednakże powołany przepis wyklucza możliwość mechanicznego przerachowania świadczenia pieniężnego z uwzględnieniem jednego, oznaczonego miernika waloryzacyjnego. Ustawodawca nie zawarł w art. 358(1) § 3 K.c. żadnych konkretnych mierników, wobec czego ocena przesłanek waloryzacji pozostawiona została sędziowskiemu uznaniu opartemu na wszechstronnym rozważeniu okoliczności danej sprawy. Najczęściej przyjmuje się w tego typu sprawach miernik waloryzacji w postaci średniego miesięcznego wynagrodzenia netto.

 

  • Wynagrodzenie netto w roku 2000 – 1563 zł netto
  • Wynagrodzenie netto w roku 2018 – 3530 zł netto
  • Kwota do waloryzacji – 60 000 zł

 

Kwota 60 000 zł stanowiła 38,39 krotność wynagrodzenia netto w 2000 roku. Na 2018 rok 38,39 krotność wynagrodzenia wynosi 135 516,70 zł.

 

Jest troje spadkobierców, udział spadkowy każdego z nich wynosi 1/3, a zachowek to 1/6 wartości (przyjmuję, że każdy jest pełnoletni i nikt nie jest całkowicie niezdolny do pracy) – wartość zachowku dla każdego wynosi 22 586,12 zł. Oczywiście sąd może przyjąć inny wskaźnik waloryzacji, ponieważ przepisy nie określają, jak ma być waloryzowana kwota – brakuje jednolitych wytycznych. Jednak te wskaźniki są najczęściej stosowane.

 

* Opis sprawy z 2019 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus IX =

»Podobne materiały

Czy wnuk ma prawo do zachowku po śmierci rodzica?

Przed 20 laty moja mama w wyniku okoliczności życiowych zameldowała w swoim mieszkaniu swojego wnuka, syna jednego z jej czterech synów. Po latach mama poważnie się rozchorowała i tylko ja z żoną przejęliśmy nad nią opiekę. W zamian za to w 2007 r. sporządziła testament, w którym swoj

 

Zapis testamentowy a zachowek

Zmarła pozostawiła po sobie testament, w którym całość majątku przekazała mężowi i synowi, natomiast drugiego syna wydziedziczyła. Uczyniła też zapis na rzecz swojej wnuczki (córki wydziedziczonego) – zobowiązała dziedziczącego syna do wypłaty wnuczce kwoty 50 tys. zł w momencie ukończenia prz

 

Darowizna pieniędzy dla jednego dziecka a dochodzenie zachowku

Tata wpłacił mi pieniądze na konto, jest to kwota dość spora. Czy moje rodzeństwo po śmierci ojca może domagać się, by mi te pieniądze odebrać w postaci zachowku? Ojca wola jest taka, by rodzeństwo nic nie dostało. Co z tym zrobić? Może lepiej odwołać umowę darowizny (jest spisana) i oddać ojcu pien

 

Darowizna prawa użytkowania wieczystego a zachowek

W 1994 r. zmarł mój dziadek, po jego śmierci w 1997 r. babcia aktem darowizny przepisała dom i prawo wieczystego użytkowania (grunt był własnością gminy) na mojego ojca. Po trzech latach ojciec wykupił grunt na własność. Ojciec ma dwie siostry, które w ramach spłaty dostały od babci pewne kwoty

 

Czy możemy walczyć o uzupełnienie zachowku?

Moja matka darowała swoją nieruchomość mojemu bratu i jego żonie. Niestety wyprowadzili się, a teraz się rozwodzą. Chcą sprzedać majątek. Mnie i mojemu rodzeństwu darowała działki rolne, ale mają one niewielką wartość. W domu mieszka ojciec, matka umarła w zeszłym roku. Czy ja i moje rodzeństwo, a m

 

Czy po śmierci matki muszę spłacić braci?

Po śmierci mojego ojca wraz z dwoma braćmi zrzekliśmy się spadku i wszystko dostała nasza matka, która następnie oddała mi wszystko w akcie darowizny. Czy po śmierci matki muszę spłacić braci?

 

Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę rolniczą a zachowek

Matka zapisała gospodarstwo rolne swojemu synowi w związku z przejściem na emeryturę rolniczą. Ja jako jedyna siostra nic nie otrzymałam od rodziców ani brata. Brat zmarł 10 lat przed matką i się okazało, że ma dwoje nieślubnych dzieci. Minęły 4 lata od śmierci matki. Czy mogę żądać zachowku od nieś

 

Oświadczenie o zrzeczeniu się zachowku

Moja bratanica mieszka w Szwecji i zamierza sporządzać oświadczenie o zrzeczeniu się zachowku na moją rzecz lub w ogóle bez wskazania drugiej osoby. Na jakim druku należny to sporządzić i kto ma to uwierzytelnić, gdyż prawdopodobnie u nich nie ma notariuszy?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »