Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ubezwłasnowolnienie osoby chorej na schizofrenię

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 16.01.2017

Syn choruje na schizofrenię, ostatnio wziął pożyczkę „chwilówkę”, obecnie jest w szpitalu. W jaki sposób mogę temu zapobiegać? Jaka jest różnica między ubezwłasnowolnieniem całkowitym a częściowym?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jeżeli schizofrenia syna została stwierdzona orzeczeniem lekarskim, to wydaje się, że będzie to istotny argument za orzeczeniem ubezwłasnowolnienia.

 

Choroba psychiczna jest jedną z przesłanek wymienionych bezpośrednio w Kodeksie cywilnym* jako przyczyna ubezwłasnowolnienia całkowitego lub częściowego. Jeśli ktoś na skutek choroby psychicznej nie może pokierować swoim postępowaniem, wówczas można zgłosić do sądu okręgowego wniosek o jego ubezwłasnowolnienie. Ubezwłasnowolnienie całkowite oznacza, że dana osoba zupełnie nie może podejmować żadnych decyzji i dokonywać czynności prawnych (poza drobnymi czynnościami życia codziennego – zakup gazety, podstawowych artykułów spożywczych etc). Dla osoby takiej sąd ustanawia opiekuna, który reprezentuje ubezwłasnowolnionego i podejmuje za niego decyzje, zarządza jego majątkiem (pod kontrolą sądu). Czynności prawne dokonane przez ubezwłasnowolnionego całkowicie są nieważne.

 

Ubezwłasnowolnienie całkowite będzie uzasadnione wówczas, gdy dana osoba na skutek swojej choroby ma ograniczoną zdolność do kierowania swoim postępowaniem. Oznacza to, że może ona dokonywać pewnych czynności samodzielnie, co do innych musi mieć zgodę swojego przedstawiciela ustawowego. Postępowanie przed sądem toczy się z udziałem prokuratora, właściwy jest sąd okręgowy wg miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie dotyczy.

 

Co ważne, wniosek może złożyć jedynie małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, prawnuki, rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy oraz prokurator. Oprócz wnioskodawcy, uczestnikami postępowania są z mocy prawa: małżonek osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona, jeśli ma ona przedstawiciela ustawowego, to ten przedstawiciel. W postępowaniu bierze udział prokurator. Podczas postępowania osoba, która ma zostać ubezwłasnowolniona jest badana przez biegłych psychiatrów, którzy mają stwierdzić, czy zachodzą przyczyny uzasadniające jej ubezwłasnowolnienie. Osoba taka może zostać skierowana na obserwację w szpitalu.

 

Zgodnie z kolei z art. 16 § 1 K.c., osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Jednak w odróżnieniu od ubezwłasnowolnienia całkowitego orzeczenie ubezwłasnowolnienia częściowego jest dopuszczalne, jeżeli danej osobie potrzebna jest pomoc przy prowadzeniu jej spraw, a stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego. Sąd Najwyższy w postanowieniu podjętym na posiedzeniu niejawnym (sygn. IV CSK 470/09) stwierdził, że „ocena tej potrzeby powinna się opierać na ustaleniu, że rzeczywiście istnieją sprawy wymagające prowadzenia przez tę osobę, jaki jest ich rodzaj i jaka konkretnie pomoc jest jej potrzebna”. Zaznaczył należy, że „prowadzenie spraw” jest rozumiane szeroko i obejmuje czynności prawne i faktyczne, sprawy zarówno majątkowe, jak i osobiste. Zgodnie z art. 5541 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego postępowanie dowodowe prowadzone w tym zakresie, powinno ustalić przede wszystkim stan zdrowia, sytuację osobistą, zawodową i majątkową takiej osoby, rodzaj spraw wymagających prowadzenia przez nią oraz sposób zaspokajania przez nią potrzeb życiowych. Okoliczności te są ważne dla oceny, czy ewentualne ubezwłasnowolnienie leży rzeczywiście w interesie danej osoby, a interes ów to nadrzędna dyrektywa orzekania o ubezwłasnowolnieniu.

 

Tak jak w przypadku ubezwłasnowolnienia całkowitego, postępowanie o ubezwłasnowolnienie częściowe jest postępowaniem nieprocesowym, które toczy się przed sądem okręgowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, a w razie braku miejsca zamieszkania – przed sądem miejsca jej pobytu. Wniosek w tej sprawie może zostać zgłoszony przez te same osoby, co przy ubezwłasnowolnieniu całkowitym (np. przez małżonka czy rodzica). Od wniosku uiszcza się opłatę w wysokości 40 zł. Do kosztów postępowania należy doliczyć również koszt zaliczki na opinie biegłych psychologa i psychiatry ok. 500 zł oraz wydatki związane z czynnościami kuratora w sprawie w kwocie ok. 120 zł.

 

Proszę jednak pamiętać, że sąd orzekający o ubezwłasnowolnieniu częściowym nie jest związany treścią wniosku i ocenia według własnego uznania, czy zachodzą przesłanki ubezwłasnowolnienia częściowego czy całkowitego. Jeżeli wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe jest zasadny, sąd wydaje postanowienie o ubezwłasnowolnieniu częściowym oraz przesyła jego odpis sądowi opiekuńczemu w celu ustanowienia kuratora. Ponadto sąd przed zarządzeniem doręczenia wniosku zażąda przedstawienia świadectwa lekarskiego wydanego przez lekarza psychiatrę o stanie psychicznym osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie.

 

Niezależnie od tego może Pani zawalczyć o unieważnienie umowy „chwilówki”, wskazując na wady oświadczenia woli (art. 82 i dalsze Kodeksu cywilnego), a to złożone przez osobę chorą psychicznie, przedstawiając stosowne zaświadczenie lekarskie.

 

 

 

 

* Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 - 5 =

»Podobne materiały

Zapewnienie opieki matce

Moja matka jest osobą starszą i poważnie chorą. Wymaga całodobowej opieki, której jednak nie mogę zapewnić jej osobiście. Jakiś czas temu zdecydowałyśmy, że najlepszym rozwiązaniem będzie przeprowadzka mamy do prywatnego domu opieki, ale po krótkim czasie mama zaczęła domagać się powrotu do domu. Ni

 

Osoba samotna w śpiączce – co robić?

Moja ciotka (siostra mojej mamy), osoba samotna, od kilku dni leży w szpitalu w śpiączce, w bardzo ciężkim stanie. Opiekowałem się nią od dłuższego czasu, reszta rodziny (łącznie z moją mamą) uważa więc, że to wyłącznie ja jestem za nią odpowiedzialny. Tymczasem ja boję się, co się stanie, kied

 

Ubezwłasnowolnienie alkoholika

Mój ojciec jest alkoholikiem. Niedawno wyprowadził się z domu i zamieszkał z konkubiną, z którą urządzają libacje alkoholowe. Chciałabym mu pomóc, ale jest to bardzo trudne. Czy można skierować ojca na przymusowe leczenie? Czy można go ubezwłasnowolnić, choćby ze względu na to, że wykazuje on z

 

Możność załatwienia spraw osoby w śpiączce

Wiem, że procedura ubezwłasnowolnienia i wyznaczenia opiekuna prawnego trwa bardzo długo. Tymczasem nasz syn jest w śpiączce, która może trwać 8 do 10 miesięcy (zdaniem lekarzy). Wraz z żoną chcielibyśmy móc załatwiać jego sprawy urzędowe i administracyjne. Co możemy zrobić?

 

Kiedy sąd ustanawia kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej?

Kiedy sąd ustanawia kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej? Czy osoba, względem której toczy się postępowanie, powinna otrzymać orzeczenie? Czy zaburzenia psychiczne mogą być powodem do ubezwłasnowolnienia?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »