Składanie zeznań przed sądem w formie zdalnej

Składanie zeznań na odległość

Zgodnie z art. 235 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 z późn. zm.):

„§ 1. Postępowanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, chyba że sprzeciwia się temu charakter dowodu albo wzgląd na poważne niedogodności lub niewspółmierność kosztów w stosunku do przedmiotu sporu. W takich wypadkach sąd orzekający zleci przeprowadzenie dowodu jednemu ze swych członków (sędzia wyznaczony) albo innemu sądowi (sąd wezwany).

§ 2. Jeżeli charakter dowodu się temu nie sprzeciwia, sąd orzekający może postanowić, że jego przeprowadzenie nastąpi przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających dokonanie tej czynności na odległość.

§ 3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków technicznych umożliwiających przeprowadzenie dowodu na odległość, sposób korzystania z tego rodzaju urządzeń i środków, jak również sposób przechowywania, odtwarzania i kopiowania zapisów dokonanych podczas jego przeprowadzenia, mając na względzie konieczność właściwego zabezpieczenia utrwalonego obrazu lub dźwięku przed utratą dowodu, jego zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem”.

Urządzenia potrzebne do zdalnego przesłuchania

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 lutego 2010 r. w sprawie urządzeń i środków technicznych umożliwiających przeprowadzenie dowodu na odległość w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2010 r. Nr 34, poz. 185):

„1. Przeprowadzenie dowodu na odległość następuje przy zastosowaniu urządzeń technicznych analogowych lub cyfrowych umożliwiających przekaz telekomunikacyjny w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.), a w szczególności urządzeń umożliwiających dwukierunkową łączność w czasie rzeczywistym pozwalających na przesył dźwięku lub obrazu i dźwięku pomiędzy uczestnikami czynności procesowej.

2. Dowód na odległość może być przeprowadzony z wykorzystaniem sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu art. 2 pkt 35 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne, a w szczególności z wykorzystaniem sieci telekomunikacyjnej eksploatowanej przez sąd.

3. Urządzenia, o których mowa w ust. 1, powinny gwarantować integralność przekazu telekomunikacyjnego.

4. Jeśli przekaz telekomunikacyjny wymaga poufności, należy zastosować środki lub rozwiązania techniczne zapewniające dostęp do zrozumiałej formy zabezpieczonego przekazu tylko osobom uprawnionym”.

Zgodnie z poglądami piśmiennictwa prawnego: „Rodzaje urządzeń i środków technicznych umożliwiających przeprowadzenie dowodu na odległość określiło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 24.02.2010 r. w sprawie urządzeń i środków technicznych umożliwiających przeprowadzenie dowodu na odległość w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2010 r. Nr 34, poz. 185). (…) W ten sposób może np. nastąpić przesłuchanie świadka lub strony, wysłuchanie biegłego, dokonanie oględzin” (T. Ereciński [w:] P. Grzegorczyk, J. Gudowski, K. Markiewicz, M. Walasik, K. Weitz, T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Postępowanie rozpoznawcze, LEX/el. 2022, art. 235).

Miejsce zdalnego przesłuchania

Ponadto „Osoby biorące udział w posiedzeniu zdalnym, w tym również członkowie składu orzekającego, nie muszą przebywać w budynku sądu. Wówczas także przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, ustnej opinii biegłego czy przesłuchania strony odbywa się przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tych czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Osoby uczestniczące w posiedzeniu zdalnym mogą być w dowolnym miejscu, które umożliwia im właściwe korzystanie z tych urządzeń technicznych (np. brak hałasu w tle, brak w pomieszczeniu osób, które będą w tym postępowaniu przesłuchane w charakterze świadków itp.)” – M. Sieńko [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1–477(16), red. M. Manowska, LEX/el. 2022, art. 235.).

Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że przesłuchanie Pana jako świadka jest możliwe w sposób zdalny, np. poprzez wideokonferencję z sądem. Jeśli mieszka Pan za granicą, to szanse na to, że sąd zgodzi się na zdalne przesłuchanie, są bardzo duże. Oczywiście prawnik powinien dobrze uzasadnić wniosek i uprawdopodobnić wskazywane okoliczności, w szczególności w zakresie Pana miejsca zamieszkania. Może Pan przekazać prawnikowi wiarygodny dowód na zamieszkiwanie za granicą, np. zagraniczny meldunek, umowę najmu itp.