Skierowanie z urzędu pracy a wniosek o dotację• Stan prawny na: 2026-06-29 |
|
Złożenie wniosku o dofinansowanie rozpoczęcia działalności gospodarczej nie zawiesza obowiązków osoby zarejestrowanej jako bezrobotna. Do czasu podpisania umowy i otrzymania środków taka osoba nadal pozostaje w rejestrze PUP i urząd może się z nią kontaktować, przedstawiać oferty oraz ustalać formy pomocy. Po zmianach obowiązujących od 1 czerwca 2025 r. nie można jednak mechanicznie stosować dawnych zasad o odmowie „odpowiedniej pracy” i sankcjach 120, 180 oraz 270 dni. Obecnie trzeba sprawdzić, jakiego rodzaju skierowanie wydał urząd, jaka była podstawa prawna działania PUP oraz czy zachowanie bezrobotnego mieści się w przesłankach utraty statusu z aktualnej ustawy. |
|
|
Najważniejsze:
Czy wniosek o dotację blokuje skierowanie do pracy?Nie. Samo złożenie wniosku o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej nie oznacza jeszcze, że bezrobotny przestaje być osobą gotową do wejścia na rynek pracy. Do czasu zawarcia umowy o dofinansowanie i otrzymania środków nadal pozostaje on osobą zarejestrowaną w PUP, a więc urząd może podejmować wobec niego czynności przewidziane w ustawie. W praktyce oznacza to, że urząd pracy może kontaktować się z osobą bezrobotną, omawiać jej indywidualny plan działania, przedstawiać informacje o ofertach pracy, kierować do określonych form pomocy albo weryfikować, czy osoba nadal spełnia warunki posiadania statusu bezrobotnego. To, że dana osoba planuje otworzyć działalność, nie tworzy po jej stronie „okresu ochronnego”. Jednocześnie urząd nie powinien automatycznie traktować samego faktu odmowy zwykłej oferty pracy tak samo jak pod rządami uchylonej ustawy z 2004 r. Dawny mechanizm dotyczący odmowy „odpowiedniej pracy” oraz okresów 120, 180 i 270 dni nie jest już właściwym punktem odniesienia dla bieżących spraw. Osobnym, ale powiązanym problemem jest przekwalifikowanie a urząd pracy. Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule? Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje Aktualne zasady po zmianie ustawyOd 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Zastąpiła ona wcześniejszą ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dlatego aktualizując takie sprawy, trzeba odejść od starych przepisów, które wprost przewidywały sankcje za odmowę przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Obecnie art. 65 ustawy wskazuje przesłanki pozbawienia statusu bezrobotnego. Wśród nich są m.in. sytuacje, gdy bezrobotny z własnej winy po skierowaniu przez PUP albo po zawarciu umowy nie podejmie albo przerwie realizację formy pomocy, nie utrzymuje kontaktu z PUP co najmniej raz na 90 dni, odmawia udziału w przygotowaniu indywidualnego planu działania albo z własnej winy przerywa jego realizację. Utrata statusu następuje także po otrzymaniu środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej. Ważna jest więc kwalifikacja konkretnego działania urzędu. Inaczej należy ocenić zwykłą informację o ofercie pracy, inaczej formalne wezwanie do kontaktu, a jeszcze inaczej skierowanie do ustawowej formy pomocy. W sprawach spornych kluczowe znaczenie ma treść pisma z PUP, pouczenie, indywidualny plan działania oraz podstawa prawna wskazana przez urząd. Kiedy utrata statusu może zablokować dotację?Dotacja na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest przeznaczona m.in. dla osób bezrobotnych. Zgodnie z aktualną ustawą starosta może przyznać jednorazowo środki z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na koszty pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa, w wysokości nie wyższej niż 6-krotność przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy. Wniosek może złożyć bezrobotny, który na dzień złożenia wniosku spełnia warunki ustawowe, m.in. w ostatnich 12 miesiącach nie wykonywał działalności gospodarczej i nie pozostawał w okresie jej zawieszenia, nie skorzystał wcześniej z bezzwrotnych środków publicznych na rozpoczęcie działalności oraz w ostatnich 12 miesiącach nie przerwał z własnej winy realizacji formy pomocy określonej w ustawie. Podstawą wypłaty dofinansowania jest dopiero umowa zawarta ze starostą. Jeżeli przed podpisaniem umowy osoba utraci status bezrobotnego, może to w praktyce uniemożliwić zawarcie umowy o dotację. Jeżeli natomiast środki zostaną już przyznane i wypłacone, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków. Jest to naturalna konsekwencja rozpoczęcia ścieżki działalności, a nie sankcja. Zobacz również:
Co zrobić po otrzymaniu skierowania z urzędu pracy?Najgorszym rozwiązaniem jest zignorowanie skierowania albo wezwania. Bezrobotny powinien skontaktować się z PUP i wyjaśnić, że złożył wniosek o dofinansowanie oraz oczekuje na jego rozpatrzenie. Warto poprosić urząd o jednoznaczne wskazanie, czy pismo jest tylko informacją o ofercie pracy, skierowaniem do pracodawcy w ramach pośrednictwa pracy, czy skierowaniem do konkretnej formy pomocy, której niepodjęcie może rodzić konsekwencje z art. 65 ustawy. Jeżeli proponowana praca lub forma aktywizacji obiektywnie koliduje z procedurą dotacyjną, stanem zdrowia, brakiem wymaganych uprawnień, faktyczną niemożliwością dojazdu albo inną istotną okolicznością, należy przedstawić to urzędowi na piśmie. Samo przekonanie, że urząd działa złośliwie, zwykle nie wystarczy. Liczą się konkretne fakty, dokumenty i podstawa prawna. Jeżeli starosta wyda decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego, decyzję można zaskarżyć w trybie administracyjnym. W odwołaniu trzeba wskazać, dlaczego przesłanki z art. 65 nie zostały spełnione albo dlaczego po stronie bezrobotnego istniała uzasadniona przyczyna określonego zachowania. Ważne: Jeżeli od utrzymania statusu bezrobotnego zależy podpisanie umowy o dotację, warto od razu prowadzić korespondencję z PUP na piśmie lub przez konto elektroniczne. W razie sporu łatwiej wtedy wykazać, że osoba bezrobotna nie uchylała się od współpracy z urzędem.
Dotacja z PUP na działalność a obowiązki po wypłacie środkówPo otrzymaniu dofinansowania osoba musi przestrzegać warunków umowy. Do podstawowych obowiązków należy rozliczenie otrzymanych środków, zwrot środków niewydatkowanych, wykonywanie działalności gospodarczej przez co najmniej 12 miesięcy, niezawieszanie działalności łącznie na okres dłuższy niż 6 miesięcy oraz niepodejmowanie zatrudnienia w okresie wymaganych 12 miesięcy wykonywania działalności. Rozporządzenie dotyczące wniosków i umów przewiduje, że urząd zawiadamia o uwzględnieniu albo odmowie uwzględnienia kompletnego wniosku w formie pisemnej w terminie 30 dni od dnia jego złożenia. Środki są przekazywane w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy, a działalność powinna zostać rozpoczęta w terminie 30 dni od dnia otrzymania środków. Rozliczenie składa się co do zasady w terminie 2 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności. Jeżeli środki zostaną wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie albo warunki umowy zostaną naruszone, urząd może żądać zwrotu całości albo części dofinansowania wraz z odsetkami. Dlatego przed podpisaniem umowy należy dokładnie sprawdzić regulamin PUP, katalog wydatków kwalifikowanych, wymagane zabezpieczenie i terminy rozliczenia. Zobacz również:
Jak ocenić sytuację z pytania?W opisanej sprawie urząd mógł skontaktować się z bezrobotnym i przekazać mu informację o możliwości pracy mimo złożonego wniosku o dotację. Sam wniosek o dotację nie wyłącza aktywności PUP. Nie oznacza to jednak, że każda odmowa kontaktu z pracodawcą automatycznie prowadzi dziś do takiej samej sankcji, jaką przewidywały dawne przepisy. Syn powinien zgłosić się do urzędu albo do pracodawcy zgodnie z treścią skierowania, ale jednocześnie powinien zabezpieczyć swoje stanowisko: poprosić PUP o wskazanie podstawy prawnej, wyjaśnić etap rozpoznawania wniosku o dotację i podkreślić gotowość do współpracy. Jeżeli urząd chciałby pozbawić go statusu, musi wykazać konkretną przesłankę z aktualnej ustawy, a decyzja powinna zawierać uzasadnienie i pouczenie o odwołaniu. W praktyce najbezpieczniej jest nie odmawiać „ustnie przy okienku”, tylko złożyć krótkie pisemne wyjaśnienie. W takim piśmie można wskazać, że osoba pozostaje zainteresowana pomocą PUP, stawiła się na wezwanie, oczekuje na decyzję w sprawie dotacji i prosi o potwierdzenie, jakie skutki prawne urząd wiąże z danym skierowaniem. PrzykładyPoniższe przykłady pokazują, jak różnie może wyglądać ocena działań urzędu pracy przy jednoczesnym ubieganiu się o środki na działalność gospodarczą. PRZYKŁAD 1
Pan Adam złożył kompletny wniosek o dofinansowanie warsztatu samochodowego. Tydzień później PUP przesłał mu informację o ofercie pracy w serwisie samochodowym. Pan Adam nie zignorował wiadomości, tylko odpisał, że jest w procedurze dotacyjnej i poprosił o wyjaśnienie, czy oferta ma charakter obowiązkowego skierowania oraz jakie skutki urząd wiąże z ewentualną odmową. Takie działanie jest bezpieczniejsze niż brak reakcji, bo potwierdza utrzymywanie kontaktu z PUP. PRZYKŁAD 2
Pani Marta otrzymała skierowanie do udziału w formie pomocy przewidzianej w indywidualnym planie działania, ale bez kontaktu z urzędem nie stawiła się w wyznaczonym terminie. W takiej sytuacji PUP może badać, czy doszło do zawinionego niepodjęcia realizacji formy pomocy. Jeżeli przyczyna była obiektywna, np. nagła choroba potwierdzona dokumentem, należy ją wykazać możliwie szybko. PRZYKŁAD 3
Pan Tomasz podpisał umowę o dofinansowanie i otrzymał środki na działalność. Od następnego dnia urząd pozbawił go statusu bezrobotnego. Nie była to kara, tylko ustawowy skutek wypłaty środków na rozpoczęcie działalności. Od tego momentu najważniejsze stało się prawidłowe rozliczenie dotacji i prowadzenie firmy przez wymagany okres. FAQCzy PUP może skierować do pracy w dniu złożenia wniosku o dotację?Może podjąć czynności wobec osoby bezrobotnej, ponieważ samo złożenie wniosku o dotację nie zawiesza jej statusu i obowiązków. Trzeba jednak sprawdzić, czy jest to zwykła informacja o ofercie, wezwanie do kontaktu, czy skierowanie do konkretnej formy pomocy. Czy odmowa pracy zawsze oznacza utratę statusu bezrobotnego?Nie należy tak upraszczać aktualnych przepisów. Dawne regulacje o odmowie odpowiedniej pracy i sankcjach 120, 180 oraz 270 dni zostały zastąpione nową ustawą. Obecnie podstawą utraty statusu muszą być przesłanki z art. 65 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Czy utrata statusu bezrobotnego może uniemożliwić dotację?Tak. Jeżeli osoba utraci status przed zawarciem umowy o dofinansowanie, urząd może odmówić dalszego procedowania dotacji jako dotacji dla bezrobotnego. Po wypłacie środków utrata statusu następuje natomiast z mocy ustawy od następnego dnia po ich otrzymaniu. Co zrobić, gdy urząd grozi wykreśleniem z rejestru?Najlepiej poprosić o wskazanie podstawy prawnej i złożyć pisemne wyjaśnienie. Jeżeli zostanie wydana decyzja o pozbawieniu statusu, można ją zaskarżyć, podnosząc brak przesłanek ustawowych albo istnienie obiektywnej, uzasadnionej przyczyny danego zachowania. Ile czasu urząd ma na rozpatrzenie wniosku o dotację?Według aktualnego rozporządzenia starosta zawiadamia o uwzględnieniu albo odmowie uwzględnienia kompletnego wniosku w formie pisemnej w terminie 30 dni od dnia jego złożenia. Przy odmowie urząd powinien podać przyczynę. Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie? Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny Źródła
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Radca prawny Paulina Olejniczak-Suchodolska Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie... >> więcej informacji |
|
|