Reklamacja kostki brukowej z różnych partii – jakie masz prawa

Kiedy różne partie kostki brukowej mogą być podstawą reklamacji

Jeżeli przy zakupie uzgodniono jeden rodzaj, jeden kolor i jednolity efekt wizualny, a dostarczony materiał wyraźnie różni się odcieniem między paletami, można mówić o niezgodności towaru z umową. W przypadku sprzedaży konsumenckiej podstawą jest art. 43b ust. 1 i 2 ustawy z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, zgodnie z którym towar musi być zgodny z umową m.in. co do opisu, rodzaju, jakości, kompletności i cech uzgodnionych przez strony.

Znaczenie ma także to, czy sprzedawca poinformował wcześniej, że towar będzie pochodził z różnych partii i może wystąpić różnica odcienia. Jeżeli takiej informacji nie było, a zamówienie dotyczyło jednej dostawy tego samego materiału, argument kupującego jest co do zasady mocniejszy.

W praktyce nie każda różnica odcienia będzie automatycznie wadą. Trzeba ocenić, czy jest to normalna, dopuszczalna cecha produktu wynikająca z technologii produkcji, czy rzeczywiście istotna i widoczna różnica wpływająca na zgodność towaru z umową. W sporze duże znaczenie mają: karta produktu, opis oferty, zamówienie, potwierdzenia mailowe i etykiety z partii produkcyjnych.

Zobacz również: źle zamontowane parapety – jak dochodzić naprawy szkody.

Jakie przepisy stosuje się obecnie

Jeżeli kupującym jest konsument, od 1 stycznia 2023 r. reklamacja wad towaru sprzedanego przez przedsiębiorcę opiera się przede wszystkim na przepisach rozdziału 5a ustawy z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, a nie na klasycznej rękojmi z Kodeksu cywilnego. Wynika to z art. 43a–43g tej ustawy.

Jeżeli kupującym jest przedsiębiorca, co do zasady stosuje się przepisy o rękojmi z art. 556-576 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, chyba że strony skutecznie ją ograniczyły lub wyłączyły w umowie, co dopuszcza art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego.

To rozróżnienie jest istotne, bo zakres uprawnień i sposób formułowania reklamacji są podobne praktycznie, ale podstawa prawna jest inna.

Uprawnienia konsumenta przy niezgodności towaru z umową

Zgodnie z art. 43d ust. 1 ustawy o prawach konsumenta, jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument może żądać jego naprawy albo wymiany. W opisanej sytuacji naprawa zwykle nie ma sensu, dlatego najbardziej naturalnym żądaniem będzie wymiana kostki na towar jednolity, zgodny z zamówieniem.

Sprzedawca powinien doprowadzić towar do zgodności z umową w rozsądnym czasie od chwili, gdy został poinformowany o braku zgodności, i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta – art. 43d ust. 4 ustawy o prawach konsumenta.

Jeżeli sprzedawca:

• odmówi doprowadzenia towaru do zgodności z umową,
• nie doprowadzi towaru do zgodności w rozsądnym czasie,
• albo brak zgodności jest na tyle istotny, że uzasadnia dalsze roszczenia,

konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy – art. 43e ust. 1 ustawy o prawach konsumenta. Trzeba jednak pamiętać, że odstąpienie od umowy nie przysługuje, jeżeli brak zgodności towaru z umową jest nieistotny, co wprost wynika z art. 43e ust. 5 tej ustawy.

W praktyce przy kostce brukowej zwykle najpierw warto żądać wymiany konkretnych palet na materiał z tej samej partii lub partii dającej jednolity efekt wizualny.

Uprawnienia przedsiębiorcy – rękojmia z Kodeksu cywilnego

Jeżeli zakup nie miał charakteru konsumenckiego, zastosowanie znajdzie rękojmia. Zgodnie z art. 556 § 1 Kodeksu cywilnego sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną.

Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową, a w szczególności, jeżeli rzecz nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia, albo nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego – art. 556¹ § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu cywilnego.

Przy rękojmi kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady – art. 561 § 1 Kodeksu cywilnego. Może także złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy na zasadach z art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem że odstąpienie nie przysługuje przy wadzie nieistotnej.

W opisanym stanie faktycznym także tutaj najrozsądniejszym pierwszym krokiem jest żądanie wymiany palet o odmiennym odcieniu na towar zgodny z umową.

Czy można żądać wymiany kostki na jedną partię?

Tak, jeżeli z umowy, oferty, próbki, ustaleń ze sprzedawcą albo z charakteru zamówienia wynikało, że towar miał być jednolity. Nie zawsze trzeba używać sformułowania „jedna partia”; wystarczy, że z ustaleń wynikał obowiązek dostarczenia kostki o jednolitym kolorze i wyglądzie.

Jeżeli natomiast producent w dokumentacji wyraźnie zastrzega dopuszczalne różnice odcieni, a sprzedawca prawidłowo o tym uprzedził, reklamacja może być trudniejsza. Wtedy spór sprowadza się do ustalenia, czy dostarczony materiał mieści się jeszcze w zwykłej tolerancji, czy jednak przekracza ją na tyle, że towar jest niezgodny z umową.

Terminy, o których trzeba pamiętać

Przy sprzedaży konsumenckiej sprzedawca odpowiada za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili dostarczenia i ujawniony w ciągu 2 lat od tej chwili – art. 43c ust. 1 ustawy o prawach konsumenta. Jeżeli brak zgodności ujawnił się przed upływem 2 lat od dostarczenia towaru, domniemywa się, że istniał on już w chwili dostarczenia – art. 43c ust. 2 tej ustawy, chyba że jest to nie do pogodzenia z charakterem towaru lub rodzaju braku zgodności.

Przy rękojmi termin odpowiedzialności sprzedawcy co do zasady wynosi 2 lata od wydania rzeczy kupującemu – art. 568 § 1 Kodeksu cywilnego.

W praktyce nie warto czekać. Reklamację najlepiej złożyć niezwłocznie po zauważeniu problemu i przed rozpoczęciem układania kostki, aby sprzedawca nie podnosił, że towar został zaakceptowany lub że różnice wynikają z montażu.

Zobacz również: oszukany przez firmę remontową – co zrobić i jak odzyskać pieniądze.

Jak przygotować skuteczną reklamację

W piśmie warto wskazać:

• datę zakupu i datę dostawy,
• numer zamówienia lub faktury/paragonu,
• opis niezgodności: różne partie, wyraźnie odmienny odcień, brak wcześniejszej informacji,
• że towar był zamawiany jako jedna całość, bez domawiania,
• konkretne żądanie – najczęściej wymiana palet na towar zgodny z umową,
• termin odpowiedzi, np. niezwłocznie lub w rozsądnym terminie,
• załączniki: zdjęcia, etykiety palet, korespondencję, dowód zakupu.

Jeżeli składa reklamację konsument, dobrze powołać art. 43b i art. 43d ustawy o prawach konsumenta. Jeżeli kupującym jest przedsiębiorca – art. 556 § 1, art. 556¹ § 1 oraz art. 561 § 1 Kodeksu cywilnego.

Co napisać w żądaniu

Najbezpieczniej żądać wymiany tych palet, które odbiegają kolorystycznie, na materiał zgodny z umową. Można wskazać, że oczekuje się dostarczenia kostki zapewniającej jednolity efekt wizualny odpowiadający zamówieniu. W razie odmowy lub bezskutecznego upływu rozsądnego czasu można przejść do dalszych roszczeń: obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy.

Jeżeli z powodu wadliwej dostawy powstała dodatkowa szkoda, np. koszt przestoju ekipy brukarskiej, możliwość dochodzenia odszkodowania zależy od okoliczności i podstawy odpowiedzialności. W relacjach kontraktowych podstawą może być art. 471 Kodeksu cywilnego, ale trzeba wykazać niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, szkodę i związek przyczynowy. Nie w każdej sprawie będzie to proste.

Czego nie robić przed zakończeniem reklamacji

• Nie układać całej kostki, jeżeli różnice są już widoczne.
• Nie usuwać etykiet z palet i nie mieszać wszystkich partii bez dokumentacji.
• Nie ograniczać się do rozmowy telefonicznej – reklamację trzeba utrwalić mailowo lub pisemnie.
• Nie formułować od razu kilku sprzecznych żądań bez określenia, czego oczekują Państwo w pierwszej kolejności.

FAQ

Czy sam fakt, że kostka pochodzi z dwóch partii, wystarcza do reklamacji?

Nie zawsze. Kluczowe jest to, czy powoduje to istotną różnicę wyglądu i czy towar przez to jest niezgodny z umową. Sama różnica numeru partii bez realnej różnicy wizualnej może nie wystarczyć.

Czy mogę od razu odstąpić od umowy?

Zwykle lepiej najpierw żądać wymiany. Przy sprzedaży konsumenckiej odstąpienie od umowy jest możliwe dopiero w sytuacjach określonych w art. 43e ustawy o prawach konsumenta, a przy rękojmi – na zasadach z art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego.

Czy reklamacja powinna być złożona na piśmie?

Tak, to zdecydowanie najbezpieczniejsze rozwiązanie. Pismo lub e-mail ułatwia późniejsze wykazanie daty zgłoszenia, treści żądania i załączonych dowodów.

Co jeśli sprzedawca twierdzi, że różnice odcieni są normalne?

Wtedy trzeba porównać rzeczywisty stan towaru z umową, ofertą i dokumentacją producenta. Jeżeli różnica jest duża, pomocne mogą być zdjęcia, próbki, a w sporze sądowym nawet opinia biegłego.

Źródła

• art. 43a-43g ustawy z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta
• art. 471, art. 556 § 1, art. 556¹ § 1, art. 558 § 1, art. 560 § 1, art. 561 § 1, art. 568 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
• wyrok Sądu Najwyższego z 9 października 2002 r., IV CKN 1372/00 – w zakresie oceny realnego wykonania obowiązku wymiany lub usunięcia wady na tle wcześniejszych regulacji rękojmi