Reklamacja implantów piersi

Dożywotnia gwarancja na implanty a koszt ponownej operacji

W przypadku pęknięcia implantu piersi pierwsze pytanie brzmi: co dokładnie obejmuje gwarancja. Zgodnie z art. 577 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny udzielenie gwarancji następuje przez złożenie oświadczenia gwarancyjnego, które określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego. Z kolei art. 577 § 2 Kodeksu cywilnego wskazuje, że obowiązki gwaranta mogą polegać w szczególności na zwrocie ceny, wymianie rzeczy, jej naprawie albo zapewnieniu innych usług.

Oznacza to, że sama informacja o „gwarancji na całe życie” nie przesądza jeszcze, że producent albo klinika musi zapłacić także za operację wymiany implantu. Jeżeli dokument gwarancyjny przewiduje tylko dostarczenie nowego implantu, gwarant może twierdzić, że jego obowiązek kończy się na wydaniu nowego wyrobu medycznego. Jeżeli jednak gwarancja, umowa z kliniką, materiały reklamowe albo korespondencja wskazywały, że pacjentka ma otrzymać realną wymianę implantu, można argumentować, że koszt zabiegu jest elementem wykonania gwarancji albo odrębną szkodą.

Nie należy więc ograniczać się do stwierdzenia, że firma „uznała reklamację implantów”. Trzeba sprawdzić, kto jest gwarantem, jaka jest pełna treść gwarancji, czy gwarancja obejmuje koszty sali operacyjnej, anestezji, pracy lekarza, hospitalizacji i badań oraz czy klinika była jedynie wykonawcą zabiegu, czy także sprzedawcą implantu.

Kto może odpowiadać za pęknięty implant piersi?

Odpowiedzialność może spoczywać na różnych podmiotach. W praktyce trzeba odróżnić gwarancję producenta od odpowiedzialności kliniki za usługę medyczną oraz od odpowiedzialności za produkt niebezpieczny. To, do kogo skierować roszczenie, zależy od dokumentów i przyczyny pęknięcia implantu.

Jeżeli klinika sprzedała pacjentce kompleksową usługę powiększenia piersi wraz z implantami, a pacjentka nie zawierała osobnej umowy z producentem, zasadne jest skierowanie pisemnego wezwania również do kliniki. W sprawach dotyczących zabiegów estetycznych pomocne może być porównanie zasad dochodzenia roszczeń o zwrot pieniędzy za źle wykonany zabieg chirurgii estetycznej.

Czy można żądać zwrotu 8000 zł za operację wymiany implantu?

Tak, ale nie zawsze z samej gwarancji. Jeżeli gwarancja obejmuje wyłącznie wydanie nowego implantu, roszczenie o zapłatę za operację trzeba oprzeć przede wszystkim na zasadach odpowiedzialności odszkodowawczej. Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego dłużnik ma obowiązek naprawienia szkody wynikłej z niewykonania albo nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie albo nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Podstawowe znaczenie ma też art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym zobowiązany do odszkodowania odpowiada tylko za normalne następstwa działania albo zaniechania, z którego szkoda wynikła. Art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi natomiast, że naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono.

W praktyce można argumentować, że jeżeli implant pękł z przyczyny, za którą odpowiada producent, dystrybutor lub klinika, to koszt operacji jest normalnym następstwem tej szkody. Uszkodzonego implantu nie da się bowiem bezpiecznie wymienić bez zabiegu medycznego. Trzeba jednak wykazać nie tylko fakt pęknięcia, lecz także wadliwość implantu, nieprawidłowe wykonanie zabiegu albo inne zawinione lub kontraktowo istotne działanie podmiotu odpowiedzialnego.

Jeżeli pęknięcie implantu spowodowało rozstrój zdrowia, ból, konieczność leczenia, dodatkowe badania lub ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, mogą wchodzić w grę także art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego. Art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego pozwala żądać naprawienia szkody obejmującej koszty wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, a art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego daje podstawę do dochodzenia odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Reklamacja implantów a reklamacja usługi medycznej

W sprawie implantów piersi często nakładają się dwa porządki: reklamacja samego wyrobu medycznego oraz reklamacja usługi medycznej. Pierwsza dotyczy tego, czy implant był wadliwy. Druga dotyczy tego, czy klinika prawidłowo zakwalifikowała pacjentkę do zabiegu, udzieliła pełnej informacji, przeprowadziła operację zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i zapewniła właściwą opiekę pooperacyjną.

Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Z kolei art. 8 tej ustawy stanowi, że pacjent ma prawo do świadczeń udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych. Jeżeli klinika naruszyła te obowiązki, może ponosić odpowiedzialność niezależnie od tego, czy producent uznał gwarancję na implant.

Warto także sprawdzić dokument zgody na zabieg. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia, a art. 16 tej ustawy przyznaje pacjentowi prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych. Jeżeli pacjentka nie została poinformowana o realnym ryzyku, trwałości implantów, możliwych powikłaniach albo zasadach gwarancji, może to mieć znaczenie dla odpowiedzialności kliniki.

Jak przygotować reklamację i wezwanie do zapłaty?

Reklamację najlepiej złożyć pisemnie do wszystkich potencjalnie odpowiedzialnych podmiotów: gwaranta wskazanego w karcie gwarancyjnej, kliniki, a w razie potrzeby także do dystrybutora albo producenta. Pismo powinno zawierać opis zabiegu, datę wszczepienia implantu, datę wykrycia pęknięcia, żądanie oraz termin odpowiedzi.

Do pisma warto dołączyć:

• kartę implantu, numer serii, certyfikat i dokument gwarancyjny,
• umowę z kliniką, faktury, paragony i potwierdzenia płatności,
• dokumentację medyczną przedoperacyjną i pooperacyjną,
• wyniki USG, MRI lub innych badań potwierdzających pęknięcie,
• pisemną kwalifikację do wymiany implantu i kosztorys operacji,
• korespondencję z kliniką, producentem lub dystrybutorem,
• dokumentację objawów, leczenia, bólu, leków i ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu.

W wezwaniu można żądać przede wszystkim bezpłatnej wymiany implantu, pokrycia kosztów zabiegu, zwrotu kosztów badań i konsultacji, a gdy są podstawy medyczne i prawne, także zadośćuczynienia. Jeżeli podmiot odmawia zapłaty, kolejnym krokiem może być reklamacja do ubezpieczyciela OC kliniki, mediacja, zgłoszenie sprawy do Rzecznika Praw Pacjenta albo pozew cywilny.

Terminy przedawnienia roszczeń

Terminy zależą od podstawy prawnej. Przy odpowiedzialności kontraktowej znaczenie mają art. 118 i art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego. Co do zasady termin przedawnienia wynosi 6 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata; koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż 2 lata.

Jeżeli roszczenie ma charakter deliktowy, stosuje się art. 442¹ § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przy szkodzie na osobie art. 442¹ § 3 Kodeksu cywilnego przewiduje, że przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie obowiązanej.

Jeżeli rozważana jest odpowiedzialność za produkt niebezpieczny, trzeba zwrócić uwagę na art. 449¹ § 1 Kodeksu cywilnego, który przewiduje odpowiedzialność producenta za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Zgodnie z art. 449⁸ Kodeksu cywilnego roszczenie takie przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, a w każdym razie wygasa z upływem 10 lat od wprowadzenia produktu do obrotu. Przy implantach wszczepionych wiele lat wcześniej ten termin może być szczególnie istotny.

FAQ

Czy dożywotnia gwarancja zawsze obejmuje koszt operacji wymiany implantu?

Nie. Z art. 577 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego wynika, że zakres gwarancji określa oświadczenie gwarancyjne. Jeżeli dokument obejmuje tylko wymianę implantu, koszt operacji trzeba dochodzić na innej podstawie, na przykład jako odszkodowanie.

Czy mogę żądać odszkodowania, jeśli producent daje nowe implanty, ale nie płaci za zabieg?

Tak, jeżeli da się wykazać szkodę, odpowiedzialność danego podmiotu i normalny związek przyczynowy. Podstawą mogą być art. 471 Kodeksu cywilnego przy odpowiedzialności kontraktowej oraz art. 361 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego przy ustalaniu zakresu naprawienia szkody.

Czy za pęknięty implant może odpowiadać klinika?

Tak, szczególnie gdy klinika była stroną umowy obejmującej zabieg i implant, zabieg wykonano nienależycie albo pacjentka nie została właściwie poinformowana o ryzyku. Znaczenie mają art. 471 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1 i art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Czy można żądać zadośćuczynienia za ból i stres związany z pęknięciem implantu?

Tak, jeżeli pęknięcie implantu spowodowało uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia albo krzywdę pozostającą w związku z zawinionym działaniem lub zaniechaniem odpowiedzialnego podmiotu. Podstawą może być art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego, a w zakresie kosztów leczenia art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego.

Co zrobić przed zapłatą 8000 zł za operację?

Najpierw warto zażądać pełnych warunków gwarancji, dokumentacji medycznej i pisemnego stanowiska kliniki oraz gwaranta. Jeżeli zabieg jest pilny medycznie, należy zabezpieczyć faktury, kosztorysy, zdjęcia, wyniki badań i opis lekarza, aby później dochodzić zwrotu poniesionych kosztów.

Źródła

• Art. 118, art. 120 § 1, art. 361 § 1 i § 2, art. 363 § 1, art. 444 § 1, art. 445 § 1, art. 471, art. 577 § 1 i § 2, art. 577¹, art. 581, art. 442¹ § 1 i § 3, art. 449¹ § 1 oraz art. 449⁸ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
• Art. 6 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych.
• Ustawa z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych.