Podział majątku po separacji, czy muszę zapewnić żonie mieszkanie?• Data publikacji: 07-02-2026 • Autor: Radca prawny Tomasz Krupiński |
|
Rozstaję się z żoną (na razie separacja). Wina rozstania leży po obu stronach. Mieszkamy w domku z moimi rodzicami, my na piętrze, rodzice na parterze. Dom jest jeszcze moich rodziców, nie został na mnie przepisany. Przed ślubem wyremontowaliśmy nasze piętro, ponadto posiadamy dwa samochody zarejestrowane na mnie, jednym jeździ żona. Czego może żądać żona przy podziale majątku? Czy muszę jej zapewnić mieszkanie? Na razie zamieszkała u swoich rodziców. |
|
Co może być przedmiotem podziału majątku po rozwodzie?Przedmiotem podziału jest majątek wspólny zgromadzony w toku trwania wspólności ustawowej. Domniemywa się, iż przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa wchodzą w skład wspólności ustawowej. Z opisu wynika, iż w skład majątku wspólnego wchodzą samochody, sprzęty i wszelkie wyposażenie domu oraz ewentualna wierzytelność wobec Pana rodziców o zwrot nakładów na nieruchomość stanowiącą ich własność. Stosownie do art. 45 § 1 K.r.o. – każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Sposób sformułowania powyższego przepisu wskazuje na zróżnicowanie zakresu kognicji sądu rozpoznającego sprawę. Określenie: małżonek „powinien zwrócić” nakłady i wydatki poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty prowadzi do konkluzji, że w tym zakresie sąd orzeka także w braku stosownego wniosku zgłoszonego przez małżonka. Natomiast regulacja, zgodnie z którą małżonek może żądać zwrotu nakładów i wydatków poczynionych przez niego z majątku osobistego na majątek wspólny, pozwala przyjąć, iż w tym przedmiocie sąd orzeka wyłącznie na wniosek zainteresowanego małżonka. Z przeciwstawienia „powinności zwrotu” i „możności żądania zwrotu” wynika, że o ile w drugim wypadku zwrot jest uzależniony od zgłoszenia żądania (wniosku), o tyle w pierwszym wypadku jest on obowiązkiem małżonka, a jego realizacja nie wymaga inicjatywy żadnego z małżonków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07, OSNC 2009/2/23; postanowienie Sądu Najwyższego z 16 października 1997 r., II CKN 395/97, LEX nr 50532). Czy przedmiotami majątkowymi które wchodzą w skład majątku wspólnego są wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek innej osoby?'Należy poza tym zauważyć, iż przedmiotami majątkowymi, które wchodzą w skład majątku wspólnego (art. 31 § 1 K.r.o.) są – obok rzeczy – prawa, a w szczególności wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek innej osoby. Gdy tą osobą nie jest jeden z małżonków, wierzytelności te w sprawie o podział majątku wspólnego podlegają uwzględnieniu przy ustaleniu składu majątku podlegającego podziałowi (uchwała Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1970 r., III CZP 18/70, OSNC 1971/2/18), a ustalenia tego sąd dokonuje z urzędu (art. 684 K.p.c. w związku z art. 567 § 3 K.p.c.). Uzasadnia to także orzekanie z urzędu o zwrocie wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, mimo że roszczenia o ich zwrot nie uwzględnia się przy ustaleniu składu majątku wspólnego podlegającego podziałowi i – jak wynika z art. 45 § 1 K.r.o. i art. 567 § 1 K.p.c. – rozstrzygnięcie o zwrocie tych wydatków i nakładów jest w sprawie o podział majątku wspólnego orzeczeniem dodatkowym. Oczywiście, jak wyżej wskazałem, sąd rozstrzyga o tych nakładach jedynie na wniosek. Wspomina Pan, iż znaczna część (zdecydowana większość) nakładów miała miejsce przed ślubem. Tak więc w mojej ocenie nakłady te trudno będzie zaliczyć do nakładów podlegających rozliczenie w toku podziału majątku. Oczywiście żaden przepis nie nakłada na Pana obowiązku zapewnienia żonie mieszkania czy jakiegokolwiek innego lokum. PrzykładyAnna i Michał mieszkali przez osiem lat w mieszkaniu należącym do rodziców Michała. Przed ślubem wyremontowali je za wspólne pieniądze – wzięli kredyt gotówkowy, kupili meble, położyli nowe instalacje i tynki. Po rozwodzie Anna domagała się połowy wartości mieszkania, ale sąd wyraźnie podkreślił, że lokal nie był ich wspólnym majątkiem. Uwzględnił jednak wartość remontu jako nakład z majątku wspólnego na cudzy majątek – w tym przypadku rodziców Michała. Sąd orzekł, że mają prawo odzyskać połowę wartości poniesionych nakładów, ustalając ich wartość na podstawie opinii biegłego.
Tomasz i Justyna kupili dwa samochody podczas małżeństwa – jeden z nich zarejestrowany był na Justynę, drugi na Tomasza. Po rozstaniu Justyna zabrała swój samochód, ale Tomasz próbował dowieść, że skoro to on pokrył większość rat leasingowych, auto należy się jemu. Sąd uznał jednak, że skoro samochód został nabyty w czasie trwania wspólności majątkowej, to należy do majątku wspólnego – niezależnie od tego, kto płacił. Finalnie, w ramach podziału majątku, auta zostały rozliczone jako składniki wspólne, a strony musiały wyrównać między sobą wartości.
Ewelina po separacji wyprowadziła się do rodziców, a jej były mąż Artur pozostał w mieszkaniu należącym do jego siostry. Podczas rozprawy Ewelina podniosła, że Artur powinien zapewnić jej lokal, bo została „bez dachu nad głową”. Sąd jednak wyjaśnił, że nie istnieje żaden przepis nakładający na byłego małżonka obowiązek zapewnienia mieszkania drugiej stronie po rozstaniu. Sytuacja mogłaby wyglądać inaczej tylko w razie orzeczenia eksmisji z lokalu lub w wyjątkowych sytuacjach dotyczących dzieci, ale tutaj takie okoliczności nie zachodziły. PodsumowanieOferta porad prawnychPotrzebujesz indywidualnej porady prawnej w sprawie podziału majątku, separacji lub rozwodu? Skorzystaj z naszej usługi porad prawnych online – szybko, dyskretnie i bez wychodzenia z domu. Opisz swoją sytuację, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie konkretną odpowiedź wraz z propozycją rozwiązania. Źródła:1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Radca prawny Tomasz Krupiński Radca prawny, absolwent wydziału prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (studia ukończył z wynikiem bardzo dobrym) oraz podyplomowych studiów z zakresu zarządzania projektami europejskimi. Radca prawny z siedmioletnim doświadczeniem zawodowym w obsłudze prawnej jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych. Specjalista z zakresu prawa rodzinnego oraz szeroko rozumianego prawa nieruchomości. Uczestnik programów ministerialnych dotyczących problematyki prawnorodzinnej. Od kilku lat doradza prawnie zarządom wspólnot mieszkaniowych oraz zarządcom nieruchomości. Posiada również uprawnienia zarządcy nieruchomości. |
|
prawnicy z dużym doświadczeniem.
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale
Uprawnienia byłego małżonka do lokalu komunalnego gdzie umowa zawarta była przed małżeństwem
Powrót do wspólności majątkowej po okresie rozdzielności, a zachowanie dotychczasowego podziału majątku
Wspólność majątkowa a działalność gospodarcza, jak ustalić co podlega podziałowi
Czy mogę odzyskać pieniądze włożone w mieszkanie byłej żony?
Umowa, prawa autorskie i podział zysków we wspólnym projekcie cyfrowym
Rozwód po latach, co mogę zrobić gdy małżeństwo się rozpadło
Odzyskanie nakładów na remont domu należącego do małżonka
Zwrot nakładów na dom teściów po rozwodzie
Majątek osobisty a ponowne małżeństwo, co dzieje się z własnością po ślubie
Rozwód bez podziału majątku, jak dochodzić swojej części po latach?
