Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podważenie darowizny osoby chorej na Alzheimera

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 07.04.2020

Moi rodzice posiadali dom z ogrodem i dodatkowa działkę uprawną 10 arów. Od wielu lat żyli w separacji. Ojciec zmarł kilka lat temu. Podczas rozprawy w sadzie o podział spadku po ojcu okazało się, że mama swoja cześć własności przekazała aktem darowizny mojemu bratu (jest nas pięcioro rodzeństwa). Oczywiście zaskoczyła nas ta decyzja. W międzyczasie u mamy wykryto chorobę Alzheimera. Pierwsze objawy choroby miała już wiele lat temu. Niedawno dowiedzieliśmy się od mamy, że brat zawiózł ją do notariusza i kazał podpisać dokument o darowiźnie za opiekę. Niestety brat na stałe mieszka za granicą. Do mamy przychodzą panie na ok. 2 godziny dziennie, pomagają jej. Nie wiemy, czy to opieka prywatna, czy z MOPS-u. Upoważnienie do jej konta ma tylko brat. Mama przy chorobie Alzheimera ma zaniki pamięci. Czy można podważyć taką darowiznę gdzie osoba chora jest na Alzheimera? Czy brat mógł otrzymać darowiznę za opiekę, skoro faktycznie mieszka w innym kraju? Czy jako rodzeństwo mamy prawo do decyzji o opiece nad mamą, czy tylko brat? Czy podważanie dokumentu jest możliwe tylko w jakimś czasie, czy się przedawnia?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podważenie darowizny osoby chorej na Alzheimera

Ustalenie wpływu choroby na darowiznę

W pierwszej kolejności należy zastanowić się i ustalić u lekarzy, czy choroba Alzheimera mogła w jakikolwiek sposób wpłynąć na działanie Pana mamy. Czy leki, które przyjmowała matka, mogły wyłączyć jej świadomość lub wpłynąć na wyrażenie przez nią woli. Zgodnie z art. 82 Kodeksu cywilnego „nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli”. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

 

Jeżeli chciałaby Pan podważyć umowę, konieczne byłoby wykazanie przed Sądem, że choroba mamy i przyjmowane przez nią leki miały wpływ na jej świadomość i w konsekwencji doprowadziły do jej wyłączenia w momencie podpisywania umowy.

Ważność umowy notarialnej - darowizny

Bezsporne jest, iż umowa została zawarta w siedzibie kancelarii. Powyższe wynika z treści pytania. Zachodzi zatem pytanie, jak Pani mama znalazła się w kancelarii, kto ją przyprowadził, czy miała świadomość podejmowanej przez siebie czynności? Wskazuje Pan na zachowanie brata, ale proszę zważyć, że notariusz w razie, gdyby powziął pod wątpliwość swobodę działania Pana mamy, winien odmówić podpisania dokumentu.  

 

Podważając umowę sprzedaży, musiałaby Pan za pomocą biegłego wykazać, że Alzheimer wyłączył świadomość matki. W toku sprawy konieczne byłoby dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia, czy w dniu podpisywania umowy sprzedaży Pana mama miała świadomość, czy świadomość była pełna, czy też ograniczona? Opinia zostałaby sporządzona na podstawie dokumentacji medycznej Pana mamy oraz być może badań mamy na dzień dzisiejszy by ustalić w jaki sposób choroba się rozwija.

 

Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu:

 

„Stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli" nie może być pojmowany w znaczeniu całkowitego braku świadomości. Całkowity brak świadomości, jeżeli wystąpi, charakteryzuje się zupełną niemożnością działania, a zatem problem oświadczenia czegokolwiek w ogóle nie może wchodzić w rachubę.„Stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli" nie może być rozumiany dosłownie, wobec czego nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Wystarczy istnienie takiego stanu, który oznacza brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych i posunięć innych osób oraz niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania" (wyrok SN z dnia 7 lutego 2006 r., IV CSK 7/05, LEX nr 180191; por. też wyrok SN z dnia 27 lipca 2010 r. II CSK 147/10, LEX nr 621139; tak samo w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 kwietnia 1976 r., III CRN 25/76, OSP 1977, z. 4, poz. 78” (B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, Komentarz do art. 82 Kodeksu cywilnego, 18.04.2014).

 

Mając na uwadze powyższe, należy wyraźnie podkreślić, iż zanim zdecyduje się Pan wskazywać, że umowa jest nieważna, konieczne jest zasięgnięcie opinii lekarza prowadzącego matką lub innego lekarza u którego Pana mama się leczyła i leczy, celem ustalenia, czy choroby na które cierpi mogły choć w niewielki sposób wpłynąć na wyłączenie świadomości Pani mamy w dni podpisywania umów.

 

Postępowanie będzie nie tylko długotrwałe ale także i kosztowne, albowiem kosztami biegłego będzie obciążony Pan, jako osoba, która próbuje podważyć stan prawny wynikający z umowy. Nie powinno budzić wątpliwości, że sprawa wcale nie musi zakończyć się na Pana korzyść.

Opiekun mieszkający za granicą

Samo zamieszkiwanie brata poza granicami kraju nie ma większego znaczenia. Najistotniejsze jest by jeżeli nie może sprawować opieki samodzielnie, zapewnił pomoc osób trzecich, które taką opiekę zapewnią.

Decyzja o opiece nad mamą

Z uwagi na fakt, że mama nie jest ubezwłasnowolniona, nie widzę powodów do tego by tylko jedna osoba (jedno dziecko) miało podejmować działania w zakresie opieki, leczenia. Po pierwsze mama sama o tym decyduje, bowiem nie jest pozbawiona praw, a po drugie wszystkie dzieci mają pełne prawo włączyć się do takiej pomocy.

Roszczenie o ustalenie stwierdzenia nieważności darowizy

Roszczenie o ustalenie stwierdzenia nieważności umowy darowizny nie przedawnia się, jednak dobrze byłoby, gdyby takie działanie było podjęte za życia matki, by w razie potrzeby lekarze sądowi mogli przebadać mamę i ustalić, jak u niej rozwija się choroba, a zatem jaki mogła mieć stan w momencie podpisywania umowy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa plus cztery =

»Podobne materiały

Odwołanie darowizny przez teściową

Dwa lat temu teściowa darowała swojemu synowi (wówczas mojemu narzeczonemu) w drodze umowy darowizny niezabudowaną działkę. Po ślubie na tej działce rozpoczęliśmy budowę domu. Rok temu mąż darował mi w tej samej drodze darowizny prawo do własności działki (w akcie notarialnym oboje widniejemy jako w

 

Przekazanie mieszkania w formie darowizny

Przez 30 lat rodzice zamieszkiwali w spółdzielczym mieszkaniu własnościowym. Przez cały ten okres byłam w mieszkaniu zameldowana. Przed czterema laty, po śmierci ojca, prawo na mocy testamentu sporządzonego przez ojca nabyła w całości mama. Chce mi je oddać w formie darowizny. Co powinnam teraz zrob

 

Darowizna dla osoby niespokrewnionej

Mieszkamy w budynku należącym do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, mamy możliwość wykupu mieszkania. Niedawno sąsiad zaproponował nam, że możemy wykupić jego lokal (on nie ma na to pieniędzy). Oczywiście sąsiad miałby do śmierci mieszkać w swoim mieszkaniu. Czy możliwe jest przekazanie mieszkania w f

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »