Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odrzucenie spadku a polisa OC za pozostawiony samochód

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 14.03.2018

Niedawno zmarł mój mąż, zostawił po sobie długi, więc wraz z dziećmi odrzuciłam po nim spadek. Sprawa odrzucenia przez dalszą rodzinę potrwa jeszcze przez kilka lat. Po mężu pozostał samochód o wartości ok. 10 tys. zł i przyszedł na nazwisko męża blankiet do zapłaty w OC. Kto i czy powinien opłacić OC? Czy jest jakiś sposób na wyrejestrowanie auta?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odrzucenie spadku a polisa OC za pozostawiony samochód

Fot. Fotolia

Zacznijmy od zacytowania artykułu 1024 Kodeksu cywilnego (K.c.):

 

„§ 1. Jeżeli spadkobierca odrzucił spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może żądać, ażeby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do niego według przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika.

§ 2. Uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne można żądać w ciągu sześciu miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, lecz nie później niż przed upływem trzech lat od odrzucenia spadku.”

 

Artykułem 1024 K.c. ustawodawca zakończył (zapewne Pani już znane) przepisy o oświadczeniach co do spadku (art. 1012 i następne K.c.). Proszę zwrócić uwagę także na treść artykułu 1020 K.c.: „Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.”. Z powyższego (w tym z przedstawionego opisu sytuacji), wynika, że odnośny samochód – wchodzący w skład spadku po Pani mężu – jest dla Pani oraz dla Pani dzieci rzeczą cudzą. Dlatego w zaistniałej sytuacji wszyscy Państwo są dla każdego składnika spadku (art. 922 K.c.) innymi osobami w rozumieniu artykułu 140 K.c., który stanowi: „W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.”. Odnośny samochód jest rzeczą cudzą – należącą do spadkobierców (art. 935 K.c.), ktokolwiek okaże się spadkobiercą, więc dalsze posiadanie go lub używanie może być ryzykowne.

 

Zakładam, że po Pani mężu ma miejsce dziedziczenie ustawowe (art. 931 i następne K.c.). Po odrzuceniu spadku przez Panią oraz przez dzieci spadkodawcy ta sprawa przestaje być Państwa sprawą – należy jedynie dopełnić określonych formalności, także z uwagi na ryzyko mogące wiązać się z treścią wyżej zacytowanego artykułu 1024 K.c. Skoro jakiś majątek (przynajmniej przedmiotowy samochód) został po spadkodawcy, a do oficjalnego stwierdzenia nabycia spadku jeszcze daleko, to należy niezwłocznie powiadomić „sąd spadku” o sytuacji – w tym przesłać otrzymany blankiet wpłaty albo przynajmniej jego kopię oraz powiadomić sąd o wszystkich pozostałych składnikach majątku spadkowego i zawnioskować do sądu o zabezpieczenie spadku. Zabezpieczenie spadku uregulowano w art. 633 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.); prawdopodobnie w tej sytuacji zachodzi przesłanka zabezpieczenia spadku z urzędu, przewidziana w artykule 635 § 3, który brzmi: „Zabezpieczenia spadku dokonuje się z urzędu, jeżeli sąd poweźmie wiadomość, że: 1) spadkobierca jest nieznany, nieobecny lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych i nie ma ustawowego przedstawiciela;”. Sąd spadku trzeba niezwłocznie poinformować oficjalnie o sytuacji, np. składając (za pokwitowaniem przyjęcia) pismo w sądowym biurze podawczym lub wysyłając pismo listem poleconym (najlepiej „za zwrotnym potwierdzeniem odbioru”). Sąd jest uprawniony zdecydować o tym, u kogo mają znajdować się składniki majątku spadkowego (np. przedmiotowy samochód) oraz czy i przez kogo mogłyby być używane; sąd jest także uprawniony zdecydować np. o sprzedaży samochodu (zapewne w trybie licytacyjnym, by pozostałe, po odliczeniu kosztów, pieniądze mogły służyć zaspokojeniu wierzycieli spadku), jak również zdecydować o ewentualnym wyrejestrowaniu pojazdu. Osoby, które spadek odrzuciły, nie są uprawnione decydować o składnikach majątku spadkowego. Co więcej, poza ryzykiem związanym z ww. artykułem 1024 K.c. (którego to ryzyka zapewne Państwo chcą uniknąć), w grę mogłyby wchodzić inne problemy; tytułem przykładu: roszczenie spadkodawcy (ktokolwiek się nim okaże) o wynagrodzenie (art. 224 i następne K.c.) za bezumowne korzystanie z rzeczy cudzej (np. z owego pojazdu), a może nawet obwinianie o przywłaszczenie cudzej rzeczy – to zaś może być nawet przestępstwem, stypizowanym w artykule 284 Kodeksu karnego (K.k.). W przepisach prawnych nie określono wprost, czy osoba odrzucająca spadek powinna kontaktować się z wierzycielem lub przedstawicielem wierzyciela spadku. Określone względy (np. rzetelność) mogą przemawiać np. za korespondencyjnym (jak wyżej) powiadomieniem wierzyciela o sytuacji, ale trudno byłoby wskazać przepis prawny jednoznacznie to nakazujący, więc proszę dokonać wyboru. Sąd spadku trzeba niezwłocznie zawiadomić.

 

Jeżeli Pani jest współwłaścicielką odnośnego samochodu (choć został on zarejestrowany wyłącznie na dane osobowe Pani męża), to w grę mogłoby wchodzić wytoczenie przewidzianego artykułem 189 K.p.c. powództwa o ustalenie – a dokładniej: o ustalenie, że np. auto wchodziło w skład wspólności majątkowej małżeńskiej, wspomnianej w art. 196 K.c. oraz uregulowanej w art. 31 i następnych Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), a regułą jest równość udziałów małżonków we wspólności majątkowej między nimi (art. 43 K.r.o.). Gdyby doszło do wytoczenia powództwa z tego zakresu, to najprawdopodobniej sąd spadku byłby zobowiązany ustanowić kuratora spadku (art. 666 i następne K.p.c.) – by reprezentował stronę pozwaną. Wskazana przez Panią sytuacja także w przypadku procesu o ustalenie mogłaby wymagać podjęcia szybkich decyzji przez sąd – dlatego przydać by się mogły odpowiednio precyzyjne wnioski do sądu (np. o wyrażenie zgody na wyrejestrowanie auta lub jego sprzedaż), być może wnioski o cechach zabezpieczenia (art. 730 i następne K.p.c.).

 

Proszę pamiętać o tym, że na odrzucenie spadku w imieniu dziecka (niepełnoletniego) wymagana jest zgoda „sądu opiekuńczego” – tak przedstawia się ukształtowana wykładnia przepisów o władzy rodzicielskiej i jej sprawowaniu (art. 92 i następne K.r.o), zwłaszcza w zakresie decydowania o sprawach majątkowych małoletniego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery plus trzy =

»Podobne materiały

Samochód po wypadku – wypłata odszkodowania ze spadku zmarłego

Mój ojciec zginął dwa lata temu w wypadku samochodowym, którego był sprawcą. Jechał samochodem kolegi, który uległ całkowitemu zniszczeniu bez prawa do odszkodowania. Jestem jedynym spadkobiercą taty, przyjąłem spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Na prośbę właściciela samochodu wypłaciłem mu 7 

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »