Posiadanie marihuany – co grozi i jak się bronić?

Co grozi za posiadanie marihuany?

Posiadanie marihuany jest kwalifikowane przede wszystkim na podstawie art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie z tym przepisem osoba, która wbrew ustawie posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli chodzi o znaczną ilość, zagrożenie wzrasta do kary od roku do 10 lat pozbawienia wolności. W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega natomiast grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

W praktyce 0,35 g marihuany nie powinno być traktowane jako znaczna ilość. Nie oznacza to jednak automatycznie, że sprawa będzie bagatelna lub zostanie zakończona bez konsekwencji. Organ prowadzący postępowanie będzie oceniał m.in. ilość środka, jego przeznaczenie, okoliczności zatrzymania, zachowanie podejrzanego, wcześniejszą karalność, cel posiadania oraz to, czy sprawa wiąże się z udzielaniem narkotyków innym osobom.

Przy niewielkiej ilości marihuany, zwłaszcza u osoby dotychczas niekaranej, najważniejsze jest szybkie rozważenie wniosku o umorzenie z art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii albo wniosku o warunkowe umorzenie postępowania. Warto też zadbać, aby w aktach znalazły się okoliczności przemawiające za tym, że środek był przeznaczony wyłącznie na własny użytek, a społeczna szkodliwość czynu była niewielka.

Kiedy możliwe jest umorzenie sprawy z art. 62a?

Art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii pozwala umorzyć postępowanie, także przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, jeżeli przedmiotem czynu są środki odurzające lub substancje psychotropowe w ilości nieznacznej, przeznaczone na własny użytek sprawcy, a orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień jego społecznej szkodliwości.

W sprawach o bardzo małe ilości marihuany jest to często pierwszy kierunek działania. Wniosek powinien wykazywać trzy elementy: nieznaczną ilość, własny użytek oraz niską społeczną szkodliwość. Pomocne mogą być informacje o niekaralności, nauce lub pracy, stabilnej sytuacji życiowej, incydentalnym charakterze zdarzenia, braku udzielania marihuany innym osobom oraz braku związku ze sprzedażą narkotyków.

Umorzenie na tej podstawie jest korzystniejsze niż warunkowe umorzenie, ponieważ nie wiąże się z okresem próby. Nie w każdej sprawie będzie jednak możliwe. Jeżeli organ uzna, że ilość nie była nieznaczna, okoliczności są niejasne albo materiał dowodowy wskazuje na coś więcej niż posiadanie na własny użytek, trzeba rozważać inne rozwiązania procesowe.

Wypadek mniejszej wagi przy posiadaniu marihuany

Jeżeli nie dojdzie do umorzenia na podstawie art. 62a, w sprawach o niewielkie ilości marihuany można argumentować, że czyn stanowi wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 ustawy. Wtedy ustawowe zagrożenie jest łagodniejsze: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.

O wypadku mniejszej wagi nie decyduje sama mała ilość narkotyku. Sąd bierze pod uwagę całość okoliczności: rodzaj środka, ilość, sposób wejścia w posiadanie, cel posiadania, zachowanie po zatrzymaniu, wcześniejszą karalność, stopień demoralizacji, motywację sprawcy i realne zagrożenie społeczne. Przy 0,35 g marihuany argument o mniejszej wadze jest zwykle istotny, ale powinien być poparty konkretnymi okolicznościami, a nie jedynie samą wagą środka.

Warunkowe umorzenie postępowania – kiedy warto o nie wnioskować?

Warunkowe umorzenie postępowania może być właściwym rozwiązaniem, gdy są podstawy do przyjęcia, że czyn został popełniony, ale wina i społeczna szkodliwość nie są znaczne, okoliczności nie budzą wątpliwości, a sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne i daje pozytywną prognozę na przyszłość. W sprawie o posiadanie niewielkiej ilości marihuany przez osobę dotychczas niekaraną przesłanki te często mogą być spełnione.

Okres próby przy warunkowym umorzeniu trwa od roku do 3 lat. Sąd może oddać sprawcę pod dozór, nałożyć określone obowiązki, a także orzec świadczenie pieniężne. W sprawach narkotykowych trzeba również pamiętać o przepadku zabezpieczonego środka odurzającego; przepisy przewidują go także przy umorzeniu albo warunkowym umorzeniu postępowania.

Warunkowe umorzenie nie jest wyrokiem skazującym. Ma to duże znaczenie praktyczne, bo sprawca nie zostaje skazany i nie wymierza mu się kary. Jednocześnie nie należy przedstawiać tego rozwiązania jako całkowicie neutralnego: informacja o prawomocnym warunkowym umorzeniu może być odnotowana w Krajowym Rejestrze Karnym w zakresie dostępnym dla uprawnionych organów, a naruszenie porządku prawnego w okresie próby może prowadzić do podjęcia postępowania.

Czy trzeba fizycznie posiadać marihuanę, żeby usłyszeć zarzut?

Przestępstwo z art. 62 polega na posiadaniu środka odurzającego lub substancji psychotropowej. Chodzi o faktyczne władztwo nad środkiem, czyli sytuację, w której dana osoba może nim rozporządzać. Nie jest konieczne, aby osoba została zatrzymana dokładnie w chwili używania marihuany. Istotne jest natomiast, czy dowody wskazują, że miała ona realną możliwość dysponowania środkiem.

Sama znajomość z osobą handlującą narkotykami, wpis w telefonie, ogólne podejrzenie albo nieprecyzyjne pomówienie nie powinny automatycznie przesądzać o odpowiedzialności karnej. Mogą być jednak elementem materiału dowodowego, który organy ścigania będą weryfikować. W takiej sprawie kluczowe staje się wykazanie, że podejrzenie nie znajduje wystarczającego oparcia w dowodach.

Czy zeznania dilera wystarczą do postawienia zarzutu?

Do przedstawienia zarzutów nie jest wymagane złapanie podejrzanego na gorącym uczynku ani wcześniejsze przeszukanie mieszkania. Zgodnie z zasadami postępowania karnego zarzut można przedstawić wtedy, gdy zebrane dane dostatecznie uzasadniają podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba. Takim materiałem mogą być także zeznania innej osoby, np. osoby zatrzymanej za handel narkotykami.

Nie oznacza to jednak, że każde zeznanie dilera wystarczy do skazania. Sąd ocenia dowody swobodnie, z uwzględnieniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Organy postępowania mają obowiązek badać okoliczności zarówno obciążające, jak i odciążające, a niedające się usunąć wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść oskarżonego.

W praktyce obrona powinna zmierzać do wykazania, czy świadek miał interes w pomawianiu innych osób, czy jego relacja jest spójna, czy wskazuje konkretne daty i okoliczności, czy znajduje potwierdzenie w innych dowodach oraz czy nie została złożona wyłącznie w celu poprawienia własnej sytuacji procesowej.

Więcej praktycznych informacji o przebiegu spraw karnych znajdziesz w dziale procedury w prawie karnym.

Jak można się bronić w sprawie o posiadanie marihuany?

Strategia obrony zależy od tego, czy sprawca kwestionuje samo posiadanie, czy przyznaje posiadanie niewielkiej ilości na własny użytek i chce ograniczyć konsekwencje. To dwie różne sytuacje. Jeżeli osoba faktycznie posiadała marihuanę, zwykle najważniejsze będzie wykazanie nieznacznej ilości, własnego użytku, incydentalności zdarzenia i pozytywnej prognozy. Jeżeli zarzut opiera się tylko na pomówieniu lub pośrednich poszlakach, obrona powinna koncentrować się na braku wiarygodnych dowodów posiadania.

W zależności od sprawy warto rozważyć m.in.:

• złożenie wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,
• wniosek o zakwalifikowanie czynu jako wypadku mniejszej wagi,
• wniosek o warunkowe umorzenie postępowania, jeżeli okoliczności czynu nie są sporne,
• wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków potwierdzających alibi albo okoliczności korzystne,
• wniosek o konfrontację osób, których relacje są sprzeczne,
• analizę bilingów, lokalizacji, zapisów monitoringu, obecności w pracy lub na uczelni, dokumentacji podróży, płatności kartą albo innych danych potwierdzających, gdzie podejrzany przebywał w danym czasie.

W sprawie karnej znaczenie mają terminy. Po ogłoszeniu wyroku strona ma co do zasady 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Następnie apelację wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Przeoczenie tych terminów może poważnie ograniczyć możliwość skutecznego zaskarżenia orzeczenia.

Bilingi i inne dane telekomunikacyjne jako dowód

Jeżeli zarzut opiera się na twierdzeniu, że podejrzany kontaktował się z dilerem w określonym okresie, pomocne mogą być dane telekomunikacyjne. Trzeba jednak uwzględnić aktualne przepisy Prawa komunikacji elektronicznej. Przedsiębiorca telekomunikacyjny przechowuje określone dane retencyjne co do zasady przez 12 miesięcy od połączenia lub nieudanej próby połączenia, a po upływie tego okresu dane są niszczone, chyba że zostały wcześniej zabezpieczone zgodnie z odrębnymi przepisami.

Również dane o wykonanych usługach telekomunikacyjnych potrzebne do ustalenia należności i rozpatrzenia reklamacji są przechowywane zasadniczo przez 12 miesięcy. Dlatego w starszych sprawach nie można zakładać, że operator nadal będzie posiadał pełne dane sprzed dwóch lat. Jeżeli dane są istotne dla obrony, należy jak najszybciej złożyć odpowiedni wniosek dowodowy do organu prowadzącego postępowanie, aby zwrócił się o ich zabezpieczenie lub pozyskanie.

FAQ

Czy za 0,35 g marihuany można trafić do więzienia?

Teoretycznie art. 62 ust. 1 przewiduje karę do 3 lat pozbawienia wolności, ale przy tak małej ilości i osobie dotychczas niekaranej realnie trzeba rozważać łagodniejsze zakończenie sprawy: art. 62a, wypadek mniejszej wagi albo warunkowe umorzenie. Każda sprawa zależy jednak od konkretnych okoliczności.

Czy marihuana na własny użytek jest w Polsce legalna?

Nie. Samo posiadanie marihuany bez podstawy prawnej jest przestępstwem. Własny użytek i nieznaczna ilość mogą natomiast uzasadniać umorzenie postępowania lub łagodniejszą ocenę czynu.

Czy przyznanie się na policji przekreśla szanse na umorzenie?

Nie zawsze. Przyznanie się może potwierdzać okoliczności czynu, ale przy nieznacznej ilości na własny użytek nadal można wnioskować o umorzenie z art. 62a albo warunkowe umorzenie. Ważne jest, aby nie składać pochopnych wyjaśnień bez rozważenia ich skutków.

Czy sąd musi uwierzyć dilerowi, który mnie pomawia?

Nie. Sąd ocenia wiarygodność zeznań w zestawieniu z całym materiałem dowodowym. Zeznania osoby zainteresowanej własną sytuacją procesową powinny być szczególnie starannie weryfikowane, zwłaszcza gdy brakuje innych dowodów.

Czy można żądać konfrontacji ze świadkiem?

Tak, osoby przesłuchiwane mogą być konfrontowane w celu wyjaśnienia sprzeczności. Wniosek o konfrontację warto uzasadnić konkretnymi rozbieżnościami w zeznaniach lub wyjaśnieniach.

Czy warunkowe umorzenie oznacza skazanie?

Nie. Warunkowe umorzenie nie jest wyrokiem skazującym i nie oznacza wymierzenia kary. Trzeba jednak pamiętać o okresie próby, możliwych obowiązkach oraz o tym, że informacja o warunkowym umorzeniu może być odnotowana w KRK dla uprawnionych organów.

Co zrobić po niekorzystnym wyroku?

Najpierw trzeba pilnować terminu 7 dni na wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem termin do wniesienia apelacji wynosi zasadniczo 14 dni.

Podsumowanie

Sprawa o posiadanie marihuany nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat liczby gramów. Mała ilość, brak karalności i własny użytek są bardzo ważne, ale trzeba je odpowiednio wykazać i osadzić w przepisach. W sprawach takich jak zatrzymanie z 0,35 g marihuany podstawowym celem może być umorzenie z art. 62a, ewentualnie warunkowe umorzenie postępowania albo uznanie czynu za wypadek mniejszej wagi.

Jeżeli natomiast sprawa opiera się na zeznaniach dilera lub innych pośrednich dowodach, obrona powinna koncentrować się na podważeniu wiarygodności tych dowodów i aktywnym przedstawianiu okoliczności korzystnych. Im wcześniej zostaną złożone właściwe wnioski dowodowe, tym większa szansa na ograniczenie konsekwencji sprawy.

Źródła

• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii – tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1939
• Kodeks karny – tekst ujednolicony, Dz.U. 2025 poz. 383 z późn. zm.
• Kodeks postępowania karnego – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 490
• Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej, Dz.U. 2024 poz. 1221
• Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym – tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 276