Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak będzie wyglądał podział majątku męża po jego śmierci?

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 29.10.2009

Jestem drugą żoną mojego męża, pierwsza zmarła, osieracając ich jedynego syna, który teraz jest już dorosły. Małżonek prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w domu. Zanim jeszcze się pobraliśmy, by pomóc mu w prowadzeniu firmy zrezygnowałam z pracy i zostałam jego pracownikiem. Dwa lat temu wzięliśmy ślub – nie została spisana intercyza. Po ślubie stałam się w firmie osobą współpracującą (mąż jest jedynym właścicielem), a moja praca istotnie przyczyniła się do rozwoju firmy i wzrostu zysków. Dom, w którym mieszkamy, i w którym mieści się firma, jest własnością męża uzyskaną jeszcze przed ślubem ze mną poprzez darowiznę i poprzez rozstrzygnięcie sprawy spadkowej po zmarłej żonie. Jego syn za swoją część spadku po matce otrzymał kupione przez męża również jeszcze przed naszym ślubem mieszkanie – zamiana, akt notarialny. Jeśli mąż nie spisze testamentu, jak w świetle prawa będzie wyglądał podział majątku po jego śmierci?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jeśli nie zawarli Państwo umowy majątkowej małżeńskiej (zwanej potocznie intercyzą), to majątek, który Pani mąż zgromadził przed ślubem (nabył w drodze kupna, dziedziczenia, darowizny, itp.), stał się jego majątkiem odrębnym, a zatem nie wchodzi do małżeńskiej wspólnoty majątkowej.

 

Intercyzę można zawrzeć w każdym czasie, nawet w trakcie trwania małżeństwa (przed notariuszem). Przez taką umowę małżonkowie mogą rozszerzyć wspólność majątkową małżeńską, np. o przedmioty z majątków osobistych każdego z małżonków.

 

Do schedy spadkowej po spadkodawcy (Pani mężu) wejdą wszystkie przedmioty z jego majątku osobistego oraz połowa przedmiotów z majątku wspólnego, jakiego dorobili się Państwo w trakcie trwania małżeństwa. Spadek ten z ustawy odziedziczy Pani oraz syn spadkodawcy. Jeśli zaś spadkodawca sporządzi testament, to dziedziczenie będzie odbywało się zgodnie z jego wolą (o ile testament będzie ważny i skuteczny).

 

Niezależnie od tego, czy dziedziczenie będzie odbywało się na mocy testamentu czy z ustawy, po śmierci spadkodawcy najpierw ustala się, kto dziedziczy (przed sądem lub notariuszem należy dokonać stwierdzenia nabycia spadku), a jeśli spadkobierców jest kilku, to następnie dokonuje się działu masy spadkowej.

 

Działu nie dokonuje się, jeśli spadkobierca jest jeden (wtedy on dziedziczy wszystko, co wchodziło do masy spadkowej).

 

Jeśli spadkobierców jest co najmniej dwóch i nie mogą się porozumieć co do działu spadku, to można przeprowadzić przed sądem postępowanie o dział spadku.

 

Istnieje możliwość przeprowadzenia przed sądem obu postępowań na raz (tj. o stwierdzenie nabycia spadku oraz dział spadku).

 

W postępowaniu o dział spadku to sąd ustala skład i wartość podlegającego podziałowi spadku (art. 684 Kodeksu postępowania cywilnego). Z reguły przeprowadza się dowód z opinii biegłego, który dokonuje wyceny przedmiotów wchodzących w skład masy spadkowej.

 

Po zgromadzeniu wszystkich dowodów sąd powinien nakłaniać spadkobierców do zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując im sposoby mogące do tego doprowadzić. Jeśli spadkobiercy nie dojdą do porozumienia, a będzie możliwość podziału masy spadkowej w naturze, to sąd dokona takiego podziału (różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne). Jeśli podział w naturze nie będzie możliwy, to sąd zarządzi sprzedaż majątku i podział między spadkobierców sumy uzyskanej ze sprzedaży.

 

Należy jednak zauważyć, iż nawet jeśli Pani mąż spisze testament, w którym wszystko, co posiada, przekaże żonie, czyli Pani, to syn będzie miała prawo do żądania zachowku. Taka sama sytuacja będzie miała miejsce, jeśli Pani mąż spisze testament, w którym wszystko, co posiada, przekaże synowi, wtedy to Pani będzie osobą uprawnioną do żądania zachowku.

 

Jeśli syn Pani męża jest pełnoletni i zdolny do pracy, to na mocy art. 991 Kodeksu cywilnego – może domagać się tytułem zachowku połowy wartości udziału, jaki przypadłby mu przy dziedziczeniu ustawowym (tj. gdyby spadkodawca nie sporządził testamentu).

 

Za życia spadkodawca może jednak uczynić na rzecz spadkobiercy (np. syna) darowiznę, która w świetle prawa po jego śmierci mogłaby zostać uznana za zachowek. Można również w testamencie ustalić, iż jedynym spadkobiercą jest np. żona, ale jednocześnie ustanowić zapis na rzecz syna (np. jedna działka ma zostać przekazana synowi). Taki zapis również będzie uznany za zachowek.

 

Ustawodawca przewiduje wiele możliwości rozporządzeń na wypadek śmierci. Można sporządzić testament, powołując do spadku różne osoby (czyli ustanowić spadkobierców), można dokonać zapisów (czyli zobowiązać spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby), poleceń (czyli zobowiązać spadkobiercę do oznaczonego działania). Spadkodawca może również w testamencie powołać wykonawcę testamentu, który po jego śmierci będzie zarządzał majątkiem spadkowym, a w szczególności może wykonać zapisy i polecenia, spłacić długi spadkowe, a następnie wydać spadkobiercom majątek zgodnie z wolą spadkodawcy. Wykonawca testamentu nie musi być spadkobiercą.

 

Istnieje również możliwość wydziedziczenia spadkobiercy w testamencie (czyli pozbawienia go zachowku). Jednak taka sytuacja może zdarzyć się wyjątkowo i tylko z przyczyn opisanych w przepisie art. 1008 Kodeksu cywilnego, to jest:

 

  1. jeśli spadkobierca wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego albo
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci, albo
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X minus dziewięć =

»Podobne materiały

Śmierć męża – czy żona zapłaci podatek od spadku?

Mój zmarły mąż nie sporządził testamentu. Mam niepełnoletnie dzieci (dwie córki i syna). Czy trzeba będzie zapłacić podatek od masy spadkowej?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »