Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak zmusić gminę do naprawy drogi?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 20.03.2019

Mieszkamy w małej miejscowości, w jednej z biedniejszych gmin. Mamy problem z drogą dojazdową do naszych domostw (6 rodzin). Droga należy do gminy, ale ponieważ działki, które zakupiliśmy na budowę domków jednorodzinnych, były wydzielone z pola ornego, gminnego, żeby jakoś funkcjonować, na własny koszt wybudowaliśmy drogę, tj. odgraniczyliśmy słupami, utwardziliśmy kilkoma warstwami kamieni, żwiru i lepiku. Tak przygotowana droga służyła nam przez kilkanaście lat. Ostatnio zaczęła się psuć, wypadają coraz większe dziury. Zwróciliśmy się więc do władz gminy z prośbą o naprawę i położenie asfaltu. Burmistrz się zgodził, ale sprawa upadła na radzie gminy, bo trzeba było zbudować drogę do pola córki sołtysa. Czy jest jakiś sposób, aby gmina jednak dołożyła się do naprawy? Jak zmusić gminę do naprawy drogi?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z opisu wynika, że mają Państwo problem z drogą gminną, której stan jest fatalny i nie nadaje się ona do użytku.

 

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym („usg): „Ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy”. „W doktrynie ugruntowany jest pogląd, iż wymienione w ust. 1 art. 7 zadania gminy nie mogą być utożsamiane z kompetencjami, a jedynie kompetencja stwarza potencjalną możliwość ważnego dokonania przez organ czynności konwencjonalnej. W państwie praworządnym nie jest możliwe utożsamianie zadań i kompetencji, a także domniemanie kompetencji przez organ administracji publicznej” (patrz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 706/07, NZS 2008, nr 3, poz. 53, patrz także j.w. Komentarz Lex do art. 7 usg). NSA aprobuje też pogląd, iż samoistnie interpretowany art. 7 ust. 1 i 2 usg nie stanowi normy kompetencyjnej do posługiwania się władczymi formami działania, za pomocą których gmina będzie wkraczać w sferę praw i obowiązków obywatela lub innego podmiotu nienależącego do systemu organizacyjnego samorządu terytorialnego. Niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawach szczególnych, (patrz K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, j.w. s. 110). Należy zatem poszukiwać kompetencji do określonych działań konwencjonalnych (tu: wydania zarządzenia przez wójta gminy) w przepisach odrębnych.

 

Art. 20 pkt. 2, 3, 4 oraz 11 ustawy o drogach publicznych („udp”) określa obowiązki zarządcy dróg publicznych. Wynika to wprost z art. 19 ust. 2 udp, który wymienia zarządców dróg, w zależności od kategorii drogi publicznej.

 

Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z określonymi zasadami. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany (w tym budowle) należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych). Zaliczenie do kategorii dróg gminnych (czyli dróg o znaczeniu lokalnym niezaliczonych do innych kategorii, stanowiących uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych), następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych).

 

Drogi, niezależnie od ich charakteru, są budowlami w rozumieniu Prawa budowlanego.

 

Na właścicielu bądź zarządcy drogi ciąży obowiązek utrzymania jej w należytym stanie technicznym bez względu na to, czy stan ten jest efektem podjętych inwestycji, czy też naturalnego pogorszenia parametrów użytkowanych związanych z upływem czasu.

 

Jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

 

Jedną z opcji jest zawiadomienie PINB o stanie drogi, z wnioskiem o wszczęcie postępowania w zakresie nakazania wykonania określonych prac celem doprowadzenia drogi do odpowiedniego stanu technicznego.

 

Drugą opcją jest wniosek do gminy, a następnie – o ile gmina nie podejmie czynności – skarga na bezczynność.

 

Chociaż tu zdania co do skuteczności są podzielone, z uwagi na to że niekiedy obowiązek naprawy drogi jest po prostu kwestionowany.

 

Stosownie do treści przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone daną uchwałą lub zarządzeniem. Natomiast zgodnie z art. 101a ust. 1 ustawy – przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.

 

Skarga z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym dotyczy przede wszystkim bezczynności organów gminy w zakresie działalności uchwałodawczej i to w takim zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organy jednostek samorządu terytorialnego obowiązek podjęcia stosownych uchwał czy zarządzeń.

 

Odpowiednie stosowanie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym przesądza o tym, że prawo wniesienia skargi w trybie art. 101a będzie miał każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie z powodu niepodejmowania uchwały lub zarządzenia zostały naruszone.

 

Przesłanki skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym sprowadzają się do tego, że :

 

  1. zaskarżona bezczynność organu musi dotyczyć czynności ze sfery administracji publicznej nakazanych temu organowi prawem,
  2. wymagana prawem czynność musi dotyczyć interesu prawnego, ale również jej niepodejmowanie przez organ naruszać musi interes prawny lub uprawnienie skarżącego,
  3. złożenie skargi musi być poprzedzone wezwaniem do usunięcia prawa.

 

Przepis art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter ustrojowy, nie stanowi samodzielnej normy kompetencyjnej do posługiwania się władczymi formami działania organu gminy. Realizacja zadań własnych gminy określonych w przepisie art. 7 ust. 1, a więc zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w zakres którego to obowiązku wchodzą między innymi sprawy dotyczące potrzeb gminnych dróg, ulic, mostów, stanowi jedynie ogólne ramy kierunków działania gminy w tym aspekcie i wymaga od organów każdorazowego odwoływania się do przepisu szczególnego (materialnego), który konkretyzowałby te zadania celem przyznania stronie określonych uprawnień lub nałożenia na nią obowiązków.

Wymienione zadania w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mają charakter fakultatywny. Oznacza to, że gmina za pośrednictwem swoich organów samodzielnie decyduje o kolejności i terminie zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w tym o konieczności budowy, czy też modernizacji określonych dróg stanowiących jej własność.

 

Jedynie w art. 7 ust. 2 tej ustawy ustawodawca wskazał, że to, które zadania własne gminy mają charakter obligatoryjny, określają inne przepisy.

 

Takimi odrębnymi przepisami, które regulują w sposób jednoznaczny zasady zarządzania oraz dokonywania wydatków dotyczących dróg, są przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.).

 

Jak wskazuje się w doktrynie i judykaturze, czynności, o jakich mowa w art. 101a ust. 1, to przede wszystkim czynności nakazane prawem powszechnie obowiązującym, w tym aktem prawa miejscowego (np. statutem gminy) określającym obowiązki organu gminy. Podobnie w odniesieniu do zarządzeń wójta, skarga może dotyczyć tylko tych przypadków, w których przepisy prawa nakładają na ten organ obowiązek wydania zarządzenia (patrz m.in. K. Bandarzewski, P. Chmielnicki i inni, Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, LexuisNexis2007, wydanie 3, s. 734, a także j.w. Komentarz Lex do art. 101a).

 

W orzecznictwie podnosi się także, iż nie każdej czynności nakazanej prawem organowi gminy odpowiada interes prawny (prawo podmiotowe, uprawnienie) mieszkańca gminy lub innej osoby. W związku z tym, w sferze czynności nakazanych prawem odróżnia się zadania organów gminy, które są wyłącznie obowiązkami tych organów oraz zadania (obowiązki) organów gminy, którym odpowiadają określone interesy prawne lub uprawnienia, polegające na możliwości uskutecznienia działań przez organ gminy. Skargę z art. 101a ust. 1 usg może wnieść osoba, której z mocy przepisu prawa przysługuje uprawnienie do żądania określonego działania organu gminy, odpowiadającego obowiązkowi tego organu (wyrok NSA z 27.08.1996 r. , sygn. akt II SA/Wr 280/96; Biuletyn Informacji Prawnej rok 1998, nr 2, s. 1, patrz też glosa do ww. wyroku B. Popowskiej, OSP 1998/5 oraz A. Fagura, Skarga na bezczynność, czynności prawne lub faktyczne organu gminy z art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Casus 201,zwłaszcza s. 28).

 

Należy też zwrócić uwagę na treść art. 101a ust. 2, w myśl którego: „W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy.”. W doktrynie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że organ nadzoru może wykonać tylko te czynności, na które zezwala mu ustawodawca, tj. w ramach przysługujących organowi kompetencji do wkraczania w działalność gminną. Ten zaś jest ograniczony, co wynika z art. 87 usg.

 

W opisanej sytuacji lepiej byłoby zawiadomić PINB, a skargę o naruszenie prawa potraktować jako posiłkową opcję.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • siedem minus jeden =

»Podobne materiały

Czy zastępca wójta może zostać prezesem stowarzyszenia?

Czy zastępca wójta może zostać prezesem stowarzyszenia lokalnego? Stowarzyszenie to, zgodnie ze statutem i KRS, może prowadzić działalność gospodarczą (z której dochód może być przeznaczony tylko na działalność statutową), ale jeszcze jej nie podjęło. Prezes pełni swoją funkcję nieodpłatnie. 

Wyprowadzanie psów – przepisy

Mieszkam na zamkniętym osiedlu. Niedawno na trawnikach pojawiły się tabliczki zakazujące wyprowadzania psów. Administracja osiedla wywiesza też informacje, że psy na osiedlu mają być wyprowadzane na smyczy (zgodnie z uchwałą Rady Miasta, którą załączam). Czy te regulacje są zgodne z przepisami prawa

Oświadczenie majątkowe asystenta wójta

Czy asystent wójta ma obligatoryjny obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego? Czy takie oświadczenie majątkowe asystenta, jeśli jest złożone, może lub musi być opublikowane publicznie (jak np. oświadczenie wójta czy radnego) lub stanowi informację publiczną?
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »