Czy matka pełnoletniego dziecka może w jego imieniu złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów?
Dziecko jest pełnoletnie. Fakt ten nie pozbawia go prawa do alimentów ani prawa do żądania ich w wyższej niż dotychczas wysokości.
Stosownie do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
„Art. 92. Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
Art. 98. § 1. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. (…)”
Matka jest przedstawicielem ustawowym dziecka do czasu ukończenia przez nie 18. roku życia. Z tym dniem traci prawo ustawowe do jego reprezentowania.
Nie może więc formalnie złożyć wniosku o egzekucję alimentów w oparciu o wyrok nakazujący przekazywanie alimentów do jej rąk po ukończeniu przez dziecko 18 lat.
Często jednak zdarza się, że matka składa wniosek przed ukończeniem przez dziecko 18 lat. Wtedy wszczęcie egzekucji jest lege artis (z łac. według zasad sztuki), ale komornik powinien zażądać pełnomocnictwa dla niej od dziecka po ukończeniu przez nie 18. roku życia. Ewentualnie w związku z tym powinien zwiesić postępowanie (egzekucję alimentów) do czasu uzyskania pełnomocnictwa.
W postępowaniu egzekucyjnym matka może reprezentować dorosłe dziecko tylko na podstawie stosownego pełnomocnictwa:
„Art. 87. § 1. Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia”.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Pełnomocnictwo do reprezentowania dziecka w sprawie o alimenty
Pełnomocnictwo powinno być pisemne i obejmować prawo do reprezentowania dziecka w sprawie o alimenty przeciwko ojcu, w postępowaniu egzekucyjnym. Nie musi być w formie notarialnej. Gdyby alimenty miały być przekazywane przez komornika na konto matki, w pełnomocnictwie powinno być upoważnienie do odbioru świadczenia przez nią w imieniu syna od dłużnika, ewentualnie we wniosku powinno być wskazane konto matki.
Powinien Pan jak najszybciej sprawdzić: kto złożył wniosek, w jakiej dacie był on złożony, czy jest w aktach pełnomocnictwo od dziecka dla matki.
Jeżeli okaże się, że nie ma pełnomocnictwa, proszę zażądać od komornika (pisemnie) umorzenia postępowania lub wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia z uwagi na to, że wniosek o egzekucję alimentów został złożony przez osobę nieuprawnioną.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Złożenie wniosku do komornika przez osobę nieuprawnioną
Komornik najprawdopodobniej wezwie matkę do przedłożenia pełnomocnictwa pod rygorem zwrotu wniosku lub umorzenia postępowania.
Niezależnie od tego w ciągu 7 dni od otrzymania zawiadomienie powinien Pan złożyć skargę na czynności komornika – wszczęcie egzekucji i zawiadomienie z powodu, iż wniosek złożyła osoba nieupoważniona do tego, a komornik pomimo tego wszczął egzekucje. Skargę składa się do sądu w dwóch egzemplarzach. Opłata to 100 zł. W skardze należałyby zawrzeć wniosek o zawieszenie egzekucji alimentów do czasu jej rozpatrzenia.
Jeżeli jednak matka dziecka zareaguje szybko i właściwie (dostarczy pełnomocnictwo), to egzekucja alimentów raczej pozostanie w mocy. A jeżeli nie, to wniosek zostanie złożony ponownie.
Przykłady
Pan Jan od kilku lat płacił alimenty na syna zasądzone wyrokiem sądu. Gdy chłopak skończył osiemnaście lat i rozpoczął studia, matka złożyła wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji zaległości. Komornik przyjął wniosek, ale po wglądzie w akta okazało się, że syn nie udzielił jej pełnomocnictwa. W efekcie egzekucja została zawieszona, a matka musiała dostarczyć stosowny dokument podpisany już przez pełnoletnie dziecko.
Pani Anna, była żona Pana Piotra, złożyła wniosek o egzekucję alimentów jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności przez ich córkę. Sprawa toczyła się bez przeszkód, a po osiemnastych urodzinach komornik wezwał ją do uzupełnienia dokumentów. Córka udzieliła matce pisemnego pełnomocnictwa, wskazując przy tym jej konto bankowe jako rachunek do przekazywania świadczeń. Dzięki temu egzekucja była kontynuowana bez przerw i komplikacji.
Pan Marek otrzymał zawiadomienie o wszczęciu egzekucji alimentów, choć jego córka miała już dziewiętnaście lat. W aktach nie znalazł pełnomocnictwa dla matki, więc w ustawowym terminie wniósł skargę na czynności komornika. Sąd przyznał mu rację i postępowanie zostało umorzone, a córka – jeśli nadal chciała dochodzić świadczeń – musiała sama złożyć nowy wniosek albo udzielić matce stosownego upoważnienia.
Podsumowanie
Po osiągnięciu pełnoletności to dziecko staje się wyłącznym uprawnionym do dochodzenia alimentów i tylko ono może skutecznie złożyć wniosek egzekucyjny lub upoważnić do tego inną osobę. Matka nie ma już statusu przedstawiciela ustawowego, dlatego jej działania bez pełnomocnictwa są prawnie nieskuteczne. W praktyce oznacza to, że komornik powinien żądać od niej stosownego dokumentu, a w razie jego braku – umorzyć postępowanie. Warto o tym pamiętać, by uniknąć nieporozumień i wiedzieć, jakie prawa przysługują zarówno dłużnikowi, jak i pełnoletniemu dziecku dochodzącemu alimentów.
Oferta porad prawnych
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy w sprawach alimentacyjnych czy egzekucyjnych, możesz skorzystać z naszych porad prawnych online. Wystarczy przesłać opis problemu, a otrzymasz rzetelną i szybką odpowiedź prawnika wraz z praktycznymi wskazówkami, jak skutecznie działać. Dzięki temu zaoszczędzisz czas i unikniesz błędów, które mogą opóźnić rozwiązanie Twojej sprawy.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59