.
Udzieliliśmy ponad 126,8 tys. porad prawnych i mamy 14 401 opinii Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Dwoje obdarowanych, a matką opiekuje się tylko jedno z dzieci, jak to zmienić?

• Opublikowano: 15-10-2023 • Autor: Radca prawny Katarzyna Talkowska-Szewczyk

Mama w akcie darowizny przekazała mnie i bratu gospodarstwo rolne i lasy. Akt darowizny zawiera zdanie, iż darczyńca – mama „oświadcza, że nie żąda ustanowienia na swoją rzecz żadnego ograniczonego osobistego prawa rzeczowego”. A dokument kończy się stwierdzeniem, że ja i brat zobowiązujemy się „zapewnić matce pomoc i pielęgnację w chorobie, starości, potrzebie”. Niestety, brat jakiś czas temu wyprowadzi się z domu i przestał się matką interesować. Gdy ona go o coś prosi, odmawia, twierdząc, że ja jestem od tego. Mama ma jeszcze malutkie gospodarstwo rolne i od czasu do czasu przy niektórych pracach potrzebna jest tam pomoc mężczyzny. Brat twierdzi, że to nie wchodzi w zakres opieki i pomocy. Mama jest po kilku operacjach i ledwo chodzi, jak mogę wymusić na bracie pomoc w opiece nad mamą? Co konkretnie wchodzi w zakres tej pomocy, pielęgnacji w chorobie, starości, potrzebie? Czy jest jakiś sposób, aby zabezpieczyć się przed tym, żeby brat tego, co ma podarowane, nie sprzedał, nie zastawił pod kredyt?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Dwoje obdarowanych, a matką opiekuje się tylko jedno z dzieci, jak to zmienić?

Brak służebności osobistej w akcie darowizny i swoboda obdarowanego dysponowania nieruchomością

Niestety co do sformułowania zawartego w treści aktu darowizny, tak naprawdę nie ma żadnego mechanizmu przymusowego, który umożliwiałby zobowiązanie Pani brata do spełnienia powyższych kwestii, tj. do zapewnienia pomocy, opieki oraz pielęgnacji w chorobie, starości swojej mamie. Są to pojęcia bardzo nieostre, czyli takie, które mogą być bardzo szeroko rozumiane. Natomiast należy je rozumieć w sposób powszechnie przyjęty, np.:

 

a) pomoc – działanie podjęte dla dobra innej osoby,

b) pielęgnacja – zapewnienie wyżywienia, pomoc przy wykonywaniu czynności dnia codziennego, zapewnienie opierunku.

 

Również dopóki brat jest właścicielem gospodarstwa, a mama nie ustanowiła na swoją rzecz żadnych służebności, to może on swobodnie dysponować nieruchomością.

 

Odwołanie darowizny dla syna z powodu jego rażącej niewdzięczności

W kontekście opisanej przez Panią sytuacji warto, aby mama rozważyła odwołanie uczynionej darowizny na rzecz syna. Zgodnie z art. 898 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360): „Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności”. Niewdzięczność obdarowanego polega na takim jego zachowaniu względem darczyńcy, które nie daje się pogodzić z moralnym nakazem poszanowania osoby świadczącej bezpłatnie jakieś dobro. Przy ocenie natężenia tej niewdzięczności należy brać pod uwagę zarówno kryterium subiektywne (punkt widzenia samego darczyńcy), jak i kryterium obiektywne (perspektywę rozsądnego uczestnika obrotu). Niewdzięczność przybiera zatem stopień rażący, gdy oba powyższe kryteria stosowane łącznie pozwalają uznać dane zachowanie się obdarowanego względem darczyńcy za szczególnie naganne (w świetle tych kryteriów ocenia się, w jakiej mierze uczucia darczyńcy zostały urażone postępowaniem obdarowanego) (zob. także R. Trzaskowski [w:] J. Gudowski i in., Kodeks..., t. 5, Zobowiązania. Część szczegółowa, 2017, kom. do art. 898 nb 7 i n.). Cechę rażącej niewdzięczności może mieć zarówno działanie, jak i zaniechanie obdarowanego. Za przykład takiej niewdzięczności mogą na ogół służyć: ciężkie znieważenie darczyńcy, popełnienie innego przestępstwa skierowanego przeciwko jego mieniu lub osobie, opuszczenie darczyńcy w chorobie, niemające uzasadnienia zerwanie kontaktów rodzinnych itp. Każdy taki przypadek musi jednak podlegać indywidualnej ocenie w świetle wyżej opisanych przesłanek. G. Karaszewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, LEX/el. 2023, art. 898.

 

W odwołaniu darowizny uczynionej na rzecz syna mama może wskazać również na to, że mimo nałożonego w darowiźnie obowiązku opieki, syn się z niego wobec niej nie wywiązywał.

 

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Obowiązek alimentacyjny względem rodzica

Czyli zmusić brata do opieki nad mamą nie można, ale ten obowiązek na nim spoczywa. Obowiązek ten wynika nie tylko z samego faktu oraz treści zawarte w darowiźnie, ale również z regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie alimentacji.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Radca prawny Katarzyna Talkowska-Szewczyk

Członek Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu.

Absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych – Prawo medyczne i bioetyka na Uniwersytecie Jagiellońskim na Wydziale Prawa i Administracji w Krakowie. Radca prawny z wieloletnim doświadczeniem zawodowym zdobywanym w kancelariach prawnych będących liderami w branżach medycznych, odszkodowawczych oraz windykacyjnych. Aktywność zawodową łączy z działalnością pro bono na rzecz organizacji pozarządowych. Posiada umiejętności lingwistyczne poparte certyfikatami. Od 1 października 2019 roku rozpoczęła studia doktoranckie na Uniwersytecie Wrocławskim w Zakładzie Postępowania Cywilnego. Przedmiotem naukowych zainteresowań i badań jest prawo medyczne. Nieustannie podnosi swoje kompetencje zawodowe uczestnicząc w konferencjach, seminariach i szkoleniach. Specjalizacja: prawo medyczne, prawo cywilne (prawo pracy, prawo rodzinne), prawo oświatowe oraz ochrona danych osobowych.

https://www.linkedin.com/in/paulina-olejniczak-suchodolska-84b981171/


Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IX - 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem.

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Paragraf jako alternatywne logo serwisu