Darowizna działki rolnej kupionej od KOWR a prawo pierwokupu• Data publikacji: 04-11-2023 • Autor: Radca prawny Paulina Olejniczak-Suchodolska |
|
3 lata temu aktem notarialnym kupiliśmy z mężem działkę rolną od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa(KOWR) w udziale po 1/2 (z całości 0.20 ha). Dodatkowo w akcie notarialnym znajduje się zapis, że w przypadku sprzedaży w okresie 5 lat od daty nabycia przysługuje im prawo pierwokupu. Jesteśmy osobami w podeszłym wieku i mój udział chciałabym przekazać umową darowizny (akt notarialny) mojemu synowi, a z kolei mąż chce przekazać pasierbowi (tj. mojemu synowi) udziały w ramach umowy dożywocia. Mamy rozdzielność majątkową. |
|
Prawo pierwokupu KOWRNa wstępie wskazuję, że zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (zwanej dalej: u.g.n.r.S.P.) „Krajowemu Ośrodkowi przysługuje prawo pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa przy odsprzedaży nieruchomości przez nabywcę w okresie 5 lat od nabycia tej nieruchomości od Krajowego Ośrodka”.
Następnie wskazuję, że na podstawie art. 29 ust. 4 u.g.n.r.S.P. KOWR-owi „przysługuje prawo pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa przy odsprzedaży nieruchomości przez nabywcę w okresie 5 lat od dnia jej nabycia od Agencji”. Treść tego przepisu nie uległa zmianie w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, mimo wielokrotnych nowelizacji ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wynika z tego, że prawo pierwokupu Agencji Nieruchomości Rolnych przewidziane w art. 29 ust. 4 u.g.n.r.S.P., ma pierwszeństwo w okresie 5 lat od daty nabycia przed pierwokupem określonym w art. 3 u.k.u.r., po upływie 5 lat będzie miał zastosowanie tylko art. 3 u.k.u.r. Przeniesienie własności działkiJednocześnie wskazuję, że poza prawem pierwokupu KOWR-owi działającemu na rzecz Skarbu Państwa przyznano, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.k.u.r., uprawnienie na wypadek przeniesienia nieruchomości rolnej na podstawie umowy innej niż umowa sprzedaży. Wówczas Krajowy Ośrodek działający na rzecz Skarbu Państwa może złożyć oświadczenie o nabyciu tej nieruchomości za zapłatą ceny tej nieruchomości. Uprawnienie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.k.u.r., nie przysługuje KOWR, jeżeli przeniesienie własności nieruchomości następuje na rzecz osoby bliskiej zbywcy.
Natomiast przez pojęcie osoby bliskiej należy rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz pasierbów.
Zgodnie z wykładnia językowa należy zatem uznać, że umowa darowizny i umowa dożywocia należą do umów innych niż umowa sprzedaży. Natomiast w obu transakcjach Pani syn będzie zaliczał się do kręgu osób bliskich zbywcy, a w związku z tym KOWR nie będzie miał podstaw prawnych do wykupu takiej działki. Interpretacja KOWR-uNie będzie to wówczas również odsprzedaż działki, co w mojej ocenie umożliwia Państwu przeprowadzenie opisanych transakcji. Mimo wszystko, z uwagi na możliwe problemy interpretacyjne, zalecam wystąpić z wnioskiem do KOWR-u o wydanie opinii. W tej sytuacji, z uwagi na ryzyko naruszenia umowy z KOWR-em, jest to więc niezbędne, by wystosować do nich zapytanie, czy podzielają ww. stanowisko. Bardzo to zalecam, ja w imieniu moich klientów zawsze to czynię lub moi klienci o to zawsze występują, gdy łączy ich z KOWR-em pierwokup. PrzykładyDarowizna dla córkiPani Maria, emerytka z województwa kujawsko-pomorskiego, trzy lata temu kupiła wraz z mężem działkę rolną o powierzchni 0,25 ha od KOWR. W akcie notarialnym zawarto klauzulę o prawie pierwokupu przysługującym KOWR w razie sprzedaży w ciągu 5 lat. Pani Maria postanowiła przepisać swój udział w działce na córkę w formie aktu darowizny. Córka jako zstępna jest osobą bliską w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, dlatego KOWR nie miał prawa do pierwokupu ani nabycia działki. Notariusz potwierdził, że nie jest konieczne zawiadamianie KOWR o darowiźnie. Dożywocie na rzecz pasierbaPan Jan i jego żona kupili razem niewielką działkę rolną od KOWR. Po kilku latach pan Jan zdecydował się zawrzeć umowę dożywocia ze swoim pasierbem – synem żony z jej pierwszego małżeństwa. Przekazał mu swój udział w działce w zamian za opiekę dożywotnią. Pasierb również zalicza się do kręgu osób bliskich, więc przeniesienie własności nie aktywowało prawa pierwokupu KOWR. Umowa została sporządzona notarialnie i nie było konieczności informowania KOWR. Problem z planowaną sprzedażą udziałuMałżeństwo z województwa mazowieckiego planowało sprzedać swoje udziały w działce zakupionej od KOWR dwa lata wcześniej. Po zapoznaniu się z treścią aktu notarialnego zauważyli zapis o prawie pierwokupu na rzecz KOWR. Dowiedziawszy się, że sprzedaż wywoła obowiązek złożenia oferty KOWR, zmienili plany. Ostatecznie przekazali swoje udziały synowi i córce – odpowiednio w formie darowizny i umowy dożywocia. W ten sposób skutecznie przekazali własność w kręgu bliskich bez ryzyka interwencji KOWR. PodsumowaniePrzeniesienie własności działki rolnej nabytej od KOWR w drodze darowizny lub umowy dożywocia na rzecz osoby bliskiej – takiej jak dziecko, pasierb czy małżonek – nie uruchamia prawa pierwokupu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, uprawnienie to dotyczy wyłącznie sprzedaży w okresie pięciu lat od nabycia działki. W przypadku przekazania nieruchomości osobom bliskim w innej formie niż sprzedaż, KOWR nie ma podstaw do złożenia oświadczenia o nabyciu. Mimo to, dla pełnego bezpieczeństwa prawnego warto wystąpić do KOWR z wnioskiem o interpretację, aby potwierdzić brak zastrzeżeń wobec planowanej czynności prawnej. Oferta porad prawnychPotrzebujesz pewności, że Twoja darowizna lub umowa dożywocia nie naruszy prawa pierwokupu KOWR? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Prześlij akt notarialny, opisz swoją sytuację, a my przygotujemy dla Ciebie rzetelną i klarowną opinię prawną oraz wskażemy najbezpieczniejsze rozwiązanie. Źródła:1. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Radca prawny Paulina Olejniczak-Suchodolska Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe. |
|
prawnicy z dużym doświadczeniem.
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale
Budowa domu na działce rolnej, kiedy to możliwe i jak przejść procedury?
Budowa obory na gruncie rodziców, a prawo do odliczenia VAT
Nowe gospodarstwo rolne, stare zobowiązania - jak legalnie przeprowadzić się z dzieckiem i nie narazić na sankcje KOWR?
Wycinka drzew na działce rolnej w celu przywrócenia do użytkowania rolniczego
Darowizna działki rolnej kupionej od KOWR a prawo pierwokupu
Czy rolnik może prowadzić agroturystykę w innym rejonie Polski niż jego gospodarstwo?
Sprzedaż wydzielonych działek z działki rolnej przed upływem 5 lat od nabycia
Dziedziczenie siedliska i lasu po dziadku
Zakup działki siedliskowej zabudowanej a odrolnienie ziemi
Zamiana ziemi rolnej klasy I na zabudowę siedliskową
