.
Mamy 12 156 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kto powinien opiekować się ojcem który ma ustanowioną służebność osobistą?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 30.07.2018

W roku 1996 został sporządzony akt notarialny w, którym mój ojciec podzielił swój majątek jako darowiznę pomiędzy mnie i moje siostry. Ja wspólnie z moją żoną otrzymałem działkę, na której był dom zamieszkały przez mojego ojca. W związku z powyższym w ww. dokumencie znalazł się zapis: „małżonkowie ustanawiają nieodpłatnie na rzecz ojca służebność osobistą mieszkania polegającą na prawie bezpłatnego i dożywotniego zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym bez ograniczeń”. Oczywiście ten warunek jest spełniony z nawiązką, ponieważ pokrywamy także wszelkie koszty eksploatacyjne. Mamy swój dom i nie mieszkamy razem z ojcem. Ojciec ma 94 lata i wymaga opieki. Moje siostry stwierdziły, że na mocy powyższych zapisów aktu notarialnego to tylko ja powinienem się opiekować ojcem. Ja wiem, że to nie jest tożsame, ale moje rodzeństwo tego nie rozumie. Proszę o wykładnię prawną, którą będę mógł im przedstawić.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zapis, który ma Pan w akcie notarialnym, dotyczy ustanowienia dla Pana ojca służebności osobistej dożywotniego prawa do mieszkania i korzystania z darowanego Panu i Pana żonie budynku. Nie oznacza to absolutnie, że wyłącznie Pan powinien opiekować się ojcem. Pod tym względem nie ma ten zapis żadnego znaczenia.

 

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.io.) zawiera przepisy, których zadaniem jest ochrona stosunków osobistych pomiędzy rodzicami i dziećmi przed niegodziwymi zachowaniami, które osłabiają więzi rodzinne.

 

Stosownie do art. 87 rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Przez wzajemne wsparcie, o którym mowa w art. 87 K.r.io., należy rozmieć: pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, cierpieniu i kalectwie, pomoc intelektualna przy podejmowaniu ważnych decyzji lub załatwianiu spraw życiowych oraz pomoc fizyczna przy wykonywaniu różnych czynności. Wzajemne wsparcie pomiędzy rodzicami i dziećmi powinno być całkowicie bezinteresowne, co wynika przede wszystkim z norm moralnych.

 

Jeżeli Pana ojciec nie otrzymuje wsparcia ze strony swoich córek (wsparcie powinno być równe ze strony wszystkich dzieci), to jest oczywistym, że nie wypełniają one obowiązku nie tylko wynikającego z zasad moralnych, ale też z zobowiązania jakie nakłada na nią art. 87 K.r.io.

 

Ustawodawca, mimo iż nałożył na dzieci i rodziców obowiązek wzajemnego wsparcia, nie przewidział jednak żadnych sankcji za niewypełnienie obowiązku wzajemnego wsparcia. Obowiązek wsparcia rodzica przez dziecko nie może być wymuszony w drodze egzekucji. Nie można również na drodze sądowej żądać, by dziecko opiekowało się swoim rodzicem na starość i w chorobie. Przepis art. 87 K.r.io. nie stanowi bowiem podstawy żadnego roszczenia. Nie może Pan „zmusić” sióstr do tego, by ojcem się opiekowały, czy chociażby poświęcały jemu więcej czasu, tak samo jak siostry nie mogą do tego zmusić Pana.

 

Przepisy Kodeksu rodzinnego nakładają na dzieci obowiązek alimentacji rodziców. Stosownie do art. 128 K.r.io. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Natomiast zgodnie z art. 129 § 1 K.r.io. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

 

Zatem Pana ojciec może wystąpić przeciwko siostrom, czyli swoim córkom o alimenty, ale jedynie wówczas, kiedy znajdowałaby się w stanie niedostatku, co wynika z kolei z art. 133 § 2 K.r.io. Stan niedostatku nie jest definiowany przez przepisy prawa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż w stanie niedostatku pozostaje osoba, która nie może własnymi siłami samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych, podstawowych potrzeb. Te usprawiedliwione potrzeby to np. potrzeby mieszkaniowe, związane z pożywieniem, a także potrzeby zdrowotne.

 

Ojciec znajdowałby się w stanie niedostatku wówczas, gdyby samodzielnie nie był w stanie zaspokoić swoich uzasadnionych potrzeb. W chwili obecnej, co wynika z Pana pytania, jego potrzeby są zaspokojone. Gdyby jednak zdarzyła się sytuacja, że ojciec znalazłby się w stanie niedostatku, np. gdyby jego dochód (emerytura lub renta) nie wystarczał na zaspokojenie jego potrzeb, mógłby wystąpić do sądu z pozwem o alimenty przeciwko swoim córkom.

  

Jak z powyższego wynika, ma Pan niewiele środków (praktycznie żadnych), za pomocą których mógłby Pan „zmusić” siostry do zmiany ich nagannego zachowania. Nie ma Pan ani Pana ojciec środków, by sąd nakazał siostrom opiekowanie się ojcem. Obowiązek wspierania rodziców, opieki nad nimi jest obowiązkiem moralnym, którego nie da się wyegzekwować na drodze prawnej. Dopiero gdyby ojciec znajdował się w stanie niedostatku, mógłby wystąpić o alimenty od córek.

 

Reasumując, wszystkie dzieci Pana ojca mają obowiązek opiekowania się i wspierania go, niezależnie od tego, kto i ile od ojca dostał. Jednak prawo nie przewiduje w ogóle środków egzekucji obowiązku wspierania rodziców – sam brak opieki ze strony dziecka nad rodzicem nie jest przestępstwem. 

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć plus cztery =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton