Nagroda jubileuszowa dla pracowników na umowach cywilnoprawnych
Dane osobowe pracownika wymagane przez pracodawcę• Autor: Krzysztof Bigoszewski |
|
Zatrudniając się u obecnego pracodawcy, podawałam mu swoje dane osobowe, a także dane o małżonku. Obecnie jestem w trakcie sprawy rozwodowej, zwróciłam się więc do kadr na piśmie z prośbą o usunięcie danych męża, ale otrzymałam odpowiedź, że może to nastąpić dopiero po dostarczeniu orzeczenia sądu. Czy to jest zgodne z prawem? Czy mam obowiązek dostarczenia pracodawcy kopii wyroku sądu orzekającego w sprawie rozwodu (przecież to moje prywatne sprawy)? |
|
Jakich danych osobowych może żądać pracodawca od osoby ubiegającej się o zatrudnienie?Odpowiadając na Pani pytanie, w pierwszej kolejności odnieść się należy do regulacji z Kodeksu pracy traktującej o prawach i obowiązkach pracowników związanych z udzielaniem pracodawcy informacji stanowiących dane osobowe pracownika.
Zgodnie zatem z art. 221 § 1 „pracodawca ma prawo żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:
Natomiast zgodnie z § 2 „pracodawca ma prawo żądać od pracownika podania, niezależnie od danych osobowych, o których mowa w § 1, także:
Udostępnienie pracodawcy danych osobowychStosownie zaś do § 3 „udostępnienie pracodawcy danych osobowych następuje w formie oświadczenia osoby, której one dotyczą. Pracodawca ma prawo żądać udokumentowania danych osobowych osób, o których mowa w § 1 i 2”.
Powyższy katalog danych, jakich udzielenia mu może żądać pracodawca, nie jest zamknięty – i tak, zgodnie z § 4, „pracodawca może żądać podania innych danych osobowych niż określone w § 1 i 2, jeżeli obowiązek ich podania wynika z odrębnych przepisów”. Zaznaczyć jednakże należy, że to na pracodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż takie dane, inne niż wymienione powyżej, pracownik zobowiązany jest pracodawcy podać, wraz ze wskazaniem podstawy prawnej takiego żądania.
Warto także zwrócić uwagę na treść § 5, który mówi o tym, że „w zakresie nieuregulowanym w § 1-4 do danych osobowych, o których mowa w tych przepisach, stosuje się przepisy o ochronie danych osobowych”.
Mając powyższe na uwadze, odnieść należy się do przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 883 z późn. zm.), gdzie w art. 32 ust. 1 pkt 6 stwierdza się, że „każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, a zwłaszcza prawo do żądania uzupełnienia, uaktualnienia, sprostowania danych osobowych, czasowego lub stałego wstrzymania ich przetwarzania lub ich usunięcia, jeżeli są one niekompletne, nieaktualne, nieprawdziwe lub zostały zebrane z naruszeniem ustawy albo są już zbędne do realizacji celu, dla którego zostały zebrane”.
Jeżeli zatem pracodawca nie wykaże, że zebrane od Pani dane o stanie cywilnym oraz personaliach męża były niezbędne do realizacji określonego, wyraźnie wskazanego w konkretnych przepisach celu, ma Pani prawo żądać usunięcia tych danych z Pani akt personalnych jako zbędnych dla realizacji celu, dla którego zostały zebrane (świadczenia przez Panią pracy oraz ewentualnie korzystania z określonych świadczeń socjalnych). Czy pracodawca może żądać od pracownika złożenia wyroku sądu orzekającego w sprawie rozwodu?Jak już zostało wskazane, pracodawca może ubiegać się o podanie przez pracownika danych osobowych (w tym złożenia dokumentów) spoza wymienionego katalogu tylko wtedy, gdy obowiązek taki po stronie pracownika wynika z przepisów odrębnych.
Jeżeli zatem Pani pracodawca wskaże Pani konkretny przepis ustanawiający po Pani stronie taki obowiązek oraz wskaże cel uzyskania takiej informacji (dokumentu) ściśle związany z realizacją wiążącego Panią stosunku pracy, to będzie Pani musiała takich informacji (dokumentów) pracodawcy udzielić.
Na marginesie jednakże można wskazać, iż z bardzo dużym prawdopodobieństwem Pani pracodawca nie będzie w stanie wskazać żadnej podstawy prawnej takiego żądania, gdyż, jak słusznie Pani sama zauważyła, informacje te nie mają w zasadzie żadnego znaczenia dla realizacji celu, jakim jest świadczenie przez Panią stosunku pracy, a ponadto są to informacje i dokumenty ściśle osobiste.
Jeśli jest Pani zainteresowana dalszą pomocą, to informuję, że nasz serwis świadczy również usługi w zakresie przygotowania pism, reprezentacji przedsądowej oraz sądowej. PrzykładyAnna rozpoczęła pracę w nowej firmie i wypełniając kwestionariusz osobowy, podała dane o mężu oraz dzieciach, aby skorzystać z dodatkowych świadczeń socjalnych. Po kilku miesiącach sytuacja rodzinna uległa zmianie i Anna wystąpiła o usunięcie danych byłego męża. Kadry zażądały od niej kopii wyroku rozwodowego, mimo że dane te nie były już potrzebne do celów pracowniczych.
Tomasz, ubiegając się o stanowisko w administracji, został poproszony przez dział HR o dostarczenie dokumentu potwierdzającego jego miejsce zamieszkania. Po weryfikacji przepisów dowiedział się, że pracodawca może żądać takiego dokumentu tylko, gdy obowiązek jego przedstawienia wynika z przepisów prawa.
Katarzyna zatrudniła się w firmie produkcyjnej i poproszono ją o podanie numeru PESEL oraz imion dzieci, gdyż planowała skorzystać z urlopu wychowawczego. Gdy dzieci osiągnęły pełnoletność, Katarzyna wystąpiła z wnioskiem o usunięcie danych dzieci z akt osobowych, ponieważ nie były one już niezbędne do realizacji celu, dla którego zostały zebrane. PodsumowaniePracodawca ma prawo żądać od pracownika jedynie takich danych osobowych, które są niezbędne do nawiązania i realizacji stosunku pracy oraz wynikają z przepisów prawa. W przypadku zmiany sytuacji życiowej pracownika, dane, które stały się zbędne, powinny zostać usunięte na jego wniosek, o ile pracodawca nie wykaże podstawy prawnej do ich dalszego przetwarzania. Żądanie przedstawienia dokumentów dotyczących spraw prywatnych, takich jak wyrok rozwodowy, musi mieć wyraźne oparcie w przepisach. Oferta porad prawnychJeżeli mają Państwo wątpliwości związane z zakresem danych osobowych żądanych przez pracodawcę lub potrzebują pomocy w przygotowaniu odpowiednich pism, zachęcamy do skorzystania z naszych porad prawnych online. Doświadczeni prawnicy udzielą fachowych wyjaśnień i wskażą najkorzystniejsze rozwiązania, dostosowane do Państwa sytuacji. Źródła:1. Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych - Dz.U. 2018 poz. 1000
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Krzysztof Bigoszewski Adwokat, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Aplikację adwokacką ukończył przy Pomorskiej Izbie Adwokackiej w Gdańsku. Doświadczenie zdobywał w renomowanych trójmiejskich kancelariach prawniczych oraz udzielając porad prawnych przez internet. Świadczy pomoc prawną z zakresu obrotu gospodarczego, w tym zamówień publicznych i procesu inwestycyjnego, prawa pracy, ubezpieczeń i odszkodowań oraz szeroko rozumianego prawa rzeczowego, rodzinnego, spadkowego i karnego, jak również egzekucji i spraw z zakresu prawa administracyjnego. |
|
