Czy komornik może zająć dotację na założenie firmy?• Autor: Radca prawny Katarzyna Siwiec |
|
W 2012 r. firma (sp. z o.o.), w której byłem w zarządzie, popadła w długi i ponieważ nie można było wyegzekwować należności, komornik starał się wyegzekwować należność z mojego osobistego majątku. Ponieważ nie posiadałem majątku, egzekucja była nieskuteczna. W 2015 r. otrzymałem dotację na założenie firmy i obecnie czekam na zwrot VAT-u, który po zwrocie mam obowiązek zainwestować. Czy komornik może zająć pieniądze otrzymane ze zwrotu VAT-u oraz maszyny kupione z dotacji? |
|
Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąOdpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest tzw. odpowiedzialnością osobistą. Odpowiedzialność osobista polega na tym, że dłużnik odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem. Jeśli zatem wydany został przeciwko Panu wyrok zasądzający należność w trybie art. 299 Kodeksu spółek handlowych, niestety taką odpowiedzialność Pan ponosi za zobowiązania spółki. Odpowiedzialność ta jest przy tym odpowiedzialnością nieograniczoną, co oznacza, że ze wszystkich składników majątku można prowadzić egzekucję.
Aby nie być gołosłowną, powołam się m.in. na uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt V CSK 55/07, gdzie sąd ten wyraźnie wskazał, iż „zgodnie przyjmuje się, że odpowiedzialność członków zarządu jest odpowiedzialnością subsydiarną, osobistą i przy tym nieograniczoną”. Podobnie opowiedział się Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa 1367/12.
Natomiast to, jak będzie przebiegać egzekucja, będzie zależało od Pana wierzyciela, ponieważ to on zasadniczo dyryguje przebiegiem postępowania. W myśl bowiem art. 797 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego „we wniosku lub żądaniu przeprowadzenia egzekucji z urzędu należy wskazać świadczenie, które ma być spełnione, oraz sposób egzekucji”. Od tego zatem, jakie sposoby egzekucji wskaże wierzyciel, zależeć będzie przebieg postępowania. Czy komornik może zająć środki z tytułu zwrotu VAT?Zgodnie z przepisami egzekucja może toczyć się z wierzytelności, w tym wierzytelności z tytułu zwrotu podatku VAT.
W myśl wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 roku, sygn. akt I SA/Wa 1604/07, „przy egzekucji z wierzytelności uregulowanej w przepisach art. 895-912 k.p.c. zajęcie wierzytelności obejmuje tylko wierzytelność istniejącą i przysługującą dłużnikowi na podstawie określonego stosunku prawnego”.
Tak więc niestety nawet jeśli zajęcie miało miejsce przed czynnościami powodującymi zwrot VAT-u, jest ono skuteczne.
Winien Pan jednak otrzymać od komornika informację, czy wierzytelność jest zajęta, bo jak stanowi art. 896 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego do egzekucji z wierzytelności komornik przystępuje przez jej zajęcie. W celu zajęcia komornik zawiadomi dłużnika, że nie wolno mu odbierać żadnego świadczenia ani rozporządzać zajętą wierzytelnością i ustanowionym dla niej zabezpieczeniem. Środki pochodzące z dotacji unijnych a egzekucja komorniczaCo do dotacji unijnych to wyjaśniam, iż w myśl art. 831 § 1 pkt 2a nie jej podlegają środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, 938 i 1646), chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone. Tak więc pieniądze pochodzące z dotacji są absolutnie poza możliwością prowadzenia z nich egzekucji.
Natomiast Pan, jak rozumiem, zakupił z tych środków już maszyny, więc takiej sytuacji dotyczy norma art. 831 § 2. Przepis ten stanowi, że „w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1-2a i 7, nie podlegają egzekucji również sumy i świadczenia w naturze już wypłacone lub wydane, a w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2a, nie podlegają egzekucji również środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne powstałe w ramach realizacji projektu, na który były przeznaczone środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, przez okres jego trwałości wskazany w umowie o dofinansowanie projektu”. Tak więc maszyny, jeśli zostały zakupione ze środków z takiej dotacji, do czasu obowiązywania umowy, zwyczajowo przez 5 lat, też nie podlegają one egzekucji. PrzykładyPan Marek prowadził niewielką firmę remontową i z własnych pieniędzy kupił materiały do pierwszych zleceń. Po kilku miesiącach złożył deklarację VAT i otrzymał decyzję o zwrocie podatku. Zanim jednak środki wpłynęły na jego konto, komornik prowadzący egzekucję na podstawie wyroku związanego z dawnymi długami spółki, w której był w zarządzie, zajął wierzytelność. Zwrot VAT trafił więc bezpośrednio na rachunek komornika.
Pani Anna dostała dofinansowanie z urzędu pracy na rozpoczęcie działalności gastronomicznej. Za pieniądze z dotacji kupiła wyposażenie kuchni i lodówki, a resztę środków przeznaczyła na adaptację lokalu. Po pewnym czasie komornik, działając na wniosek wierzyciela, próbował zająć jej majątek. Gdy doszło do spisu ruchomości, wskazała, że sprzęt został kupiony ze środków dotacyjnych i jest chroniony w okresie trwałości projektu. Komornik musiał odstąpić od zajęcia.
Pan Krzysztof otrzymał środki unijne na rozwój firmy transportowej. Z dofinansowania zakupił dwa samochody dostawcze, które zgodnie z umową musiały służyć prowadzonej działalności przez pięć lat. W międzyczasie wierzyciel skierował przeciwko niemu egzekucję. Komornik mógł zająć rachunki bankowe i inne składniki majątku Krzysztofa, ale nie miał prawa sprzedać samochodów kupionych z dotacji, ponieważ były one objęte ochroną wynikającą z art. 831 k.p.c. i warunków umowy o dofinansowanie. PodsumowanieZwrot podatku VAT stanowi wierzytelność dłużnika i może być zajęty przez komornika w toku egzekucji. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku środków otrzymanych w ramach dotacji oraz zakupionych z nich maszyn czy urządzeń – te korzystają z ochrony prawnej i przez okres trwałości projektu nie mogą zostać zajęte. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca odpowiada całym swoim majątkiem, ale ustawodawca wprowadził wyraźne wyjątki mające chronić inwestycje finansowane z funduszy publicznych. Oferta porad prawnychJeśli masz wątpliwości, czy komornik może zająć Twoje środki lub majątek, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Wystarczy przesłać opis swojej sprawy, a otrzymasz szybką i rzetelną odpowiedź przygotowaną przez prawnika. Dzięki temu dowiesz się, jakie masz prawa i jakie kroki możesz podjąć, aby skutecznie chronić swój interes. Źródła:1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Radca prawny Katarzyna Siwiec Radca prawny, absolwentka wydziału prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 2010 roku prowadzi własną kancelarię. Specjalizuje się w obsłudze prawnej przedsiębiorców z różnych branż. W obecnej praktyce zawodowej zajmuje się m.in. problematyką najmu lokali użytkowych.
Udziela porad prawnych z zakresu szeroko pojętego prawa cywilnego, procedur cywilnych, w tym postępowania egzekucyjnego. W kręgu jej zainteresowań pozostają zagadnienia z prawa spółek handlowych, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz prawa i procedur administracyjnych.
Sporządza umowy, pisma przedsądowe i procesowe. |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale
Egzekucja z mieszkania obciążonego hipoteką 
